w sprawie sytuacji Polaków mieszkających na Ukrainie
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 07-02-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6971 Pana Posła Krzysztofa Tuduja w sprawie sytuacji Polaków mieszkających na Ukrainie, uprzejmie informuję, co następuje.
Ostatni spis powszechny na Ukrainie był przeprowadzony 24 lata temu (w 2001 roku) – w jego trakcie narodowość polską zadeklarowało ponad 144 tysiące osób. Ze względu na brak adekwatnych danych statystycznych, duży upływ czasu oraz pogarszającą się sytuację bezpieczeństwa, której skutkiem w ciągu ostatnich lat jest narastająca dynamika migracyjna, szczególnie nasilona po rozpoczęciu w dniu 24.02.2022 r. pełnoskalowej agresji ze strony Federacji Rosyjskiej, precyzyjne ustalenie aktualnej liczby osób należących do mniejszości polskiej na Ukrainie nie jest niestety możliwe. Z danych zawartych w Centralnym Rejestrze Kart Polaka wynika, że w okresie od początku obowiązywania ustawy, tj. od 2008 r. do końca 2024 r., Kartę Polaka przyznano 118 414 obywatelom Ukrainy. Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie posiada narzędzi prawnych, a co za tym idzie możliwości technicznych, aby rejestrować pobyty polskich obywateli za granicą.
W administrowanym przez resort spraw zagranicznych systemie „Odyseusz”, służącym do dobrowolnego zgłaszania pobytów polskich obywateli za granicą, według danych na dzień 27.01.2025 r. pobyt na Ukrainie zgłosiło 108 obywateli polskich. W latach 2022-2024 i nieprzerwanie aż do chwili obecnej polskie placówki dyplomatyczne i konsularne na Ukrainie realizują ustawowe zobowiązania dotyczące udzielania pomocy i zapomóg finansowych oraz rzeczowych dla Polaków i osób polskiego pochodzenia, znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, również tych posiadających Kartę Polaka. Działania te prowadzone są we współpracy z organizacjami polskimi, ale także z polskimi przedsiębiorcami, instytucjami administracji publicznej rządowej i samorządowej w Polsce oraz organizacjami pozarządowymi, które angażują się w przekazywanie pomocy humanitarnej. Placówki dyplomatyczno-konsularne systematycznie wspierają środowiska polonijne w zakresie nauczania języka polskiego, wydawania mediów polonijnych, organizacji różnorodnych wydarzeń kulturalno-edukacyjnych, wypoczynku dla dzieci i młodzieży itp. Często inicjują lub wspierają organizacyjnie przekazanie pomocy na rzecz członków poszczególnych organizacji, udzielają pomocy w ewakuacji do Polski oraz dystrybucji pomocy humanitarnej. Podejmują ponadto inne doraźne działania pomocowe, np. poprzez wsparcie montażu filtrów wody w domach starszych członków organizacji polonijnej w Krzywym Rogu (po wysadzeniu tamy w Kachowce). Placówki przyjmują również, zarówno w trybie obsługi bezpośredniej, jak i korespondencyjnie, wnioski o przyznanie, przedłużenie ważności, zmianę danych oraz wydanie duplikatów Karty Polaka; organizowane są także wyjazdowe dyżury konsularne w celu przyjęcia wniosków o przyznanie lub przedłużenie ważności Karty Polaka od osób starszych. Zakres merytoryczny pozostałych pytań skierowanych do Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w ramach interpelacji nr 6971 pozostaje poza kompetencjami MSZ.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu