Interpelacja nr 7048

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie zatrudniania osób głuchych

Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska

Data wpływu: 18-12-2024

Szanowna Pani Ministro,

obecny wskaźnik zatrudniania osób niepełnosprawnych wynosi 32,2%, podczas gdy unijna średnia sięga 40%. W Polsce jest ponad 500 tys. osób głuchych oraz około miliona osób z problemami słuchu. Szacuje się, że około 80% osób głuchych nie pracuje. Przyczyn tego stanu rzeczy należy poszukiwać w edukacji, orzecznictwie oraz politykach publicznych w obszarze aktywizacji zawodowej i rynku pracy.

W Polsce istnieją zawody niedostępne dla osób głuchych, mimo iż w innych krajach UE takich ograniczeń nie ma. Dzieje się tak, ponieważ w Polsce głuchota jest przeciwwskazaniem w wielu zawodach, a lekarze medycyny pracy nie wydają zezwoleń na pracę. Ponadto pracodawcy obawiają się zatrudniania osób głuchych, nie mając wiedzy w zakresie bezpiecznego przygotowania stanowiska pracy dla takich osób. Dodatkowym wyzwaniem jest bariera komunikacyjna.

Osoby głuche są bardzo dobrymi pracownikami. W przypadku braku innych dodatkowych niepełnosprawności są sprawne fizycznie, mają rozwinięte zdolności adaptacyjne, są bardziej samodzielne, elastyczne i innowacyjne w znajdowaniu sposobów radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami. Cechują się efektywnością w pracy, są wysoce skoncentrowane na zadaniach i mają wyostrzone zdolności obserwacyjne.

Większość osób głuchych ma orzeczony stopień niepełnosprawności na poziomie umiarkowanym wraz z orzeczeniem o częściowej niezdolności do pracy, co powoduje, że nie przysługuje im renta socjalna. Praca jest dla nich kluczowym aspektem życia, gdyż otrzymują jedynie zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215 zł. Rynek pracy uwzględnia czynniki ekonomiczne i pracodawcy decydują się zatrudniać osoby z niepełnosprawnościami, które dają im więcej korzyści wynikających z obecnych przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W konsekwencji wiele osób głuchych pozostaje nieaktywnych zawodowo, a nieprzychylne przepisy zabezpieczenia społecznego nie gwarantują zaspokojenia ich podstawowych potrzeb życiowych, poczucia bezpieczeństwa socjalnego i skazują na ubóstwo.

Szanowna Pani Ministro, uprzejmie proszę o odpowiedź na zadane poniżej pytania:

Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej widzi możliwość wprowadzenia zmian w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez objęcie osób głuchych kategorią tzw. schorzeń szczególnych?

Proponowana zmiana w ustawie przyczyniłaby się do zwiększenia wskaźnika zatrudnienia osób głuchych oraz poprawy ich sytuacji życiowej i społecznej.

Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w celu zwiększenia wskaźnika zatrudnienia osób głuchych?

Czy ministerstwo planuje wprowadzenie programów edukacyjnych i szkoleń dla pracodawców w zakresie zatrudniania osób głuchych oraz dostosowywania stanowisk pracy do ich potrzeb?

Czy istnieją plany na stworzenie systemu wsparcia dla lekarzy medycyny pracy, aby lepiej rozumieli specyfikę pracy osób głuchych i nie wydawali nieuzasadnionych przeciwwskazań?

Jakie są plany ministerstwa w zakresie kampanii społecznych mających na celu zwiększenie świadomości społecznej na temat zdolności i potencjału osób głuchych jako pracowników?

Czy ministerstwo zamierza wprowadzić zmiany w systemie orzecznictwa, aby lepiej odzwierciedlał on rzeczywiste możliwości osób głuchych na rynku pracy?