do ministra sprawiedliwości
w sprawie wprowadzenia stroju urzędowego (togi) dla doradców podatkowych
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 20-12-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z uprzejmą prośbą o podjęcie działań na rzecz wprowadzenia stroju urzędowego, tj. togi, dla doradców podatkowych występujących przed sądami. Wprowadzenie tego rozwiązania byłoby nie tylko wyrazem uznania dla ich profesjonalizmu, ale także krokiem w kierunku wzmocnienia pozycji tego zawodu w systemie wymiaru sprawiedliwości oraz w świadomości społecznej.
Doradcy podatkowi, jako profesjonalni pełnomocnicy procesowi, odgrywają istotną rolę w postępowaniach przed sądami administracyjnymi, zwłaszcza w sprawach dotyczących prawa podatkowego. Z danych przedstawianych przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wynika, że w 2022 roku w sprawach przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi jako pełnomocnicy wystąpiło 1491 doradców podatkowych. W 2023 roku było to już 1767 doradców podatkowych. Z kolei w postępowaniach toczących się przed NSA w 2022 r. wystąpiło 2342 pełnomocników organów administracji publicznej, 822 adwokatów, 1329 radców prawnych, 538 doradców podatkowych, 72 rzeczników patentowych, 22 prokuratorów oraz w 4 sprawach rzecznik praw obywatelskich. W 2023 r. było to już 808 doradców podatkowych, co również stanowiło trzecią pozycję pośród profesjonalnych pełnomocników występujących przed NSA, nie licząc pełnomocników organów administracji publicznej[1].
Co istotne doradcy podatkowi stanowią znaczącą grupę pełnomocników w Izbie Finansowej NSA. Skargi kasacyjne rozstrzygnięte w 2022 r. przez Izbę Finansową z udziałem adwokatów jako pełnomocników skarżących i uczestników postępowania miał miejsce w 333 sprawach (15%). Radcy prawni, jako pełnomocnicy skarżących i uczestników postępowania niebędących organami administracji, wystąpili w 533 sprawach (25%). Doradcy podatkowi nie będący adwokatami ani radcami prawnymi uczestniczyli w 523 sprawach (24%). Prokurator uczestniczył w 10 sprawach (0,46%), a rzecznik praw obywatelskich w 1 sprawie. Z kolei w 2023 r. udział adwokatów jako pełnomocników skarżących i uczestników postępowania miał miejsce w sprawach 441 (14,13%). Radcy prawni, jako pełnomocnicy skarżących i uczestników postępowania niebędących organami administracji, wystąpili w 842 sprawach (27%). Doradcy podatkowi niebędący adwokatami ani radcami prawnymi uczestniczyli w 719 sprawach (23%). Prokurator uczestniczył w 12 sprawach (0,38%)[2].
Dane te jasno wskazują, że doradcy podatkowi odgrywają znaczącą rolę w reprezentowaniu obywateli oraz przedsiębiorców w sporach podatkowych, będąc kluczowymi uczestnikami systemu wymiaru sprawiedliwości.
Wprowadzenie togi dla doradców podatkowych byłoby symbolicznym, ale jednocześnie praktycznym krokiem podkreślającym ich profesjonalizm i kompetencje. Strój urzędowy, taki jak toga, nie tylko wyróżniałby ich na sali sądowej, ale również wzmacniałby ich autorytet w oczach klientów, sądów i organów administracyjnych. Obecnie zarówno adwokaci, jak i radcowie prawni korzystają z togi, co nie tylko stanowi element tradycji, ale również ujednolica wizerunek profesjonalnych pełnomocników procesowych. Brak togi dla doradców podatkowych może powodować nieuzasadnione różnice w postrzeganiu ich roli na tle innych przedstawicieli zawodów prawniczych, mimo że ich wiedza i kompetencje w zakresie prawa podatkowego są powszechnie uznawane. Przedstawione powyżej dane dotyczące udziału doradców podatkowych w postępowaniach administracyjnych potwierdzają tą tezę.
Doradcy podatkowi często prowadzą bardzo skomplikowane sprawy, wymagające nie tylko doskonałej znajomości przepisów, ale także umiejętności ich interpretacji w kontekście ciągle zmieniającego się prawa podatkowego. Ich obecność na sali sądowej w stroju urzędowym podkreślałaby formalny charakter postępowań, a także wzmacniała atmosferę powagi i szacunku dla procesu sądowego. Toga dla doradców podatkowych miałaby również istotne znaczenie symboliczne, wskazując na ich równorzędność wobec adwokatów i radców prawnych w ramach systemu prawnego. Wprowadzenie togi dla doradców podatkowych harmonizowałoby standardy w obszarze zawodów zaufania publicznego i umacniało ich pozycję w relacjach z instytucjami publicznymi.
Nie sposób również pominąć aspektu prestiżu zawodu doradcy podatkowego. Od niemal trzydziestu lat zawód ten jest fundamentem profesjonalnego wsparcia w obszarze prawa podatkowego dla przedsiębiorców i osób fizycznych. Wprowadzenie togi mogłoby przyczynić się do wzrostu społecznego uznania dla doradców podatkowych oraz wzbudzić wśród nich większe poczucie dumy i przynależności do zawodu.
Na przestrzeni ostatnich lat doradcy podatkowi wielokrotnie sygnalizowali chęć wprowadzenia stroju urzędowego, który wyróżniałby ich spośród innych uczestników postępowania, takich jak księgowi czy doradcy biznesowi. Takie rozwiązanie mogłoby również wpłynąć na lepszą identyfikację ich roli jako profesjonalnych pełnomocników procesowych, co miałoby znaczenie zarówno dla stron postępowań, jak i dla sądów.
Ponadto strój urzędowy wzmacnia wizerunek sądu jako miejsca, w którym wszystkie strony traktowane są z należytym szacunkiem, a proces sądowy odbywa się na najwyższym poziomie formalności. Przyjęcie takiego rozwiązania mogłoby także wpłynąć na wzrost zaufania społecznego do sądownictwa, ponieważ profesjonalnie ubrani pełnomocnicy wzmacniają prestiż sądu w oczach obywateli, którzy obserwują procesy sądowe czy korzystają z wymiaru sprawiedliwości.
Mając na uwadze powyższe argumenty, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega potrzebę harmonizacji wizerunku przedstawicieli zawodów zaufania publicznego występujących przed sądami?
Czy, w ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości, w świetle przedstawionych przez Naczelny Sąd Administracyjny statystyk dotyczących udziału doradców podatkowych w postępowaniach sądowoadministracyjnych, brak stroju urzędowego dla doradców podatkowych może być postrzegany jako przejaw nierównego traktowania w stosunku do adwokatów i radców prawnych?
Czy, zdaniem Ministerstwa Sprawiedliwości, wprowadzenie stroju urzędowego (togi) dla doradców podatkowych przyczyniłoby się do zwiększenia formalizmu i podkreślenia powagi postępowań sądowych, w tym autorytetu sądu?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podjęcie działań legislacyjnych zmierzających do uregulowania kwestii stroju urzędowego dla doradców podatkowych, w tym zaopiniowanie projektu zmian do ustawy o doradztwie podatkowym przygotowanego przez Ministerstwo Finansów, który zakłada wprowadzenie stroju urzędowego dla doradców podatkowych, oraz – w przypadku uchwalenia tych zmian – wydanie odpowiedniego rozporządzenia regulującego tę kwestię? Jeżeli taka opinia bądź stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwości zostało już przygotowane, to uprzejmie proszę o jego udostępnienie.
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości, w związku z trwającymi konsultacjami międzyresortowymi dotyczącymi zmian w ustawie o doradztwie podatkowym, zasięgało opinii innych jednostek, instytucji lub samorządów zawodowych w tym zakresie? Jeśli tak, uprzejmie proszę o udostępnienie otrzymanych odpowiedzi od tych podmiotów.
Z poważaniem
[1] Informacja o działalności sądów administracyjnych w 2022 roku (https://orka.sejm.gov.pl/Druki9ka.nsf/0/7A2CEC5EECB72597C12589AA003DECEE/%24File/3214.pdf)
[2] Informacja o działalności sądów administracyjnych w 2023 roku (https://orka.sejm.gov.pl/Druki10ka.nsf/0/2048514835387A98C1258AFB0032410F/%24File/302.pdf)