w sprawie awansu zawodowego nauczyciela uzyskanego w innym państwie
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura
Warszawa, 24-01-2025
Szanowna Pani Poseł,
zawód nauczyciela w Polsce jest zawodem regulowanym. Zatem w celu ubiegania się o zatrudnienie w tym zawodzie konkretna osoba powinna wykazać się wymaganymi w Polsce dokumentami.
Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986), stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która:
W przypadku kwalifikacji uzyskanych poza Unią Europejską, Norwegią, Islandią, Liechtensteinem i Konfederacją Szwajcarską zatrudnienie na terytorium Polski następuje zgodnie z przepisami krajowymi. Jeżeli posiadacz kwalifikacji chce podjąć pracę w zawodzie regulowanym, to powinien najpierw uznać zagraniczny dyplom, aby następnie móc się ubiegać o zatrudnienie, zgodnie z przepisami określającymi zasady wykonywania danego zawodu w Polsce. Dyplom ukończenia studiów wyższych i tytuł zawodowy uzyskany za granicą może być uznany za równoważny z polskim odpowiednikiem na podstawie umowy międzynarodowej, a w przypadku jej braku – w drodze nostryfikacji. Szczegółowe wymagania kwalifikacyjne niezbędne do zajmowania stanowiska nauczyciela, w poszczególnych typach szkół i placówek, są określone w przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. z 2023, poz. 2102).
Odnosząc się do kwestii awansu zawodowego uprzejmie wyjaśniam, że państwo polskie ma prawo do odrębnych regulacji dotyczących aktów nadania awansu zawodowego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 maja 2001 r., II SA 363/01, uznał, iż akt nadania jest swoistym certyfikatem potwierdzającym pewne uprawnienia, z którymi może być związany stosunek zatrudnienia na określonym stanowisku i za określonym wynagrodzeniem. W krajowych przepisach nie istnieje podstawa prawna uznania stopnia awansu zawodowego nauczyciela uzyskanego w innym państwie. Nauczyciel zatrudniony w szkole, w Polsce, w celu otrzymania stopnia nauczyciela mianowanego, musi spełnić warunki określone w rozdziale 3a ustawy – Karta Nauczyciela. Nadmieniam, że mając na uwadze różną specyfikę systemów oświaty zarówno w obrębie Unii Europejskiej jak i poza nią, powyższe zasady są identyczne dla nauczycieli obcokrajowców i obywateli polskich. Dlatego certyfikat określający status nauczyciela, uzyskany w innym systemie edukacji, nie jest równoważny z żadnym z polskich stopni awansu zawodowego nauczycieli. Jednocześnie pragnę zauważyć, że przepisy ustawy – Karta Nauczyciela nie wymagają od nauczyciela-obcokrajowca znajomości języka polskiego potwierdzonej odpowiednim egzaminem. Zatem system awansu zawodowego jest jedyną weryfikacją praktycznych umiejętności nauczyciela. Minister Edukacji nie planuje zmian w powyższym zakresie.
Odnosząc się do kwestii uznania doświadczenia zawodowego za granicą, uprzejmie informuję, że na mocy art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 735 z późn. zm.), udokumentowane okresy zatrudnienia, przebyte za granicą u pracodawcy zagranicznego, są zaliczane do okresów pracy w Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie uprawnień pracowniczych. Cytowany przepis dotyczy każdego pracownika i każdej pracy, w tym zatrudnienia w zagranicznej szkole i przedszkolu. Uznanie zagranicznego zatrudnienia generuje wysokość dodatku stażowego lub uprawnienia urlopowe pracownika. Zatrudnienie u zagranicznego pracodawcy, w przypadku nauczycieli, wpływa na dodatek stażowy ale nie ma przełożenia na ich awans zawodowy i inne uprawnienia wynikające ze stażu pedagogicznego np. urlop dla poratowania zdrowia czy też nauczycielskie uprawnienia emerytalne.
Uprzejmie proszę o przyjęcie powyższych wyjaśnień.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu