Interpelacja nr 7299

do ministra ds. równości

w sprawie planów Rady Ministrów w zakresie polityk publicznych dotyczących chłopców i mężczyzn w ramach sprawowania przez Polskę prezydencji w Radzie Unii Europejskiej

Zgłaszający: Marcelina Zawisza, Marta Stożek

Data wpływu: 08-01-2025

Szanowna Pani Ministro,

pierwszego stycznia 2025 roku Polska objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. To wyjątkowy moment dla naszego kraju, dający możliwość realnego wpływu na kształt polityki unijnej poprzez inicjowanie działań zgodnych z naszymi wartościami. Jednym z obszarów, który dotychczas nie zyskał dostatecznej uwagi, są problemy i wyzwania dotyczące chłopców i mężczyzn, szczególnie w kontekście zdrowia psychicznego, przeciwdziałania przemocy oraz wsparcia edukacyjnego i zawodowego.

Podczas ubiegłorocznej konferencji Campus Polska zapowiedziała Pani, że “[...] w czasie naszej prezydencji, którą rozpoczynamy 1-ego stycznia, w ramach naszego trio, które tworzymy razem z Cyprem i z Danią, jednym z trzech głównych tematów będą prawa chłopców i mężczyzn, bo chcemy od tego zacząć. Chcemy ten temat trochę wprowadzić na agendę; pokazać, że to jest ważne i rozmawiać o tym z mężczyznami i chłopcami, tak jak będziemy rozmawiać z kobietami i z dziewczynkami, na zasadzie obopólnych korzyści, jakie korzyści płyną i dla kobiet, i dla mężczyzn z równości. [...] jest wiele takich obszarów, dotyczących chociażby edukacji, prawa pracy, bezpieczeństwa pracy, pewnie dotyczących wieku emerytalnego, dotyczących poboru do wojska, które dotyczą mężczyzn i w których mężczyźni mogą mieć takie poczucie, że na tym polu są dyskryminowani. I nie można tego tematu zamiatać pod dywan tylko trzeba ten temat też brać na agendę.”

Doceniam Pani wrażliwość i uważność na temat, który dopiero zaczyna być przedmiotem debaty publicznej. Niestety, cytowana wyżej zapowiedź o potraktowaniu kwestii chłopców i mężczyzn jako jednego z trzech głównych tematów, szczególnie w tak szerokim zakresie jak przedstawiony na konferencji Campus Polska, nie znajduje wyraźnego odzwierciedlenia w opublikowanym niedawno planie prezydencji.

Jedyny punkt, odnoszący się do działań na rzecz równości płci, dotyczy planowanych działań Rady do Spraw Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów (EPSCO). Zgodnie z nim “[...] wzmocnienie i promowanie działań na rzecz równości płci i przeciwdziałania przemocy, w tym ze względu na płeć, będzie stanowić istotny komponent prac polskiej prezydencji. W szczególności, skoncentrujemy swoje działania wokół równości płci w nowoczesnym społeczeństwie cyfrowym. Celem będzie wzmocnienie perspektywy równościowej i antydyskryminacyjnej na poziomie UE, w szczególności w kontekście przepisów aktu o usługach cyfrowych. Dążenia te znajdą odzwierciedlenie w Deklaracji Trio o Równości Płci, która zostanie podpisana w kwietniu 2025 r. Prezydencja będzie również kontynuować wysiłki na rzecz przyjęcia projektu dyrektywy w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania. Przedstawimy konkluzje Rady dot. wdrażania przez państwa członkowskie Pekińskiej Platformy Działania, w 30. rocznicę jej przyjęcia. Prezydencja uwzględni w swoich działaniach Mapę Drogową na Rzecz Praw Kobiet, której publikację przewidziano na marzec 2025 r., a także prace nad nowymi unijnymi strategiami dotyczącymi równości.”

W przypadku oficjalnego kalendarza polskiej prezydencji spotkania oznaczone jako dotyczące równości płci to m.in. nieformalne spotkanie ministrów ds. równości płci (16.04.2025) oraz konferencja wysokiego szczebla “Równość w społeczeństwie” (30.05.2025), jednak ich opisy podkreślają, iż będą one okazją do dyskusji głównie o sztucznej inteligencji (“Dyskutowany będzie temat AI w kontekście równości, w tym chłopców i mężczyzn oraz sytuacja społeczności romskiej.”, “Konferencja wysokiego szczebla z debatami i panelami wokół tematu równości w społeczeństwie, przede wszystkim pod kątem wpływu AI.”).

Tak wąskie traktowanie problemów dotykających mężczyzn jest zadziwiające. Tym bardziej, jeżeli wziąć pod uwagę fakt, że w naszym kraju zmagamy się z wieloma problemami specyficznymi dla mężczyzn - między innymi z nierównościami dotyczącymi długości życia, stanu zdrowia i wykształcenia.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

  1. Dlaczego problemy i wyzwania dotyczące chłopców i mężczyzn nie zostały uwzględnione jako jeden z priorytetów polskiej prezydencji? Z czego wynika tak znaczne ograniczenie zapowiedzianych tematów?

  2. W kalendarzu prezydencji jako spotkania związane z równością płci oznaczono również spotkanie Grupy wysokiego szczebla ds. uwzględnienia problematyki płci (11-12.02.2025) oraz spotkanie Dyrektorów Generalnych Szkolnictwa Wyższego (13-14.02.2025). Jakie tematy dotyczące chłopców i mężczyzn zostaną podjęte na tych spotkaniach? Czy planowane jest na nich zaadresowanie zjawiska nierówności w zdobywaniu wykształcenia wyższego przez mężczyzn?

  3. Czy problematyka dotycząca chłopców i mężczyzn zostanie poruszona w zakresie wykraczającym tematykę sztucznej inteligencji i bezpieczeństwo cyfrowe?

  4. W jaki sposób w Deklaracji Trio o Równości Płci zaadresowane zostaną problemy i prawa mężczyzn?

  5. Czy planowane jest zainicjowanie Mapy Drogowej (analogicznej do Mapy Drogowej na Rzecz Praw Kobiet), uwzględniającej tematykę męską, np. Mapy Drogowej na Rzecz Równości Płci? Jakie nowe unijne strategie dotyczące równości zainicjuje Polska?

[1] https://polish-presidency.consilium.europa.eu/pl/program/program-prezydencji/

[2] https://polish-presidency.consilium.europa.eu/media/gt3pbw5w/program-polskiej-prezydencji-w-radzie-unii-europejskiej.pdf

[3] https://polish-presidency.consilium.europa.eu/pl/wydarzenia/nieformalne-spotkanie-ministrow-ds-rownosci-plci-164/

[4] https://polish-presidency.consilium.europa.eu/pl/wydarzenia/konferencja-wysokiego-szczebla-rownosc-w-spoleczenstwie/