w sprawie legitymowania umundurowanych funkcjonariuszy Policji i ewentualnych zmian w przepisach ustawy o Policji
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 14-02-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 7402 Pana Posła Grzegorza Płaczka w sprawie legitymowania umundurowanych funkcjonariuszy Policji i ewentualnych zmian w przepisach ustawy o Policji, w oparciu o stanowisko Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że zagwarantowanie właściwej identyfikacji funkcjonariuszy Policji, realizujących działania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa i porządku publicznego, było jedną z ważniejszych inicjatyw obecnego Kierownictwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, mających na celu zwiększenie zaufania obywateli do działań podejmowanych przez formacje mundurowe.
Przeprowadzona w 2024 r. zmiana rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie umundurowania policjantów[1] wprowadziła nowe zasady związane z identyfikacją funkcjonariuszy Policji. W celu zwiększenia identyfikacji umundurowanego policjanta została wprowadzona zmiana polegająca na wprowadzeniu znaku identyfikacji indywidualnej w postaci metalowej tabliczki, taśmy przyczepnej w kolorze granatowym i w kolorze czarnym, na których jest umieszczony numer identyfikacyjny policjanta, a także w postaci sześciu naklejek, na których są umieszczone pojedyncze cyfry arabskie odpowiadające numerowi identyfikacyjnemu policjanta.
Uwzględniając różne warunki służby pełnionej przez policjantów w umundurowaniu, wprowadzono obowiązek noszenia znaku identyfikacji indywidualnej albo znaku identyfikacji imiennej, a także dopuszczenie możliwości noszenia znaku identyfikacji indywidualnej w postaci metalowej gwiazdy i znaku identyfikacji imiennej.
Należy podkreślić, że charakter przyjętych rozwiązań został pozytywnie oceniony zarówno przez Rzecznika Praw Obywatelskich, jak i Helsińską Fundację Praw Człowieka.
Odnosząc się do kwestii ewentualnych zmian przepisów prawa, zawartych w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji[2], w celu nałożenia obowiązku okazania legitymacji służbowych przez funkcjonariuszy umundurowanych na wyraźne żądanie osoby, wobec której są podejmowane czynności służbowe, należy zwrócić uwagę, że regulacje w przepisach pragmatycznych Policji gwarantują skuteczną formę identyfikacji ww. formacji oraz umożliwiają rozpoznanie osoby jako funkcjonariusza wskazanej służby.
W świetle powyższego wymaga również podkreślenia, że z art. 60 ust. 1 ustawy o Policji wynika generalna zasada noszenia przez policjantów mundurów w czasie służby. Natomiast w odniesieniu do policjantów, którzy ze względu na charakter realizowanych zadań, są nieumundurowani, obowiązuje nakaz okazywania legitymacji służbowej. Policjant, wykonując czynności dochodzeniowo-śledcze, a także czynności określone w art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o Policji, jest zobowiązany okazać legitymację służbową w taki sposób, aby zainteresowany miał możliwość odczytać oraz zanotować numer i organ, który wydał legitymację, oraz nazwisko policjanta. Natomiast przy wykonywaniu innych czynności administracyjno-porządkowych, nieumundurowany policjant okazuje legitymację służbową lub znak identyfikacyjny na żądanie obywatela.
Obowiązujące uregulowania prawne, określające sposób realizacji czynności służbowych związanych z wykonywaniem uprawnienia dotyczącego ustalania tożsamości osoby legitymowanej przez umundurowanych funkcjonariuszy Policji, należy zatem uznać za optymalne i niewymagające zmian.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. Nr 90, poz. 738, z późn. zm.
[2] Dz. U. z 2024 r. poz. 145, z późn. zm.