w sprawie ustawy o finansowaniu zadań oświatowych
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura
Warszawa, 07-02-2025
Szanowna Pani Poseł,
zasady ustalania wysokości dotacji i jej przekazywania z budżetów jednostek samorządów terytorialnego (dalej JST) placówkom wychowania przedszkolnego (w tym przedszkolom), szkołom oraz placówkom oświatowym prowadzonym przez osoby prawne niebędące JST lub osobę fizyczną określają przepisy ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 754 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 17 ust. 3 ww. ustawy, niepubliczne przedszkole niebędące przedszkolem specjalnym, otrzymuje na każdego ucznia dotację z budżetu gminy w wysokości równej 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana w części oświatowej subwencji ogólnej[1] na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola dla gminy.
Odpowiadając kolejno za zagadnienia poruszone w interpelacji, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Ad pytania 1.
Podstawowa kwota dotacji ustalana jest samodzielnie przez każdą dotującą gminę w oparciu o planowane na dany rok budżetowy wydatki bieżące takiej gminy na utrzymanie przedszkoli, dla których organem prowadzącym jest ta gmina. W efekcie kwota ta musi być aktualizowana w ciągu roku budżetowego z uwagi na dokonywanie w ciągu roku przez gminę dotującą zmian w planie tych wydatków (zarówno zwiększeń jak i zmniejszeń tych wydatków).
Podstawowa kwota dotacji, zgodnie z przepisami ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, aktualizowana jest co najmniej dwa razy w roku:
- w miesiącu pierwszej aktualizacji tzn. w miesiącu, następującym po miesiącu, w którym minęło 30 dni od opublikowania ustawy budżetowej) oraz
- w październiku roku budżetowego.
Należy podkreślić, że każdy dotowany podmiot ma prawo do zaskarżenia czynności podjętej przez organ dotujący do właściwego sądu administracyjnego. Stanowi o tym art. 47 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.
Ad pytania 2.
Różnicowanie wysokość dotacji dla przedszkoli publicznych (100% podstawowej kwoty dotacji) i niepublicznych (75% podstawowej kwoty dotacji) nie dotyczy tylko przedszkoli funkcjonujących w Inowrocławiu. Jest to rozwiązanie systemowe, dotyczące wszystkich niesamorządowych przedszkoli, funkcjonujące już w okresie kiedy zasady dotowania były regulowane pierwszą ustawą oświatową – ustawą o systemie oświaty. Zróżnicowanie to wynika z odmienności zasad funkcjonowania przedszkoli publicznych i niepublicznych.
Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 z późn. zm.), wszystkie przedszkola muszą realizować podstawę programową wychowania przedszkolnego oraz zatrudniać nauczycieli posiadających odpowiednie kwalifikacje. W przypadku przedszkoli publicznych (prowadzonych zarówno przez JST, jak i osoby prawne lub fizyczne) istnieje ponad to obowiązek prowadzenia rekrutacji w oparciu o zasadę powszechnej dostępności oraz zapewnienia bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki w czasie nie krótszym niż ten ustalonym przez gminę (co najmniej 5 godzin dziennie). Powyższe znajduje odzwierciedlenie w sposobie dotowania niesamorządowych przedszkoli. Publiczne przedszkola dotowane są w wysokości odpowiadającej wydatkom bieżącym danej JST na prowadzenie samorządowych odpowiednio przedszkoli. Niepubliczne jednostki zaś uzyskują mniejsze dofinansowanie z budżetów JST (niepubliczne przedszkola mogą pobierać opłaty za korzystanie z ich oferty, nie muszą gwarantować bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki).
Ad pytania 3.
Przytoczone na wstępie przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, na podstawie których ustalana jest m.in. wysokość dotacji dla niepublicznych przedszkoli, obowiązują od 2018 r. Co do zasady zostały zaimplementowane z ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i realizują postanowienia ustrojowe.
Przedszkole niepubliczne, niebędące przedszkolem specjalnym, dotowane jest na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Przedszkole publiczne dotowane jest natomiast na podstawie art. 16 ust. 1 tej ustawy. Sposób ustalania podstawowej kwoty dotacji opisano w art. 12 ust. 1 ww. ustawy. W gestii organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego jest wyrażenie zgody w drodze uchwały na udzielenie dotacji w wysokości wyższej niż wynikająca z tych przepisów. Stanowi o tym art. 39 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu
[1] W roku 2025, po wejściu w życie przepisów ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. poz. 1572 z późn. zm.), kwota dotacji odnosi się do przewidzianej kwoty potrzeb oświatowych.