do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie pryszczycy w sąsiadującej z Polską Brandenburgii
Zgłaszający: Maja Ewa Nowak, Marcin Skonieczka, Elżbieta Burkiewicz, Barbara Okuła
Data wpływu: 27-01-2025
Szanowny Panie Ministrze,
z prośbą o interwencję zgłosiło się do mnie wielu rolników, m.in. z terenu województwa lubuskiego, w sprawie pojawienia się na terenie Niemiec choroby wywołanej wirusem z rodzaju Aphtovirus należącym do rodziny Picornaviridae, potocznie zwanej pryszczycą. Województwo lubuskie, które reprezentuję, jest województwem graniczącym z Brandenburgią. Wielu rolników obawia się, że brak stanowczych działań prewencyjnych może doprowadzić do ataku choroby w Polsce.
Pryszczyca jest wysoce zaraźliwą chorobą wirusową, która atakuje zwierzęta parzystokopytne, takie jak bydło, świnie, owce, kozy i dzikie zwierzęta (np. jelenie, dziki). W przypadku wykrycia choroby konieczne jest uśmiercenie całego stada, co powoduje ogromne straty ekonomiczne dla hodowców. Wirus może być przenoszony nie tylko przez zwierzęta, ale także przez ludzi (na odzieży, obuwiu), sprzęt rolniczy, a nawet przez wiatr na odległość do 60 km. Pojawienie się wirusa w Polsce może mieć katastrofalne skutki gospodarcze dla reprezentowanego przeze mnie regionu. Brak możliwości sprzedaży produktów rolnych może doprowadzić do załamania płynności finansowej tysięcy rolniczych rodzin. W ocenie zainteresowanych trzeba zdecydować się na konkretne, szybkie i istotne działania mające na celu zapobiegnięcie wejściu zagrożenia na teren Polski.
Ochrona interesu polskich rolników w ramach nie tylko polskich, ale również wewnątrzwspólnotowych przepisów, w mojej ocenie, musi być naszym priorytetem. Coraz większa liczba ekspertów z branży rolniczej oraz przedsiębiorców rolnych apeluje o czasowy zakaz importu zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego z terenów zagrożonych wystąpieniem pryszczycy.
Art. 36 TFUE stanowi, że zasada swobodnego przepływu towarów może być ograniczona przez państwa członkowskie, jeśli jest to uzasadnione względami ochrony zdrowia i życia ludzi oraz zwierząt. Oznacza to, że państwa mogą wprowadzać zakazy lub ograniczenia importu, jeśli istnieje realne zagrożenie dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt daje nam możliwość – w przypadku zagrożenia zdrowia zwierząt na terytorium Polski – wprowadzenia zakazów importu zwierząt, produktów pochodzenia zwierzęcego oraz środków transportu.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:
1. Czy ministerstwo stale monitoruje rozwój sytuacji w RFN celem dostosowania reakcji państwa w razie dalszego rozprzestrzeniania się choroby?
2. Czy ministerstwo planuje konkretne działania prewencyjne? Jeśli tak, to jakie ?
3. Czy ministerstwo posiada krajowy plan zapobiegania pryszczycy lub nad nim pracuje?
4. Czy ministerstwo posiada analizy prawne dotyczące możliwości zastosowania art. 36 TFUE (w razie postępowania choroby) o czasowym zakazie importu zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego z terenów zagrożonych wystąpieniem pryszczycy?
5. Czy ministerstwo planuje, wraz z podległymi jednostkami, zwiększyć liczbę i zasięg już działających przygranicznych patroli dostaw zwierząt i towarów?