w sprawie starań o ochronę prawdy historycznej i dobrego imienia Polski oraz dymisji Barbary Nowackiej z funkcji ministra edukacji
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Izabela Ziętka
Warszawa, 20-02-2025
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Dariusza Mateckiego w sprawie starań o ochronę prawdy historycznej i dobrego imienia Polski.
Szanowny Panie Pośle,
Minister Edukacji na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 2026 r. – Prawo oświatowe określił w drodze rozporządzenia podstawy programowe dla przedmiotu historia.
W podstawie programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej dla przedmiotu historia wskazano, że nadrzędnymi celami kształcenia historycznego w szkole podstawowej są: rozbudzanie zainteresowania przeszłością - począwszy od historii swojej rodziny, przez historię lokalną i regionalną po historię Polski i powszechną, budowanie szacunku dla wszystkich ludzi oraz dokonań Polaków i innych narodów.
Na lekcjach historii są wyjaśniane takie pojęcia jak ojczyzna, naród, państwo, symbole narodowe, patriotyzm. Kształtowana jest pamięć historyczna i krytyczne myślenie, świadomość obywatelska, postawa szacunku i odpowiedzialności za własne państwo. Przekazywane są takie wartości jak: dobro, piękno, prawda, odpowiedzialność, odwaga, solidarność, sprawiedliwość, tolerancja i wolność. Kształcenie historyczne w ocenach przeszłości ma dbać o rzetelność przekazu, a także dostarczać uczniom narzędzi do samodzielnego zdobywania i poszerzania wiedzy.
Ponadto wskazano, że historia kształtuje takie kompetencje humanistyczne jak: umiejętność samodzielnego poszukiwania wiedzy i korzystania z różnorodnych źródeł informacji, formułowanie własnych opinii, sprawność językową.
Z kolei celem kształcenia historycznego w szkołach ponadpodstawowych jest zmierzanie do poznania prawdy o przeszłości Polski oraz świata. Szkoła powinna zadbać o to, aby uczniowie, nie gubiąc się w szczegółach, poznawali najważniejsze z wydarzeń i procesów i na tej podstawie starali się wyjaśnić łączące je związki: polityczne, społeczne, gospodarcze, kulturowe. Takie podejście do wykładu dziejów ma pomóc uczniom w rozumieniu współczesności. Chodzi również o to, aby uczniowie w dorosłym życiu świadomie i odpowiedzialnie współtworzyli europejską i polską wspólnotę wartości, z uwzględnieniem szczególnie bliskiej Polkom i Polakom idei wolności.
Celem kształcenia historycznego jest także poznanie przez uczniów polskiego dziedzictwa nie jako rzeczy zewnętrznej wobec nas, ale jako kształtującego nas dobra. Przy czym nie wystarczy tylko znać to dziedzictwo, lecz także brać odpowiedzialność za współczesność przez nie kształtowaną, to jest rozwijać je i twórczo wzbogacać na miarę aktualnych wyzwań.
Należy podkreślić, że podstawa programowa nie jest szczegółowym programem nauczania. Podstawa programowa daje nauczycielom autonomię i możliwość realizacji programu w tempie odpowiednim do możliwości uczniów. Z kolei nauczyciel jest w obowiązku poruszać w trakcie lekcji również trudne tematy i zagadnienia.
Ponadto wskazuję, że Minister Edukacji w 2024 roku ustalił, że jednym z podstawowych kierunków realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2024/2025 jest „szkoła miejscem edukacji obywatelskiej, kształtowania postaw społecznych i patriotycznych, odpowiedzialności za region i Ojczyznę”.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Izabela Ziętka
Podsekretarz Stanu