w sprawie nieprawidłowości w statutach młodzieżowych rad gmin oraz konieczności ujednolicenia standardów ich funkcjonowania
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz
Warszawa, 24-02-2025
Szanowna Pani Poseł,
w 2021 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym[1], ustawy o samorządzie powiatowym[2], ustawy o samorządzie województwa[3] oraz ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie[4]. Zmiany w przepisach ustaw po raz pierwszy wprowadziły prawne podstawy do powoływania młodzieżowych rad gmin na poziomie powiatów i województw wyposażając je w konkretne uprawnienia. Rada gminy/miasta/powiatu lub województwa powołując młodzieżową radę gminy, nadaje jej statut określający tryb wyboru jej członków i zasady działania.
Młodzieżowe rady działają już przy większości jednostek samorządu terytorialnego.
Należy podkreślić, że rady gmin, powiatu i sejmiki województwa są organami wybieralnymi i mają samodzielność, więc mogą dostosowywać działalność młodzieżowych rad oraz ich statuty do potrzeb młodzieży w ich środowisku.
Odnosząc się do kwestii wprowadzenia standardów ochrony małoletnich uprzejmie informuje, że od 15 sierpnia 2024 r., zgodnie z przepisami art. 22b ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich[5], którą znowelizowano ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw,[6] tzw. ustawą Kamilka obowiązek wprowadzenia standardów ma każdy:
Zatem od 15 sierpnia 2024 r. w szkole i placówce a także w gminie, powiecie i województwie jeżeli przebywają małoletni uczniowie, np. w ramach działalności rad młodzieżowych lub innej, to powinny być wdrożone i przestrzegane standardy ochrony małoletnich.
Młodzieżowa rada gminy może posiadać opiekuna. Natomiast szczegółowe wymagania, które musi spełniać opiekun, zakres jego obowiązków oraz zasady jego odwoływania może określać statut młodzieżowej rady gminy. Wyboru opiekuna młodzieżowej rady gminy dokonuje rada gminy spośród kandydatów wskazanych przez młodzieżową radę gminy. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich przed wyborem opiekuna młodzieżowej rady przez radę gminy kandydat lub kandydatka powinien przedstawić informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego i powinien być sprawdzony w Krajowym Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym.
Osobę wskazaną na opiekuna rady młodzieżowej traktuje się, jako osobą dopuszczaną do innej działalności związanej w wychowaniem lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich lub z opieką nad nimi i powinna być to osoba niekarana.
Sprawy standardów ochrony małoletnich są uregulowane przepisami wyżej wymienionych ustaw, a w przypadku zmiany przepisów przez Ministerstwo Sprawiedliwości nasz resort będzie uczestniczył w uzgodnieniach międzyresortowych i przedstawi stosowną opinię w procesie legislacyjnym.
Uprzejmie informuję, że kwestie składu rad młodzieżowych i ich zadań, dokumentacji oraz jej publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej regulują ustawy: o samorządzie gminnym, o samorządzie powiatowym i o samorządzie województwa, a wszelkie zmiany przepisów w tym zakresie są we właściwości Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Podkreślam, że potencjał młodych ludzi, ich troska o swoją społeczność oraz podejmowanie działań w sferze spraw publicznych są niezwykle istotne. Młodzieżowe rady stanowią elementy zwiększania udziału młodych ludzi w procesach decyzyjnych, a także długofalowo przyczynią się do zwiększenia uczestnictwa młodzieży w lokalnym życiu publicznym.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Paulina Piechna-Więckiewicz
Podsekretarz Stanu
[1] Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( T. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465), artykuł 5b o powoływaniu młodzieżowej rady gminy (funkcjonujący na analogicznej zasadzie na poziomie miejskim). Gmina podejmuje działania na rzecz wspierania i upowszechniania idei samorządowej wśród mieszkańców gminy, w tym zwłaszcza wśród młodzieży.
[2] Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (T. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 107), art. 3 e.
[3] Ustawa z dnia5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (T. j. Dz. U. z 2024 r. poz.566), art. 10 b.
[4] Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (T. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1491).
[5] Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (T. j. Dz. U. z 2024r. poz. 1802).
[6] Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1606).
[7] Dz. U. z 2024 r. poz. 737, z późn. zm.).