Interpelacja nr 7745

do ministra finansów

w sprawie systemowych nieprawidłowości i niemoralnych praktyk stosowanych przez firmy ubezpieczeniowe

Zgłaszający: Paulina Matysiak

Data wpływu: 31-01-2025

Szanowny Panie Ministrze,

obywatele podzielili się ze mną uwagami dotyczącymi systemowych nieprawidłowości oraz nieuczciwych praktyk stosowanych przez firmy ubezpieczeniowe w procesie likwidacji szkód komunikacyjnych. Praktyki te uderzają nie tylko w pojedynczych poszkodowanych, ale mają charakter powszechny, co wymaga pilnej interwencji organów nadzorczych oraz rozważenia zmian legislacyjnych.

Obywatele skarżą się przede wszystkim na przewlekłość postępowań likwidacyjnych. Zakłady ubezpieczeń często przekraczają ustawowe terminy wypłaty odszkodowań, przeciągając procesy weryfikacyjne i zmuszając poszkodowanych do długiego oczekiwania na należne im świadczenia. Taka sytuacja powoduje, że przez wiele miesięcy, a nawet lat, osoby pokrzywdzone w wypadkach pozostają bez środków finansowych potrzebnych do naprawy pojazdów czy pokrycia innych strat.

Kolejnym problemem jest brak transparentności w wycenie szkód. Procedury ustalania wartości odszkodowania odbywają się według wewnętrznych, często niejawnych zasad, które są trudne do zweryfikowania przez poszkodowanych. Szczególne kontrowersje budzi stosowanie tzw. tajnych aukcji wraków, które uniemożliwiają obywatelom skuteczną kontrolę decyzji finansowych podejmowanych przez ubezpieczycieli.

Poszkodowani zwracają również uwagę na praktykę zaniżania kwot odszkodowań. Firmy ubezpieczeniowe często wykorzystują niejasne metody kalkulacji, opierając się na nieweryfikowalnych danych, co prowadzi do sytuacji, w której wypłacone kwoty nie pokrywają rzeczywistych kosztów naprawy pojazdu lub innych szkód. W efekcie poszkodowani muszą dopłacać z własnej kieszeni, co dodatkowo pogłębia ich trudną sytuację finansową.

Problemem pozostaje również nieskuteczność procesu reklamacyjnego. Poszkodowani, próbując dochodzić swoich praw, często spotykają się z brakiem reakcji na reklamacje lub otrzymują lakoniczne odpowiedzi, które nie rozwiązują ich problemów. Przedłużające się procedury i brak realnej możliwości odwołania sprawiają, że obywatele są zmuszeni do długotrwałych batalii prawnych z ubezpieczycielami, co prowadzi do niepotrzebnego stresu i dodatkowych kosztów.

Wiele osób zwraca także uwagę na nieetyczne traktowanie poszkodowanych. Osoby, które już poniosły stratę w wyniku wypadku komunikacyjnego, są często zmuszane do ponoszenia dodatkowych opłat, np. za obowiązkowe ubezpieczenie wraku, gdy postępowanie likwidacyjne przeciąga się w czasie. Brak rzetelnej i terminowej obsługi szkód powoduje, że wiele osób popada w trudności finansowe, a ich sytuacja życiowa ulega dalszemu pogorszeniu.

Opisane praktyki wskazują na konieczność wprowadzenia skuteczniejszych mechanizmów kontroli działalności firm ubezpieczeniowych oraz zwiększenia ochrony poszkodowanych.

Pragnę również zwrócić uwagę na konieczność przyznania poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych statusu konsumentów w relacji z ubezpieczycielami. Obecnie osoby fizyczne, które dochodzą roszczeń z tytułu OC sprawcy wypadku, nie są uznawane za konsumentów, co skutkuje osłabieniem ich pozycji prawnej i umożliwia firmom ubezpieczeniowym stosowanie nieuczciwych praktyk. Stanowisko to zostało potwierdzone uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2015 r. (sygn. akt III SZP 2/15), w której stwierdzono, że poszkodowany nie spełnia definicji konsumenta określonej w Kodeksie cywilnym i ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów.

Uprzejmie proszę o pochylenie się nad opisanym problemem i podjęcie stosownych działań, które pozwolą wyeliminować praktyki godzące w prawa obywateli oraz w zasady rzetelności i uczciwości w sektorze ubezpieczeń.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. 2024 poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

  1. Czy Ministerstwo Finansów monitoruje praktyki stosowane przez firmy ubezpieczeniowe w zakresie likwidacji szkód komunikacyjnych i czy planuje podjęcie działań mających na celu zwiększenie ich transparentności?
  2. Czy jest rozważane wprowadzenie zmian legislacyjnych, które nadadzą poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych status konsumenta w relacjach z ubezpieczycielami, co zwiększyłoby ich ochronę prawną?
  3. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie bardziej restrykcyjnych regulacji dotyczących terminowości i rzetelności postępowań likwidacyjnych prowadzonych przez firmy ubezpieczeniowe?
  4. Czy jest rozważane nałożenie dodatkowych obowiązków informacyjnych na ubezpieczycieli, tak aby poszkodowani mieli pełny dostęp do metod wyceny szkód i zasad ustalania wysokości odszkodowań?
  5. Czy w ramach współpracy z Komisją Nadzoru Finansowego oraz rzecznikiem finansowym są podejmowane działania w celu eliminacji patologii związanych z wypłatami odszkodowań?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP