Interpelacja nr 7756

do ministra spraw wewnętrznych i administracji

w sprawie trybu zatrudniania i zarobków skarbników w jednostkach samorządu terytorialnego

Zgłaszający: Katarzyna Osos

Data wpływu: 03-02-2025

Szanowny Panie Ministrze!

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1135) skarbnicy jednostek samorządu terytorialnego zatrudniani są na podstawie powołania (tzw. stosunek powołania). Do końca 2008 r. również sekretarze gmin i powiatów zatrudniani byli w ten sposób, jednakże wraz z wejściem w życie ww. ustawy zostali oni wykreśleni z grupy pracowników przyjmowanych do pracy na podstawie powołania, skarbnicy natomiast – nie, mimo że ten rodzaj zatrudnienia jawi się jako relikt dawnego stanu prawnego.

W Stanowisku Zrzeszenia Gmin Województwa Lubuskiego nr 6/2023 z dnia 24.10.2023 r. czytamy, że „stosunek pracy powstały na podstawie powołania jest mniej bezpieczny dla pracownika niż ten, który powstał na skutek zawarcia umowy o pracę. […] w przypadku skarbnika zatrudnionego na podstawie powołania może on być w każdym czasie – niezwłocznie lub w określonym terminie – odwołany ze stanowiska przez organ, który go powołał, bez uzasadnienia. Odwołanie jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę“. ZGWL zwraca również uwagę na istotny fakt, że z jednej strony od skarbnika wymaga się myślenia długofalowego o polityce finansowej JST, z drugiej zaś w aktualnych przepisach prawa zapewnia mu się stosunkowo słabą ochronę (często uwarunkowaną politycznie), co przeczy celom, dla których powołano to stanowisko. Jak podaje Dziennik Gazeta Prawna w artykule „Skarbnicy w samorządach zarabiają za mało. Wielu chce odejść z pracy“ z 16 grudnia 2024 r., w 2024 r. odwołano niemal 300 skarbników, co stanowi ponad 10 proc. wszystkich pracujących na tym stanowisku, a główną przyczyną były wybory samorządowe przeprowadzone w kwietniu 2024 r.

Problem nawiązania stosunku pracy w oparciu o powołanie potęguje inny problem, który również podnoszą skarbnicy. Wynagrodzenie dla stanowisk na bazie powołania zawiera górny limit maksymalny dla wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatku funkcyjnego. W obliczu starania się o pracowników urzędy podnoszą pensje, ale nie mogą ich zwiększyć w stosunku do skarbników czy zastępców, analogicznie jak na wszystkich innych stanowiskach. Często zdarza się, że kierownicy referatów/wydziałów zarabiają więcej niż skarbnik, bo tego drugiego limituje maksymalny poziom. Wiele urzędów stosowało w celu wyrównania tego stanu dodatek specjalny, ale ten powinien być przewidziany na specjalne i jednostkowe sytuacje, co potwierdzają wystąpienia pokontrolne RIO z ostatnich lat.

Mając na uwadze powyższe oraz wychodząc naprzeciw oczekiwaniom środowiska skarbników uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo podejmuje lub planuje podjąć prace legislacyjne mające na celu zmianę formy zatrudnienia skarbników z powołania na umowę o pracę?
2. Jakie przesłanki stoją za utrzymywaniem rozbieżności między zasadami zatrudniania sekretarzy a skarbników, mimo że w obydwu przypadkach chodzi o pracowników zarządzających ważnymi obszarami administracji samorządowej?
3. Czy ministerstwo dysponuje danymi lub analizami wskazującymi na korzyści bądź zagrożenia wynikające z utrzymywania obecnego stanu prawnego wobec skarbników?
4. Czy ministerstwo planuje zająć się problemem wynagrodzeń i ich maksymalnego poziomu w kontekście opisanej wyżej sytuacji?

Z wyrazami szacunku

Posłanka Katarzyna Osos