do ministra zdrowia
w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo restrukturyzacyjne oraz ustawy - Prawo upadłościowe (UC43) w zakresie podmiotów szpitalnych
Zgłaszający: Krzysztof Habura
Data wpływu: 03-02-2025
Szanowna Pani Ministro,
obecnie na stronach Rządowego Centrum Legislacji został opublikowany projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo restrukturyzacyjne oraz ustawy – Prawo upadłościowe (UC43). Wskazany projekt ustawy został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów. Projekt ten znajduje się w procedurze uzgodnieniowej.
Głównym celem projektu jest implementacja dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1023 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie ram restrukturyzacji zapobiegawczej, umorzenia długów i zakazów prowadzenia działalności oraz w sprawie środków zwiększających skuteczność postępowań dotyczących restrukturyzacji, niewypłacalności i umorzenia długów, a także zmieniającej dyrektywę (UE) 2017/1132 (dyrektywa o restrukturyzacji i upadłości).
Z uwagi na fakt, że projekt ustawy nie jest jeszcze przedmiotem rozpoznania przez parlament, stąd uprzejmie proszę Panią Ministrę o zapoznanie się z propozycją zmiany przepisów ustawy Prawo restrukturyzacyjne, które przedstawiam poniżej, a które przewidują wprowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego prowadzonego wobec podmiotów szpitalnych w formie zatwierdzenia układu z wierzycielami. Jeśli propozycje te znalazłyby uznanie Pani Ministry wówczas mogłyby one zostać zgłoszone na etapie trwającej procedury uzgodnieniowej. Należy zauważyć, że zaproponowane zmiany służą realizacji kamienia milowego D1G Krajowego Planu Odbudowy.
Potrzeba zainicjowania zmian legislacyjnych dających podmiotom szpitalnym prawną możliwość prowadzenia postępowań restrukturyzacyjnych w formie postępowania o zatwierdzenie układu była przedmiotem wielu dyskusji medialnych i opracowań, a nadto oceny Najwyższej Izby Kontroli, która prowadząc kontrole gospodarki majątkowo-finansowej w szpitalach zwracała uwagę na kwestie spłacania zadłużenia w drodze porozumień i ugód zawieranych przez jednostki służby zdrowia z wierzycielami. I tak, Najwyższa Izba Kontroli m.in. w Wystąpieniu Pokontrolnym znak LBY.411.2.1.2024 z dnia 17.05.2024 r. skierowanym do Dyrektora Regionalnego Szpitala Specjalistycznego im. dr. Władysława Biegańskiego w Grudziądzu dotyczącym zasad prowadzenia gospodarki majątkowo-finansowej w Regionalnym Szpitalu Specjalistycznym im. dr Władysława Biegańskiego w Grudziądzu wskazała, że pomimo, że Szpital na skutek zrealizowanych działań naprawczych osiąga rentowność na działalności operacyjnej, tj. dodatni wynik z działalności operacyjnej oraz dodatni wynik ze sprzedaży, to jednakże wciąż wykazuje stratę na działalności finansowej. Przyczyną tego stanu rzeczy w głównej mierze jest to, że Szpital płaci wysokie odsetki od nieterminowo płaconych zobowiązań wobec dostawców towarów i usług oraz od zaciągniętych pożyczek, co wynika z korzystania z zewnętrznych źródeł finansowania. Działania Szpitala zmierzające do zawierania z wierzycielami ugód pozasądowych, których elementem byłoby m.in. zrzeczenie się przez wierzycieli prawa do odsetek nie przynoszą rezultatu. Sytuacja ta jest powszechna w szpitalach powiatowych i dotyczy terenu całego kraju. Potrzebne są działania sformalizowane prowadzone wszak na drodze pozasądowej przez nadzorcę układu wobec wszystkich wierzycieli, a nie jedynie prośby dyrektorów szpitali kierowane do pojedynczych wierzycieli, którzy nie są zainteresowani prowadzeniem jakichkolwiek rozmów w tym zakresie. Korzyści takiego postępowania o zatwierdzenie układu są obopólne, gdyż szpital, po pierwsze - uzyskuje ochronę przed egzekucją, oraz po drugie – w stosunku do kontrahentów obowiązuje zakaz wypowiadania szpitalowi istotnych umów (np. najmu, dzierżawy, kredytu, umów o podstawowym znaczeniu dla prowadzenia działalności leczniczej), tak aby szpital zachował możliwość udzielanych świadczeń zdrowotnych, z kolei w interesie wierzycieli powinna zostać przewidziana możliwość, że od dnia dokonania obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego, do dnia prawomocnego umorzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o zatwierdzenie układu albo zakończenia postępowania o zatwierdzenie układu nadzorca układu wykonuje uprawnienia nadzorcy sądowego, co oznacza, że wyraża on zgodę na czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu majątkiem podmiotu szpitalnego, przez co szpital nie dokona uszczuplenia majątku na niekorzyść wierzycieli.
Tym samym pragnę zainteresować Panią Ministrę propozycją znowelizowania ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1428) poprzez dopuszczenie możliwości prowadzenia postępowań restrukturyzacyjnych wobec nowo zdefiniowanych dłużników jakimi będą podmioty szpitalne. Dla podmiotów szpitalnych jedyną formą postępowania restrukturyzacyjnego byłoby postępowanie o zatwierdzenie układu. Propozycje zmian przedstawiają się następująco:
Art. 1. W ustawie z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1428) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 65 dodaje się ust. 8 w brzmieniu:
„8. W postępowaniu o zatwierdzenie układu uczestnikami postępowania są również wierzyciele osobiści dłużnika umieszczeni w spisie wierzytelności spornych.”;
3) w art. 212 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Po ustaleniu dnia układowego i sporządzeniu sprawozdania obejmującego informacje wskazane w art. 220 pkt 3-17 nadzorca układu zbiera głosy wierzycieli.”;
4) w tytule IV po dziale II dodaje się dział IIa w brzmieniu:
„Dział IIa
Postępowanie restrukturyzacyjne wobec podmiotów szpitalnych
Art. 367a.
1. Przepisy niniejszego działu stosuje się do postępowania restrukturyzacyjnego podmiotu szpitalnego.
2. Podmiot szpitalny może prowadzić wyłącznie postępowanie o zatwierdzenie układu. Przepisu art. 3 ust. 2 pkt 2, art. 224, art. 226h nie stosuje się. Przepisy art. 226a-226g stosuje się odpowiednio. Wstępnego planu restrukturyzacyjnego nie sporządza się.
3. Funkcję nadzorcy układu może pełnić wyłącznie osoba posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego z tytułem kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego.
Art. 367b. Ilekroć w przepisach niniejszego działu jest mowa o:
1) podmiocie szpitalnym – należy przez to rozumieć podmiot leczniczy działający w formie samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, spółki kapitałowej, o której mowa w art. 6 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 799) albo instytutu badawczego, który wykonuje działalność leczniczą w rodzaju świadczenia szpitalne, w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, z wyłączeniem podmiotu leczniczego wykonującego wyłącznie świadczenia opieki zdrowotnej udzielane z zamiarem zakończenia ich udzielania w okresie nieprzekraczającym 24 godzin lub podmiotu leczniczego wykonującego wyłącznie świadczenia szpitalne z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego.
Art. 367c. Umowę, o której mowa w art. 210 ust. 1, z osobą spełniającą wymogi, o których mowa w art. 24, zawiera podmiot szpitalny.
Art. 367d.
1. Ustalenia dnia układowego, o którym mowa w art. 211 ust. 1 dokonuje podmiot szpitalny.
2. Propozycje układowe składa podmiot szpitalny
Art. 367e.
1. Niezwłocznie po ustaleniu dnia układowego podmiot szpitalny w porozumieniu z nadzorcą układu, aktualizuje plan naprawczy, o których mowa w art. 59 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2024 r., poz. 799).
2. Do sprawozdania, o którym mowa w art. 220, nadzorca układu załącza plan naprawczy, o którym mowa w ust. 1.
3. Jeżeli podmiot szpitalny, nie porozumie się z nadzorcą układu co do treści planu naprawczego, nadzorca układu do sprawozdania, o którym mowa w art. 220, załącza swoje zastrzeżenia do planu naprawczego wraz z uzasadnieniem.
Art. 367f.
1. Jeżeli suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem nadzorca układu wzywa wierzycieli, którym przysługują wierzytelności sporne do zajęcia stanowiska i uprawdopodobnienia wierzytelności w terminie 14 dni pod rygorem niedopuszczenia wierzyciela do udziału w głosowaniu nad układem.
2. Nadzorca układu może skierować podmiot szpitalny oraz wierzyciela do mediacji, do której stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o mediacji prowadzonej na skutek skierowania przez sąd za wyjątkiem art. 981 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego.
3. W spisie wierzytelności spornych nadzorca układu zamieszcza również informację o dopuszczeniu wierzycieli, których wierzytelności są sporne do udziału w głosowaniu nad układem i stosownie do okoliczności, w tym stopnia uprawdopodobnienia wierzytelności wskazuje sumę, według której oblicza się głos wierzyciela w głosowaniu nad układem.
4. Przepisu art. 218 nie stosuje się.
Art. 367g. 1. W sprawozdaniu, o którym mowa w art. 220, nadzorca układu zamieszcza również:
1) informację o przewidywanej wartości mienia należącego do podmiotu szpitalnego w przypadku:
a) prowadzenia z niego egzekucji - jeżeli działa w formie samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej albo instytutu badawczego,
b) ogłoszenia upadłości - jeżeli działa w formie spółki kapitałowej, o której mowa w art. 6 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 799),
2) test zaspokojenia wierzycieli, który obejmuje informację o przewidywanym stopniu zaspokojenia zgodnie z art. 367l ust. 4 pkt 1 i 2 każdego wierzyciela umieszczonego w spisie wierzytelności bez uwzględniania wierzycieli umieszczonych w spisie wierzytelności spornych oraz informację o przewidywanym stopniu zaspokojenia zgodnie z art. 367l ust. 4 pkt 1 i 2 każdego wierzyciela umieszczonego w spisie wierzytelności oraz w spisie wierzytelności spornych,
3) w razie potrzeby, test prywatnego wierzyciela lub test prywatnego inwestora, o których mowa w art. 140.
Art. 367h. Jeżeli wierzyciele nie przyjęli układu sprawozdanie nadzorcy układu załączane do wniosku o zatwierdzenie planu spłaty zawiera również:
1) informację o przyjęciu lub nieprzyjęciu układu w poszczególnych grupach wierzycieli;
2) ocenę możliwości wykonania planu spłaty.
Art. 367i. Układ nie obejmuje również:
1) należności z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała, wywołanie rozstroju zdrowia, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, w tym także należności z tytułu zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub należności z tytułu zadośćuczynienia za naruszenie praw pacjenta;
2) należności z tytułu udzielania świadczeń zdrowotnych, które przysługują wierzycielom, którzy wykonują zawód medyczny.
Art. 367j. Nadzorca układu zbiera glosy wierzycieli lub zwołuje zgromadzenie wierzycieli po ustaleniu dnia układowego, sporządzeniu sprawozdania obejmującego informacje wskazane w art. 220 pkt 3-17 oraz art. 367g ust. 1 i dokonaniu aktualizacji planu naprawczego.
Art. 367k. 1. Układ zostaje przyjęty, chociażby nie uzyskał wymaganej większości w niektórych z grup wierzycieli, jeżeli wierzyciele mający łącznie dwie trzecie sumy wierzytelności przysługujących głosującym wierzycielom głosowali za przyjęciem układu, a wierzyciele z grupy lub grup, które wypowiedziały się przeciw przyjęciu układu, zostaną zaspokojeni na podstawie układu w stopniu nie mniej korzystnym niż w przypadku:
1) prowadzenia przez wszystkich wierzycieli podmiotu szpitalnego działającego w formie samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej albo instytutu badawczego egzekucji z mienia podmiotu szpitalnego z uwzględnieniem kolejności zaspokajania wierzycieli w postępowaniu egzekucyjnym;
2) ogłoszenia upadłości podmiotu szpitalnego działającego w formie spółki kapitałowej, o której mowa w art. 6 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.
2. Przepisu art. 119 ust. 3 nie stosuje się.
Art. 367l.
1. W razie braku przyjęcia układu, wierzyciele zostają zaspokojeni na podstawie planu spłaty podmiotu szpitalnego.
2. Plan spłaty sporządza nadzorca układu.
3. W przypadku wierzycieli z grupy lub grup, które wypowiedziały się za przyjęciem układu, plan spłaty przewiduje, zaspokojenie w sposób określony w propozycjach układowych, przy czym za dzień zatwierdzenia układu uznaje się dzień zatwierdzenia planu spłaty.
4. W przypadku wierzycieli z grupy lub grup, które wypowiedziały się przeciw przyjęciu układu, plan spłaty przewiduje zaspokojenie wierzycieli przez spłatę:
1) w terminie sześciu miesięcy od dnia zatwierdzenia planu spłaty w wysokości, którą wierzyciele uzyskaliby w przypadku:
a) prowadzenia przez wszystkich wierzycieli podmiotu szpitalnego działającego w formie samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej albo instytutu badawczego egzekucji z mienia podmiotu szpitalnego z uwzględnieniem kolejności zaspokajania wierzycieli w postępowaniu egzekucyjnym,
b) ogłoszenia upadłości podmiotu szpitalnego działającego w formie spółki kapitałowej, o której mowa w art. 6 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej;
2) w terminie pięciu lat od dnia upływu sześciu miesięcy od dnia zatwierdzenia planu spłaty w wysokości, która odpowiada możliwościom finansowym podmiotu szpitalnego w tym okresie.
5. Spłaty, o których mowa w ust. 4 pkt 2 następują nie rzadziej niż raz na kwartał.
Art. 367n.
1. Jeżeli sprawozdanie nadzorcy układu nie spełnia wymogów określonych w art. 220 oraz art. 367g ust. 1, przewodniczący wzywa nadzorcę układu do uzupełnienia braków formalnych sprawozdania oraz do poprawienia lub uzupełnienia sprawozdania w terminie tygodnia pod rygorem zawiadomienia podmiotu, który zawarł umowę z nadzorcą układu.
2. Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, przewodniczący informuje podmiot, który zawarł umowę z nadzorcą układu, że nadzorca układu nie uzupełnił braków formalnych sprawozdania albo go nie poprawił lub nie uzupełnił. Podmiot szpitalny może zawrzeć nową umowę z innym nadzorcą układu, który składa poprawione lub uzupełnione sprawozdanie w terminie trzech tygodni od dnia poinformowania podmiotu szpitalnego pod rygorem zwrotu wniosku o zatwierdzenie układu.
Art. 367o.
1. Sąd zatwierdza plan spłaty, zmienia lub odmawia zatwierdzenia planu spłaty.
2. Do wniosku o zatwierdzenie planu spłaty stosuje się odpowiednio art. 219.
Art. 367p.
1. Do planu spłaty stosuje się odpowiednio art. 166-172, przy czym nadzorca układu obejmuje funkcję nadzorcy wykonania planu spłaty. Przepisu art. 169 ust. 2-4 oraz art. 170 ust. 2 nie stosuje się.
2. Do zatwierdzenia planu spłaty stosuje się odpowiednio art. 164 oraz art. 165 ust. 1 i 2 oraz ust. 6-8.
Art. 367q. Przepisy art. 176-179 o uchyleniu układu i skutkach uchylenia układu stosuje się odpowiednio do planu spłaty.
Art. 367r. Jeżeli sąd ustali, że układ nie został przyjęty na skutek braku odpowiedniej większości wydaje postanowienie, w którym stwierdza nieprzyjęcie układu i zobowiązuje nadzorcę układu do złożenia w terminie 14 dni planu spłaty, o którym mowa w 367l ust. 1.
Art. 367s. 1. Jeżeli po zakończeniu postępowania, w którym prawomocnie zatwierdzono plan spłaty, ujawni się wierzytelność bezsporna lub wierzytelność ujęta w spisie wierzytelności spornych stanie się wierzytelnością bezsporną na podstawie prawomocnego orzeczenia sądowego, prawomocnej decyzji administracyjnej lub innego tytułu egzekucyjnego, to podlega ona zaspokojeniu na zasadach określonych w art. 367l ust. 3 jeżeli należy do grupy, która wypowiedziała się za przyjęciem układu albo na zasadach określonych w art. 367l ust. 4 jeżeli należy do grupy, która wypowiedziała się przeciw przyjęciu układu, przy czym:
1) zaspokojenie następuje w terminach określonych w art. 367l ust. 4 pkt 1 i 2 liczonych od uznania wierzytelności przez podmiot szpitalny lub przedstawienia podmiotowi szpitalnemu prawomocnego orzeczenia sądowego, prawomocnej decyzji administracyjnej lub innego tytułu egzekucyjnego;
2) nie wpływa to na stopień zaspokojenia pozostałych wierzycieli ujętych w planie spłaty.
Zaproponowane zmiany przepisów mają na celu poprawę rentowność szpitali i ich stabilność finansową, w tym również restrukturyzację zobowiązań.
W związku z powyższym, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy planuje Pani Ministra zgłosić propozycję zmian do projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo restrukturyzacyjne oraz ustawy – Prawo upadłościowe?
2. Czy w podległym Pani Minister resorcie zdrowia są prowadzone prace legislacyjne, które przewidują wprowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego prowadzonego wobec samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej w formie zatwierdzenia układu z wierzycielami?
Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania w możliwie najkrótszym terminie, zgodnie z zasadami dotyczącymi interpelacji i zapytań poselskich.
Z wyrazami uznania i szacunku
Krzysztof Habura