Interpelacja nr 7807

do ministra infrastruktury

w sprawie łącznic, harmonogramów oraz CPK

Zgłaszający: Marcin Ociepa

Data wpływu: 04-02-2025

Szanowny Panie Ministrze,

jednym z naczelnych dążeń rządów Pani Premier Beaty Szydło i Pana Premiera Mateusza Morawieckiego w obszarze transportu była walka z wykluczeniem komunikacyjnym. Odbywało się to na wielu płaszczyznach. Między innymi uruchomiono Fundusz Rozwoju Przewozów Autobusowych, który pozwolił samorządom na uruchomienie setek połączeń lokalnych. To także powstanie Rządowego Programu Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej (tzw. Kolej Plus) oraz Rządowego Programu budowy lub modernizacji przystanków kolejowych. Natomiast komponent kolejowy projektu Centralnego Portu Komunikacyjnego (CPK) przewidywał budowę nowych linii kolejowych tam, gdzie gęstość sieci pozostaje – z przyczyn historycznych – najniższa. Również Krajowy Program Kolejowy został zaktualizowany pod tym kątem.

Dążenie do zmniejszania obszarów wykluczonych komunikacyjnie znalazło swój wyraz także w liczbie obsługiwanych przez narodowego przewoźnika dalekobieżnego PKP Intercity SA stacji kolejowych: w 2015 r. było ich mniej niż 300, zaś w 2023 r. już 465. Ponadto kadencja 2019-2023 była pierwszą kadencją w historii wolnej Polski, podczas której nie zlikwidowano żadnej linii kolejowej.

W obrębie rządu istniała także funkcja pełnomocnika rządu ds. przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu, który jednocześnie jako sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury nadzorował transport kolejowy. Wskazywało to kierunek: rozbudowa kolei i wzmacnianie jej potencjału jest kluczem do zwiększenia dostępności transportu zbiorowego we wszystkich regionach Polski.

Obecne działania i wypowiedzi członków kierownictwa Ministerstwa Infrastruktury budzą uzasadnione obawy, że rząd Donalda Tuska odchodzi od tych dobrych praktyk i może zechcieć powrócić do modelu zarządzania transportem kolejowym znanym z czasów rządów lewicy i liberałów: likwidacji linii i zwiększania wykluczenia komunikacyjnego. Pełnomocnik rządu mający zajmować się walką z wykluczeniem komunikacyjnym nadzoruje transport drogowy, zaś nadzorujący transport kolejowy podsekretarz stanu Piotr Malepszak wielokrotnie wypowiadał się w mediach dając do zrozumienia, że nie jest zwolennikiem intensywnego rozbudowywania infrastruktury kolejowej i stoi na stanowisku, iż pociągi powinny obsługiwać „realne potoki pasażerskie“, co wskazuje na jego niechęć do walki z wykluczeniem komunikacyjnym mniej intensywnie zaludnionych obszarów naszego kraju i dążenie do kładzenia nacisku na te połączenia, które już dzisiaj cieszą się dobrą frekwencją[1].

W związku z powyższymi uzasadnionymi obawami proszę o odpowiedzi na pytania odnoszące się do przedmiotowego zagadnienia.

W niektórych miejscach na polskiej sieci kolejowej stosunkowo niewielkie i punktowe inwestycje mogą przyczynić się do znacznego zwiększenia dostępności kolei. Takimi inwestycjami są m.in. łącznice kolejowe umożliwiające poruszanie się między stacjami bez konieczności zmiany czoła pociągu. W ostatnich latach oddano do użytku m.in. łącznicę w Krakowie, Rejowcu Fabrycznym, Włoszczowie i Chabówce.

W związku z tym proszę o odpowiedź na pytanie:

  1. Czy resort monitoruje, dokumentuje i kataloguje miejsca na polskiej sieci kolejowej, w której budowa łącznic byłaby uzasadniona i mogłaby w przyszłości zostać przeprowadzona? Jaka jest opinia resortu i/lub wyniki analiz na temat ewentualnej budowy łącznic kolejowych:

    2. Program Kolej Plus, zgodnie ze swoimi założeniami, ma doprowadzić do budowy lub odbudowy linii i połączeń kolejowych w wykluczonych komunikacyjnie regionach i subregionach. Jest to pierwszy tego typu program, w którym to samorządy wskazały rządowi, które inwestycje powinien dofinansować. Ze zgłoszonych projektów zostały wyłonione te, które uzyskały dofinansowanie. Mając nadzieję, że mimo prezentowania przez wiceministra Malepszaka nieprzychylnych opinii na temat budowy i przywracania połączeń kolejowych w rzadziej zaludnionych powiatach ten program nie zostanie przez obecną administrację zatrzymany, proszę o odpowiedź na poniższe pytania:

  2. 6 października 2023 r. została podpisana z zarządzaną przez ówczesną opozycję Urzędem Marszałkowskim Województwa Lubuskiego umowa na realizację remontu linii między Skwierzyną a Międzychodem. Przetarg w zakresie „Opracowania dokumentacji projektowej wraz z pełnieniem nadzoru autorskiego w ramach projektu pn.: „Prace na linii nr 363 na odcinku Skwierzyna – Międzychód“ w ramach Programu Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej – Kolej+ do 2029 roku“. Został rozpisany, a następnie prolongowany z datą składania ofert do 10 października 2024 r. Proszę o podanie rozstrzygnięcia przetargu oraz dalszego harmonogramu prac nad tą inwestycją.
  3. 22 lutego 2023 r. z tym samym urzędem zawarto umowę na projekt rewitalizacji linii Lubsko – Bieniów. Dzięki temu nowe kierownictwo, nie chcąc narazić się na zarzut zaniedbywania inwestycji w regionie zarządzanym przez dzisiejszą koalicję, było zmuszone podpisać umowę wykonawczą. Wydarzyło się to 12 kwietnia 2024 r. Proszę o podanie harmonogramu prac nad tą inwestycją.
  4. Janów Lubelski jest miastem powiatowym w woj. lubelskim. Na terenie całego powiatu janowskiego w ostatnich latach pojawiły się inwestycje drogowe (szlak Via Carpatia, obwodnica) i zaplanowano doprowadzenie linii kolejowej w ramach budowy linii Szastarka – Janów Lubelski – Biłgoraj. Proszę o podanie harmonogramu prac nad tą inwestycją.
  5. Dla mieszkańców woj. małopolskiego ważne jest m.in. przywrócenie połączeń między Krakowem a Niepołomicami. Wcześniejsza linia łącząca oba miasta została zlikwidowana w 2005 r. 11 grudnia 2023 r. została podpisana umowa na zaprojektowanie tej linii. Proszę o podanie harmonogramu prac nad tą inwestycją.
  6. 7 czerwca 2023 r. podpisano umowę z Urzędem Marszałkowskim Województwa Opolskiego dotyczącą realizacji projektu pn. „Rewitalizacja linii kolejowych nr 177 i 294 Racibórz – Racławice Śląskie“. Wg informacji opublikowanych przez Zespół Prasowy PKP PLK SA, „obecnie początek robót przewiduje [się] na pierwszy kwartał 2028 r.“. Proszę o podanie szczegółowego harmonogramu prac nad tą inwestycją.

    7. 16 lipca 2024 r. rozpoczęły się konsultacje Horyzontalnego Rozkładu Jazdy (HRJ). Sama idea nie budzi sprzeciwu: dobrze, że prace nad HRJ postępują mimo zmiany władzy. Cieszy też uwzględnienie na mapie CPK. Natomiast niepokój muszą budzić niektóre elementy zakładanej na 2035 r. siatki połączeń. Brak na niej bowiem tak oczywistego rozwiązania, jak połączenie Centralnej Magistrali Kolejowej (CMK) z CPK, która miałaby odchodzić od CMK w rejonie Grodziska Mazowieckiego. Brak takiego łącznika spowoduje odcięcie pasażerów podróżujących z kierunku południowego od możliwości bezpośredniego dostania się na węzeł CPK oraz spowoduje konieczność przesiadania się na jednej ze stacji Warszawskiego Węzła Kolejowego, np. na stacji Warszawa Zachodnia.

    W związku z tym proszę o odpowiedź na poniższe pytania:

  7. Z czego wynika zaniechanie planów budowy połączenia CMK z CPK?
  8. Jaki związek z planem odstąpienia od realizacji połącznia CMK z CPK ma fakt, że dzisiejszy podsekretarz stanu w MI Piotr Malepszak jest autorem zaprezentowanej w lutym 2023 r. przez wójta leżącej nieopodal gminy Jaktorów Macieja Śliwerskiego kontrpropozycji przebiegu projektowanej linii kolejowej?
  9. Czy zaprezentowana przez wójta gminy Jaktorów koncepcja Piotra Malepszaka będzie realizowana? Czy została zaimplementowana do oficjalnych dokumentów spółki CPK sp. z o.o.?
  10. Proszę o oszacowanie różnicy czasu przejazdu między stacjami Kraków Główny a CPK oraz Katowice a CPK w wariantach istnienia łącznika między CMK a CPK oraz jego braku, tj. z koniecznością dokonania przesiadki na stacji Warszawa Zachodnia.
  11. Proszę o wyjaśnienie, jak konieczność wykonywania większej liczby przesiadek w Warszawie – a więc dodatkowe obciążanie już dzisiaj mocno obłożonego Warszawskiego Węzła Kolejowego – koreluje z deklarowaną przez premiera Donalda Tuska i wiceministra Piotra Malepszaka chęcią „decentralizacji“ ruchu kolejowego.

[1] https://www.portalsamorzadowy.pl/inwestycje/kolej-plus-pod-znakiem-zapytania-zamiast-pociagow-pojada-autobusy,541608.html, https://x.com/PiotrMalepszak/status/1822533078356484529?t=9HM0lsq55ymk6-4fRRiM9A&s=19