w sprawie skutków dostępności do dokumentów kolekcjonerskich
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 03-03-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 7888 Pana Posła Łukasza Ściebiorowskiego w sprawie skutków dostępności do dokumentów kolekcjonerskich, z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych[1], repliką dokumentu publicznego jest odwzorowanie lub kopia wielkości od 75% do 120% oryginału o cechach autentyczności dokumentu publicznego lub blankiet dokumentu publicznego, z wyłączeniem kserokopii lub wydruku komputerowego dokumentu publicznego wykonanych do celów urzędowych, służbowych lub zawodowych określonych na podstawie odrębnych przepisów lub na użytek osoby, dla której dokument publiczny został wydany. Jeżeli odwzorowanie lub kopia takiego dokumentu nie będą się mieścić we wskazanym przedziale, nie mogą zostać uznane za replikę dokumentu publicznego, a działania związane z ich wytwarzaniem, oferowaniem, zbywaniem lub przechowywaniem w celu zbycia nie będą karane.
W celu przeciwdziałania fałszerstwom w ww. ustawie wprowadzono sankcje dla osób, które wytwarzają, oferują, zbywają lub przechowują w celu zbycia replikę dokumentu publicznego, przewidując za taki czyn karę grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 2.
Z uwagi na fakt, że omawiane zagadnienie stanowi istotne zagrożenie zarówno dla bezpieczeństwa publicznego, jak i prawidłowego funkcjonowania systemu identyfikacji obywateli, pragnę zapewnić, że Policja podejmuje działania mające na celu eliminację tego procederu oraz ograniczenie dostępności do fałszywych dokumentów w Internecie. Funkcjonariusze Policji analizują treści pojawiające się na portalach sprzedażowych oraz forach internetowych, identyfikując przypadki naruszeń prawa.
Ponadto, Policja prowadzi postępowania dotyczące przestępstw przeciwko dokumentom publicznym, w szczególności na podstawie art. 270 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny[2], który penalizuje fałszowanie dokumentów. Niemniej forma i zakres gromadzonych przez Policję danych uniemożliwia wygenerowanie tych, które dotyczą przestępstw z wykorzystaniem „dokumentów kolekcjonerskich”.
W ramach prowadzonych działań Policja korzysta także z międzynarodowej bazy DOCIS (Document Information System), zawierającej wzory dokumentów z 209 krajów oraz ich falsyfikaty, co znacząco ułatwia identyfikację podrobionych dokumentów. Funkcjonariusze uczestniczą również w działaniach prewencyjnych skierowanych do sprzedawców oraz młodzieży, które mają na celu uświadamianie konsekwencji prawnych związanych z posługiwaniem się fałszywymi dokumentami. Podejmowane działania są ukierunkowane na skuteczne zwalczanie nielegalnego procederu handlu „dokumentami kolekcjonerskimi”, a także wdrażanie skuteczniejszych metod ich identyfikacji i eliminacji z rynku.
Dodatkowo, członkowie Komisji do spraw dokumentów publicznych, działającej przy ministrze właściwym do spraw wewnętrznych, podejmują działania mające na celu podnoszenie poziomu edukacji w zakresie wiedzy o możliwościach i sposobach rozpoznawania sfałszowanych dokumentów publicznych poprzez prowadzenie szkoleń skierowanych w szczególności do funkcjonariuszy służb i urzędników.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1669
[2] Dz. U. z 2024 r. poz. 17, z późn. zm.