w sprawie transportu dzieci z niepełnosprawnościami
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz
Warszawa, 11-03-2025
Szanowny Panie Pośle,
gmina ma obowiązek zapewnienia uczniom posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane ze względu na niepełnosprawność[1], bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym – także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia[2].
Obowiązek ten gminy spełniają przez zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci, młodzieży i uczniów we własnym zakresie albo przez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci, młodzieży i uczniów oraz rodziców[3].
Środki na realizację zadań wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, w tym organizacji zajęć wynikających z zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, są naliczane w ramach kwot potrzeb oświatowych[4].
Łączna kwota potrzeb oświatowych jest ustalana z wyłączeniem zadań związanych z dowozem dzieci, uczniów, słuchaczy i wychowanków[5] odpowiednio do przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i jednostek systemu oświaty[6].
Niezależnie od powyższego zapewnienie finansowania realizacji przez przedszkola, szkoły lub placówki zadań wynikających z przepisów prawa, potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczniów należy do kompetencji organu prowadzącego daną jednostkę systemu oświaty. Jednostka samorządu terytorialnego jest zobowiązana do prowadzenia (dotowania) szkół zgodnie z zasadami przyjętymi w ustawie - Prawo oświatowe. Środki niezbędne na realizację zadań oświatowych zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu terytorialnego[7].
Podwyższenie wieku ucznia z 21 r.ż. do 24 r. ż., uprawnionego do korzystania z bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do szkoły ponadpodstawowej, wiązałoby się z dodatkowymi obciążeniami dla budżetów jednostek samorządu terytorialnego.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że przepisy prawa oświatowego umożliwiają gminie zorganizowanie dzieciom i młodzieży niepełnosprawnej bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu, również do szkoły ponadpodstawowej oraz ośrodka w przypadkach, w których nie ma takiego obowiązku[8].
W Ministerstwie Edukacji Narodowej kontynuowane są prace nad stworzeniem systemowych rozwiązań na rzecz podnoszenia jakości wsparcia dla wszystkich dzieci i uczniów, udzielanego przez różne resorty i związane z nimi sektory.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Paulina Piechna-Więckiewicz
Podsekretarz Stanu
[1] Rodzaje niepełnosprawności zostały wskazane w § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U. 2020 poz. 1309).
[2] Art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. 2024 poz. 737 z późn. zm.)
[3] Art. 39a ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe.
[4] W wyniku reformy dochodów JST wprowadzono nowy sposób finansowania zadań oświatowych. Od 2025 roku naliczane są kwoty potrzeb oświatowych (zastępujące subwencje oświatową), które będą stanowiły podstawę do ustalenia poziomu dochodów samorządów zgodnie z ustawą z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. 2024 poz. 1572 z późn. zm.).
[5]Art. 26 pkt 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
[6] O których mowa w art. 2 pkt 3-11 ustawy – Prawo oświatowe.
[7] Art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. 2024 poz. 754 z późn. zm.)
[8] Art. 39 ust 4a ww. ustawy.