do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 13-02-2025
Szanowna Pani Minister!
Do mojego biura poselskiego zwraca się coraz więcej osób – szczególnie bliskich osób z niepełnosprawnościami – wykazując niezadowolenie z odpowiedzi udzielonej na wystosowaną przeze mnie interpelację nr 6397 w sprawie świadczenia wspierającego. Minister Krasoń wskazał w niej, iż to do osoby z niepełnosprawnością bądź jej opiekuna należy decyzja o korzystaniu z usług np. domu pomocy społecznej czy opisanej wyżej placówki (tj. placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku), a tym samym decyzja o spełnieniu warunków uprawniających do otrzymywania świadczenia wspierającego. Nie jest to jednak zgodne z rzeczywistością, bowiem osoby, które się do mnie zgłaszają, nie mają możliwości, by samodzielnie sprawować opiekę nad bliskimi lub zapewnić swoim bliskim opiekuna w warunkach domowych, ponieważ osób chętnych, by nim być, nie ma w pobliżu miejsca ich zamieszkania. Umieszczenie osoby z niepełnosprawnością w prywatnej bądź publicznej placówce zapewniającej całodobową opiekę jest więc często jedynym rozwiązaniem dla rodziny, przy czym równocześnie decyzja ta uniemożliwia ich bliskiemu otrzymanie przedmiotowego świadczenia.
Żeby unaocznić Pani Minister, jakie konsekwencje niesie wykluczenie części osób z niepełnosprawnościami z możliwości ubiegania się o świadczenie wspierające, przytoczę fragmenty tylko niektórych z licznych wiadomości wysyłanych mi każdego tygodnia:
- Mój tato choruje od ponad 6 lat, otrzymał 100 pkt w zakresie decyzji ustalającej poziom wsparcia WZON. Od dwóch lat choruje także mama. Opiekę nad tatą najpierw sprawowała mama z moją pomocą, a kiedy zachorowała, zatrudniliśmy Panią do pomocy przy opiece nad tatą od poniedziałku do piątku na 8 godzin, ja po pracy oraz w weekendy przejmowałam obowiązki związane z opieką nad tatą. Jednak opiekunka wypowiedziała umowę, a stan chorobowy taty się pogorszył. Brak sił z mojej strony spowodował, że od marca 2024 r. tato przebywa w prywatnym domu opieki, na który składa się cała rodzina (emerytura ojca + składka dzieci). ZUS w informacji o przyznaniu świadczenia wspierającego poinformował, że od połowy marca 2024 r. tacie nie przysługuje świadczenie wspierające w związku z pobytem w prywatnym domu opieki. Czy takie postępowanie nie mieści się w kategorii dyskryminacji tej grupy osób?
- Od września czekam na komisję mamy dot. świadczenia wspierającego... Dzisiaj mamy styczeń. Nie dałam rady, dzięki dobrym ludziom udało się znaleźć jej miejsce w domu opieki. Mamy emerytura to 2300 zł, miesięczny koszt pobytu w takim domu to 5500 zł. Naprawdę nie rozumiem, dlaczego w tej sytuacji nie należy nam się świadczenie??? Ja mam rodzinę i kredyt. Jest mi bardzo ciężko. Mama ma tam zapewnioną opiekę, a ja jestem spokojna i mogę pracować. Tak naprawdę, w majestacie prawa, opiekun może przepić te pieniądze, bo często chorzy nie mają nawet świadomości o istnieniu świadczenia. A ja nie mogę przeznaczyć tych pieniędzy na zapewnienie całodobowego pobytu. Uważam, że to bardzo niesprawiedliwe. Proszę o interwencję.
- Mój tato z orzeczeniem o niepełnoprawności w stopniu znacznym, niechodzący samodzielnie, leżący, wymagający kompleksowej higieny wykonanej przez opiekuna, z otępieniem starczym i innymi przypadłościami, nie ma szansy na otrzymanie takowego świadczenia. Nie ma szansy, bo przebywa w prywatnym domu opieki. Ja nie mam możliwości sprawowania opieki nad tatą, a prywatne opiekunki dochodzące na godziny nie zdały egzaminu. Dlaczego osoby przebywające w ośrodku opieki są przez ustawę ukarane? Składając wniosek, nie miałam wiedzy, że istnieją wykluczenia osób korzystających z przywileju świadczenia wspierającego – osoba niepełnosprawna jest niepełnosprawna i tego faktu się nie zmieni i każdej należy się pomoc od Państwa, szczególnie po wielu latach płacenia składek na ubezpieczenia. Osobiście znam osoby w dużo lepszej kondycji fizycznej niż mój tata, które świadczenie otrzymały, i to w najwyższej stawce, z wyrównaniem za parę miesięcy wstecz.
- Mój Tato zajmował się przez 5 lat Mamą chorą na demencję do momentu, kiedy nie dał rady sprostać temu wyzwaniu, gdyż zdrowie mu już na to nie pozwala. Mama wymaga już teraz pełnej opieki (higiena osobista, karmienie, leczenie odleżyn itp.) i jest to ponad siły Taty. Jedynym rozwiązaniem okazało się oddanie Mamy do prywatnego ośrodka dla seniora, gdzie Mama od poniedziałku otrzymuje profesjonalną całodobową opiekę. Niestety koszt takiej placówki to 6500 zł miesięcznie. Tato zgodził się na to rozwiązanie, bo uznał, że poradzi sobie z tym kosztem, łącząc emeryturę Mamy ze świadczeniem wspierającym. Jednak po uzyskaniu informacji o tym, że ten niesprawiedliwy zapis w ustawie o świadczeniu odbiera mu prawo do świadczenia, już nastawia się, że za miesiąc musi przenieść Mamę z powrotem do 40 m2 mieszkania i dalej przejąć obowiązki na siebie. Ja mieszkam 250 km od Rodziców, więc nie mam możliwości, aby im pomóc.
- Świadczenie wspierające okazuje się być w interpretacji ZUS, i nie tylko, świadczeniem dla osób zamożnych, posiadających decyzję WZON o potrzebie wsparcia, dysponujących domowym zakwaterowaniem dla pielęgniarko-opiekunki, dostępem do prawnika, transportem i rehabilitantem. Natomiast nie zostanie przyznane osobom z decyzją WZON przyznaną po kilkunastu miesiącach, wspieranym przez całą rodzinę zadłużającą się na wysoką opłatę za pobyt pensjonariusza DPS-u, domu seniora, itp. placówki w cywilizowanym, nowoczesnym kraju o rozwiniętej pomocy społecznej.
Szanowna Pani Minister, mając na uwadze powyższe oraz wychodząc naprzeciw oczekiwaniom osób, które licznie się do mnie zgłaszają, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos