do ministra sprawiedliwości
w sprawie nadużyć w stosowaniu aresztów tymczasowych
Zgłaszający: Filip Kaczyński
Data wpływu: 13-02-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Tymczasowe aresztowanie jest najdotkliwszym środkiem zapobiegawczym przewidzianym w polskiej procedurze karnej, w przeciwieństwie do pozostałych środków, o których mowa w Kodeksie postępowania karnego. W kodeksie ściśle określony został maksymalny okres stosowania tymczasowego aresztowania. W praktyce zdarza się jednak, że wnioski prokuratury o przedłużenie tymczasowego aresztowania są składane w oparciu o ogólnikowe przesłanki ustawowe, a sądy zgadzają się na nie niekiedy bezrefleksyjnie, kierując się uzasadnieniem o konieczności dalszego kontynuowania postępowania dowodowego.
Polskie prawo nadal nie określa jednoznacznych przesłanek przedłużenia tymczasowego aresztowania pozwalających przewidzieć jego maksymalny czas po pierwszym wyroku sądu. Polska powinna także powstrzymać praktykę nadużywania oraz przedłużania tymczasowego aresztowania, zwłaszcza ich sześciomiesięcznych przedłużeń po wyroku sądu I instancji. Konieczne są zmiany legislacyjne, które jasno określałyby warunki przedłużenia aresztowania oraz wyeliminowałyby surowość kary jako samoistną przesłankę jego stosowania.
W tym przypadku warto zaznaczyć, że poza krajowymi przepisami stanowiącymi gwarancję ochrony praw obywatelskich, zastosowanie znajdują również przepisy prawa międzynarodowego. Naruszenie art. 5 Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności stanowi częstą przyczynę skarg do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przeciwko Polsce. Skarżący zarzucają nieprawidłowości w stosowaniu tymczasowego aresztowania - jego długości, podstaw, jak również gwarancji proceduralnych. ETPC określił ww. problemy jako strukturalne, czyli takie, które wynikają z wadliwego funkcjonowania, w tym przypadku wadliwej praktyki wymiaru sprawiedliwości w Polsce.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Z wyrazami szacunku
Filip Kaczyński
Poseł na Sejm RP