Odpowiedź na interpelację nr 8180

w sprawie skandalicznego przyśpieszenia wprowadzenia paktu migracyjnego oraz bierności, a może nawet wspierania przez obecny rząd procesu, który może mieć negatywne konsekwencje dla bezpieczeństwa obywateli Polski, w tym kobiet, dzieci i osób starszych

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk

Warszawa, 27-03-2025

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 8180 Pani Poseł Barbary Bartuś w sprawie skandalicznego przyśpieszenia wprowadzenia paktu migracyjnego oraz bierności, a może nawet wspierania przez obecny rząd procesu, który może mieć negatywne konsekwencje dla bezpieczeństwa obywateli Polski, w tym kobiet, dzieci i osób starszych^[1], z uwzględnieniem stanowiska Ministra Sprawiedliwości, uprzejmie przedstawiam co następuje.

Na wstępie chciałbym stwierdzić, że nie toczą się żadne formalne prace nad przyspieszeniem wdrażania Paktu o migracji azylu (Pakt). Jakiekolwiek zmiany w tym zakresie wymagałyby przejścia pełnej drogi legislacyjnej na poziomie UE. Niektóre państwa zgłaszają wolę przyspieszenia prac nad krajowymi rozwiązaniami implementującymi wybrane elementy Paktu. W tym kontekście należy przypomnieć, że stanowisko Rządu RP w zakresie Paktu pozostaje niezmienne i jest negatywne. Akty prawne wchodzące w zakres Paktu w niewystarczającym stopniu wychodzą naprzeciw instrumentalizacji migracji, z jaką mamy do czynienia m.in. na granicy polsko-białoruskiej. Jednocześnie należy podkreślić, że Pakt nie przewiduje obowiązkowych relokacji.

Odnosząc się do pytania dotyczącego kontroli sytuacji migracyjnej w kraju informuję, że 15 października 2024 r. Rada Ministrów uchwałą nr 120 przyjęła dokument pt. Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025–2030 (Strategia). Powyższa Strategia określa podstawowe cele i kierunki działania państwa na wszystkich poziomach, aby skutecznie regulować i kontrolować zachodzące procesy migracyjne. Jednocześnie pragnę przypomnieć, że od 2016 r., kiedy uchylono poprzedni dokument strategiczny dotyczący polityki migracyjnej, do 2024 r. nie przyjęto żadnej strategii ani programu określającego kierunki, cele, priorytety, potrzeby (w tym gospodarcze) oraz identyfikującego ryzyka związane z migracją. Nie rozwijano również aparatu administracyjnego w zakresie zarządzania procesami migracyjnymi. Dopiero obecny Rząd podjął prace nad przedmiotowym zagadnieniem w przekrojowy, systemowy i rzetelny sposób.

Uchwalona Strategia przyjmuje nadrzędny priorytet bezpieczeństwa rozumiany jako zobowiązanie dla działań państwa na wszystkich poziomach, tak aby dokonujące się procesy migracyjne były szczegółowo regulowane i pozostawały pod kontrolą zarówno w zakresie celu przyjazdu, skali napływu, jak i państw pochodzenia cudzoziemców.

Natomiast instytucjami odpowiedzialnymi za monitorowanie nielegalnej migracji oraz zapewnienie bezpieczeństwa obywateli w powyższym zakresie są przede wszystkim: Straż Graniczna, Policja, Urząd do Spraw Cudzoziemców, Wojewodowie, Siły Zbrojne RP.

Jednocześnie informuję, że w 2024 r. nastąpił znaczący spadek przyjęć przez Polskę cudzoziemców zawracanych przez inne Państwa Członkowskie UE, w tym przez Republikę Federalną Niemiec. Przy stosowaniu procedury określonej w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (Dublin III)^[2], w przypadku Niemiec spadek ten wyniósł 18%. W 2023 r. przyjęto 404 cudzoziemców, natomiast w 2024 r. było to 331 osób. W ramach procedury readmisji spadek, w przypadku Niemiec, był jeszcze wyższy i wyniósł 37%. W 2023 r. przyjęto 564 cudzoziemców, natomiast w 2024 r. było to już tylko 357 osób.

Powyższe spadki są efektem m.in. przeprowadzania bardzo dokładnego sprawdzenia, czy wniosek władz niemieckich jest zasadny i czy Polska powinna zgodzić się na przyjęcie danego cudzoziemca. W 2025 r. Polska nie planuje zmiany stosowanej procedury.

Jednocześnie informuję, że według stanu na 3 marca 2025 r., w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców nadzorowanych przez Straż Graniczną, przebywało łącznie 427 cudzoziemców, z czego 291 będących w procedurze o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz 136 – w procedurze powrotowej.

W kontekście przywrócenia kontroli na granicach pragnę podkreślić, że zarówno Prezes Rady Ministrów, jak i Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wielokrotnie przekazywali jasne stanowisko, że przywrócenie stacjonarnych kontroli granicznych, i ich przedłużanie o kolejne okresy, powoduje zawieszenie strefy Schengen oraz trudności w płynnym przepływie towarów i osób, co ma negatywny wpływ na życie codzienne i gospodarkę po obu stronach granicy. Problematyka wprowadzenia tymczasowych kontroli na granicy polsko-niemieckiej była wielokrotnie poruszana podczas spotkań ze stroną niemiecką. W celu poprawy sytuacji na granicy Polska podjęła kroki, aby udrożnić ruch samochodowy (np. poprzez ograniczenie ruchu pieszego). Zwrócono się również do strony niemieckiej z postulatem o wdrożenie podobnych działań pozwalających na usprawnienie ruchu w drugą stronę. Należy oczekiwać, że polski postulat zostanie spełniony w najbliższym czasie.

Polska szczegółowo monitoruje sytuację na granicy. W zależności od zmieniających się warunków będą wprowadzane adekwatne środki, w tym, jeżeli okaże się to konieczne, zostaną przywrócone kontrole na granicy polsko-niemieckiej realizowane przez Straż Graniczną.

Jak poinformowało Ministerstwo Sprawiedliwości, Prokuratura Krajowa przekazała, że funkcjonalność Systemu Informatycznego Prokuratury „PROK-SYS" nie pozwala na wygenerowanie danych zgodnie ze wskazanym w pytaniu nr 7 kryterium „nielegalności pobytu” cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ramach powyższego systemu jest możliwe jedynie pozyskanie informacji w zakresie ogólnej liczby postępowań przygotowawczych prowadzonych w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury przeciwko cudzoziemcom, które zakończyły się skierowaniem do sądu: wniosku o warunkowe umorzenie postępowania, wniosku o skazanie w trybie art. 335 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego^[3] oraz aktu oskarżenia. Według stanu na 5 marca 2025 r. przedmiotowe dane przedstawiają się następująco:

Z poważaniem

z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] skierowaną do Prezesa Rady Ministrów, przekazaną zgodnie z właściwością Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, przez Pana Jakuba Stefaniaka, Zastępcę Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, pismem o sygn. DSP.INT.4510.73.2025

^[2] Dz. Urz. UE L Nr 180, poz. 31.

^[3] Dz. U. z 2025 r. poz. 46