do ministra rozwoju i technologii
w sprawie przyspieszenia prac legislacyjnych nad projektem ustawy o wyrobach zawierających azbest
Zgłaszający: Krystyna Sibińska, Maria Małgorzata Janyska, Katarzyna Kierzek-Koperska, Piotr Głowski
Data wpływu: 19-02-2025
W ostatnim czasie zgłoszono nam problem dotyczący przyspieszenia tempa prac nad projektem ustawy o wyrobach zwierających azbest w kontekście termomodernizacji budynków użyteczności publicznej, w tym w szczególności szpitali.
W Polsce zakaz używania wyrobów zawierających azbest został wprowadzony ustawą już w 1997 roku. W świetle obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie wymagań w zakresie wykorzystywania wyrobów zawierających azbest (…) Instalacje lub urządzenia zawierające azbest oczyszcza się przez usunięcie wyrobów zawierających azbest lub ich wymianę na bezazbestowe w sposób niestwarzający zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi w terminie do dnia 31 grudnia 2032 r. (§3 rozporządzenia).
Z dostępnych informacji wynika, że Polska jest jedynym krajem w Europie, gdzie obowiązuje bezwarunkowy nakaz usunięcia wszystkich wyrobów zawierających azbest, w tym płyt eternitowych ze ścian warstwowych, niezależnie od ich stanu technicznego. Dla porównania, w Holandii, kraju znanym z jednych z najbardziej rygorystycznych przepisów dotyczących usuwania azbestu, regulacje te są bardziej elastyczne. Holenderskie przepisy przewidują obowiązek usuwania materiałów zawierających azbest tylko w określonych sytuacjach, zależnych od: stanu technicznego płyt; zakresu planowanej renowacji lub wyników inspekcji.
Przykład Holandii wskazuje, że nawet w krajach z zaawansowanymi regulacjami, podejście do eliminacji azbestu nie jest tak restrykcyjne jak w Polsce. Polski model, nakazujący całkowite usunięcie materiałów zawierających azbest do końca 2032 roku jest bezprecedensowy w Europie.
W związku z tym, że projekt ustawy wprowadzi odstępstwa od generalnego obowiązku usunięcia wyrobów zawierających azbest w postaci możliwości ich trwałego zabezpieczenia, m.in. dla wyrobów zawierających azbest zabudowany w ścianach budynków, ureguluje kwestie ich finansowania oraz wprowadzi administracyjne kary pieniężne za nieprzestrzeganie przepisów ustawy, zwracamy się z prośbą o przyspieszenie prac legislacyjnych nad tym aktem.
Przedmiotowa regulacja jest wyczekiwana de facto przez wszystkich właścicieli nieruchomości, których potencjalnie dotyczy problem utylizacji azbestu. Jak najszybsze wejście w życie obecnie procedowanej ustawy o wyrobach zawierających azbest jest naglące zwłaszcza w kontekście regulacji unijnych dotyczących zeroemisyjności budynków, w tym budynków użyteczności publicznej.
Szacowane nakłady inwestycyjne na termomodernizację w tym ostatnim przypadku niejednokrotnie przekraczają dziesiątki milionów złotych. Jednocześnie powyższe nakłady inwestycyjne w świetle obecnie obowiązujących przepisów nakazujących usunięcie instalacji zawierających azbest w terminie do 31 grudnia 2032 r. byłyby niegospodarne, zwłaszcza w kontekście licznych programów, w tym KPO, w ramach których istnieje możliwość ich refinansowania.
W związku z powyższym zwracamy się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: