Odpowiedź na interpelację nr 8281

w sprawie likwidacji przedmiotu wychowanie do życia w rodzinie i zastąpienia go nowym przedmiotem - edukacja zdrowotna

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer

Warszawa, 13-03-2025

Szanowna Pani Poseł,

od 1 września 2025 r. planowane jest wprowadzenie w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych nowego przedmiotu edukacja zdrowotna, który zastąpi przedmiot wychowanie do życia w rodzinie.

6 marca br. Minister Edukacji Barbara Nowacka podpisała rozporządzenia zmieniające rozporządzenia:

  1. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej,
  2. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia,

– w których została określona podstawa programowa przedmiotu edukacja zdrowotna.

Głównym celem nowego przedmiotu edukacja zdrowotna jest kształtowanie kompetencji uczniów związanych z całożyciową dbałością o zdrowie oraz budowanie potencjału zdrowotnego własnego i otoczenia. Wymagania szczegółowe dotyczące wiedzy i umiejętności ujęte zostały w 11 działach tematycznych:

  1. Wartości i postawy
  2. Zdrowie fizyczne
  3. Aktywność fizyczna
  4. Odżywianie
  5. Zdrowie psychiczne
  6. Zdrowie społeczne
  7. Dojrzewanie (tylko w szkołach podstawowych)
  8. Zdrowie seksualne
  9. Zdrowie środowiskowe
  10. Internet i profilaktyka uzależnień
  11. System ochrony zdrowia (tylko w szkołach ponadpodstawowych).

Dotychczasowa podstawa programowa kształcenia ogólnego w zakresie przedmiotu wychowanie do życia w rodzinie skupia się przede wszystkim wokół treści związanych ze zdrowiem seksualnym, dojrzewaniem oraz relacjami rodzinnymi. Natomiast zagadnienia ujęte w podstawie programowej nowego przedmiotu edukacja zdrowotna, poza ww. obszarami, obejmują dodatkowo szerokie spektrum treści związanych ze zdrowiem i aktywnością fizyczną, odżywianiem, zdrowiem psychicznym, społecznym, seksualnym i środowiskowym, Internetem i profilaktyką uzależnień.

Podstawa programowa edukacji zdrowotnej zakłada wdrażanie uczniów do budowania alfabetyzmu zdrowotnego (ang. health literacy), czyli wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych pozwalających na trafne rozpoznanie potrzeb zdrowotnych własnych i otoczenia oraz podejmowanie odpowiednich działań profilaktycznych czy naprawczych. Zmiany mają związek z pogarszającymi się wskaźnikami zdrowia całej populacji i koniecznością kompleksowego ujęcia problematyki edukacji zdrowotnej w nauczaniu szkolnym. Potrzeba wprowadzenia do polskiego systemu edukacji nowego przedmiotu edukacja zdrowotna, w ramach którego nauczano by o zdrowiu, była wielokrotnie podnoszona w ostatnich latach przez Ministerstwo Zdrowia oraz licznych ekspertów.

Ww. rozporządzania oczekują na publikację w Dzienniku Ustaw RP. Szczegółowa treść podstawy programowej nowego przedmiotu jest dostępna m.in. na stronie internetowej MEN:

https://www.gov.pl/web/edukacja/podstawy-programowe-do-przedmiotow-edukacja-obywatelska-i-edukacja-zdrowotna-podpisane-przez-minister-edukacji.

Raporty z konsultacji i opiniowania projektów rozporządzeń w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie edukacji zdrowotnej (i edukacji obywatelskiej), które trwały od 31 października do 21 listopada 2024 r., są publicznie dostępne w serwisie Rządowego Centrum Legislacji – Rządowy Proces Legislacyjny; linki:

http://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12391102
http://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12391100

Ośrodek Rozwoju Edukacji przygotuje cyfrowe materiały edukacyjne (w szczególności scenariusze lekcji) do nauczania i uczenia się edukacji zdrowotnej, które będą opublikowane na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej[1] przed nowym rokiem szkolnym.

Jednocześnie uprzejmie informuję, że przedmiot edukacja zdrowotna będzie organizowany w szkołach analogicznie jak dotychczas zajęcia pn. wychowanie do życie rodzinie, tj. uczniowie niepełnoletni nie będą brać w nich udziału, jeżeli ich rodzice zgłoszą dyrektorowi szkoły w formie pisemnej rezygnację z udziału w tych zajęciach (uczniowie pełnoletni sami będą mogli złożyć taką rezygnację).

Z wyrazami szacunku

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu

[1] https://zpe.gov.pl/