do ministra zdrowia
w sprawie poprawy zgłaszalności na badania przesiewowe
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska
Data wpływu: 24-02-2025
Szanowna Pani Minister,
niski poziom zgłaszalności kobiet do badań przesiewowych w kierunku raka piersi jest poważnym problemem zdrowia publicznego w Polsce. Pomimo dostępności bezpłatnej mammografii w ramach Programu Profilaktyki Raka Piersi, statystyki wskazują na alarmujący spadek udziału kobiet w tych badaniach. Według danych Narodowego Funduszu Zdrowia w 2016 roku zgłaszalność wynosiła 41%, a prognozy na 2025 rok wskazują na dalszy spadek do zaledwie 31,61%. Tymczasem, aby osiągnąć rzeczywisty efekt populacyjny i znacząco zwiększyć szanse na wczesne wykrycie nowotworu, eksperci podkreślają, że wskaźnik uczestnictwa powinien wynosić co najmniej 70%. Dla porównania, w krajach skandynawskich czy w Holandii poziom zgłaszalności do badań profilaktycznych sięga nawet 80%.
Problem ten ma daleko idące konsekwencje – im później wykryty nowotwór, tym trudniejsze i mniej skuteczne leczenie, co prowadzi do większej liczby zgonów z powodu raka piersi. W Polsce wciąż wiele kobiet rezygnuje z badań przesiewowych z różnych powodów, takich jak lęk przed diagnozą, brak czasu, brak wystarczającej wiedzy na temat profilaktyki lub utrudniony dostęp do placówek medycznych wykonujących mammografię. Z tego względu konieczne jest podjęcie zdecydowanych działań systemowych, które zwiększą uczestnictwo kobiet w programach przesiewowych i pozwolą na skuteczniejszą walkę z nowotworami piersi.
W związku z tym kluczowe stają się pytania dotyczące planów Ministerstwa Zdrowia w zakresie poprawy zgłaszalności do badań przesiewowych. Proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Jakie działania Ministerstwo Zdrowia podejmuje w celu zwiększenia świadomości kobiet o znaczeniu badań przesiewowych w kierunku raka piersi? Czy planowane są szeroko zakrojone kampanie informacyjne, które mogłyby efektywnie dotrzeć do kobiet w różnym wieku i z różnych środowisk?
2. Czy resort zdrowia pracuje nad nowymi programami edukacyjnymi, które pomogłyby zmniejszyć bariery związane z przystąpieniem do badań, takie jak strach przed diagnozą, brak czasu czy niewystarczająca wiedza na temat profilaktyki raka piersi? Czy rozważane są innowacyjne metody dotarcia do kobiet, np. poprzez media społecznościowe, współpracę z pracodawcami czy edukację w miejscach pracy?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia monitorują skuteczność realizatorów Programu Profilaktyki Raka Piersi oraz Programu Profilaktyki Raka Szyjki Macicy? Jak oceniana jest ich aktywność w zakresie promocji badań profilaktycznych oraz zachęcania kobiet do skorzystania z bezpłatnej mammografii? Czy wprowadzane są mechanizmy kontrolne pozwalające na ocenę skuteczności tych działań?
4. Na jakim etapie znajdują się prace dotyczące wprowadzenia mammografii do pakietu świadczeń w ramach medycyny pracy? Czy istnieje szansa na objęcie kobiet w określonych grupach wiekowych obowiązkowym badaniem przesiewowym w ramach badań okresowych, co mogłoby znacząco zwiększyć wykrywalność nowotworów we wczesnych stadiach?
5. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa wdrożenie bardziej skutecznych metod przypominania kobietom o konieczności wykonania badań przesiewowych? Czy planowane jest wykorzystanie nowoczesnych narzędzi, takich jak systemy SMS, e-mail czy automatyczne powiadomienia telefoniczne, które mogłyby przypominać o terminach badań i motywować do ich wykonania?
Poprawa zgłaszalności do badań profilaktycznych powinna być jednym z priorytetów polityki zdrowotnej państwa, ponieważ skuteczna profilaktyka i wczesne wykrycie raka piersi mogą uratować życie wielu kobiet.
Z wyrazami szacunku