Odpowiedź na interpelację nr 8377

w sprawie masowego zjawiska ignorowania przez kierowców orzeczonego wobec nich przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek

Warszawa, 25-03-2025

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 8377 Pana Posła Jarosława Sachajki oraz Pani Poseł Anny Gembickiej w sprawie masowego zjawiska ignorowania przez kierowców orzeczonego wobec nich przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów, uprzejmie przedstawiam co następuje.

Na podstawie art. 129 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym^[1], czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, kierowanie ruchem i jego kontrolowanie należą do zadań Policji. W toku pełnionej służby, prowadząc kontrole w ruchu drogowym, policjanci sprawdzają m.in. czy kierujący pojazdem posiada odpowiednie uprawnienia, aby nim kierować. W 2024 r. funkcjonariusze ujawnili 16 534 kierujących niestosujących się do orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów.

Zgodnie z § 4 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego, sąd wydający prawomocne rozstrzygnięcie albo organ, który wydał prawomocne orzeczenie w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym, niezwłocznie przekazuje informację w tym zakresie do jednostki organizacyjnej Policji, która skierowała sprawę do rozpatrzenia.

Informacje o orzeczonych środkach karnych w postaci zakazu prowadzenia pojazdów są gromadzone w Centralnej Ewidencji Kierowców. Policjanci, realizując czynności z zakresu kontroli ruchu drogowego, posiadają bezpośredni dostęp do ww. systemu informatycznego i mają możliwość sprawdzenia w czasie rzeczywistym, czy kierujący posiada aktywny zakaz prowadzenia pojazdów.

Odnosząc się do pytania dotyczącego wprowadzenia dodatkowych rozwiązań lub zaostrzenia sankcji wobec osób nagminnie łamiących zakaz prowadzenia pojazdów należy wskazać, że kwestia bezpieczeństwa na polskich drogach, pomimo podejmowania wielu przedsięwzięć w zakresie dyscyplinowania kierowców, zwalczania piractwa drogowego, poprawy infrastruktury drogowej oraz zapewniania odpowiedniego stanu bezpieczeństwa wymaga podejmowania nowych działań zmierzających do wdrożenia skutecznych rozwiązań prawnych.

Dostrzegając wagę przedmiotowego problemu, został powołany roboczy zespół złożony z przedstawicieli resortów sprawiedliwości, infrastruktury, spraw wewnętrznych i administracji oraz ekspertów Prokuratury Krajowej, Komendy Głównej Policji, Inspekcji Transportu Drogowego i Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, którzy podjęli skoordynowane działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego. Podczas prac ww. zespołu omówiono problemy związane z penalizacją najcięższych przestępstw komunikacyjnych oraz przygotowano projekt zmian przepisów prawa, tj. ustawę o zmianie niektórych ustaw w związku z poprawą bezpieczeństwa ruchu drogowego^[2].

Propozycje zmian zawarte w powyższym projekcie obejmują m.in.:

• dodanie w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny^[3] nowego przestępstwa polegającego na organizowaniu lub uczestniczeniu w nielegalnych wyścigach albo na prowadzeniu pojazdu w sposób rażąco naruszający zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym;
• dodanie w ustawie z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń^[4] nowego wykroczenia sankcjonującego zachowanie polegające na celowym wprowadzeniu pojazdu w poślizg (tzw. drift) lub doprowadzenia do utraty styczności z nawierzchnią chociażby jednego z kół pojazdu;
• surowszą odpowiedzialność za niestosowanie się do zakazu prowadzenia pojazdu (art. 244 k.k.) poprzez:

– dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów,
– podwyższoną odpowiedzialność za spowodowanie wypadku ze skutkiem śmiertelnym lub z ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu,
– możliwość orzeczenia przepadku pojazdu,
– podwyższenie dolnej granicy świadczenia pieniężnego z 5 000 do 10 000 zł (górna granica 60 000 złotych).

Z poważaniem

z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, z późn. zm.

^[2] projekt ujęty w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod numerem UD185

^[3] Dz. U. z 2024 r. poz. 17, z późn. zm.

^[4] Dz. U. z 2023 r. poz. 2119, z późn. zm.