Interpelacja nr 8405

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie działań na rzecz aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami 

Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska

Data wpływu: 27-02-2025

Szanowna Pani Ministro,

na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2018 r. poz. 1799) składam interpelację dotyczącą działań na rzecz aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami.

Do mojego biura poselskiego wpłynął list od Pana M. K., który sam zmaga się z niepełnosprawnością. Zwrócił on uwagę na kluczowe problemy w zakresie dostępu do rynku pracy dla tej grupy społecznej.

Pan M. pisze, cytuję:

"Dzień dobry, zwracam się do Pani z następującym problemem, który jest od zarania, a który dotyczy osób z niepełnosprawnościami. Czy poświęciła Pani czas na zapoznanie się z ofertami pracy dla osób z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności? Te oferty to głównie personel sprzątający i ochrona, czyli wyzysk osób. Czy wie Pani Poseł, dlaczego wiele instytucji administracji państwowej zachęca osoby niepełnosprawne do aplikowania na poszczególne oferty? Ponieważ wskaźnik zatrudnienia wynosi poniżej 6%, a jak jest poniżej, to płaci się składkę do PFRON w wysokości brakujących etatów do 6% w wysokości 40,65% przeciętnego wynagrodzenia brutto. Ja nie chcę, by państwo mi coś dało, dodatkowe pieniądze, ja tego nie chcę. Ja chcę, by szanse na rynku pracy były zrównane dla osób niepełnosprawnych i pełnosprawnych, by był taki sam dostęp do instrumentów aktywizacji zawodowej, tylko tyle i aż tyle. Budżet na tym skorzysta, przecież z czasem taka osoba będzie zarabiać więcej niż 70% przeciętnego wynagrodzenia, a wtedy świadczenie rentowe będzie albo zawieszone, albo zmniejszone złotówka za złotówkę. Zatrudniony płaci podatki, państwo ma dodatkowe pieniądze, które może skierować np. dla osób z dużo cięższą niepełnosprawnością, które nigdy samodzielne nie będą. Mam skończoną szkołę średnią, maturę, studia jedne i drugie, a to kompletnie nic nie znaczy, bo nie ma aktywizacji zawodowej. Kiedyś rozmawiając z ówczesną panią poseł Joanną Senyszyn pozwoliłem sobie na dość smutny żart: co powinna zrobić osoba niepełnosprawna, żeby była zaktywizowana zawodowo? Odpowiedź: powinna wejść w konflikt z prawem, a wtedy minister sprawiedliwości Zbychu Ziobro zaktywizuje zawodowo. Utwór Lady Pank „Mniej niż zero” ciągle aktualny. Proszę o kontakt".

Powyższe słowa pokazują, jak dramatyczna jest sytuacja osób z niepełnosprawnościami na rynku pracy. Jak wskazuje autor listu, problem nie leży jedynie w braku ofert pracy, ale przede wszystkim w braku rzeczywistych działań prowadzących do wyrównania szans i tworzenia warunków umożliwiających zatrudnienie zgodne z kwalifikacjami i kompetencjami.

W związku z tym zwracam się do Pani Ministry z pytaniami:

1. Jakie konkretne działania podejmuje ministerstwo, aby zwiększyć aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnościami i zapewnić im realny dostęp do rynku pracy na równych zasadach?

2. Czy resort planuje reformę systemu zachęt dla pracodawców, aby zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami nie było jedynie mechanizmem uniknięcia wpłat na PFRON, ale realnym włączeniem tej grupy osób do rynku pracy?

3. Czy pełnomocnik rządu ds. OzN analizuje skuteczność obecnych narzędzi aktywizacyjnych i rozważa ich modyfikację, aby osoby z niepełnosprawnościami miały dostęp do bardziej zróżnicowanych i adekwatnych do ich możliwości i wykształcenia ofert pracy, a nie były ograniczane jedynie do prac nisko płatnych i niewymagających kwalifikacji?

4. Czy istnieją plany, aby wprowadzić programy wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami posiadających wyższe wykształcenie, tak aby mogły one wykorzystać swoje kompetencje w zawodach zgodnych z ich wykształceniem?

Ponadto proszę o zawarcie w treści odpowiedzi informacji skierowanej do Pana M.