w sprawie przywracania przywilejów byłym funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa PRL
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Szczepański
Warszawa, 08-04-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 8415 pana posła Mariusza Błaszczaka w sprawie przywracania przywilejów byłym funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa PRL uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (ZER MSWiA), działając na podstawie obowiązujących przepisów prawa, ustala wysokość świadczeń emerytalno-rentowych funkcjonariuszom Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzinom. Natomiast minister spraw wewnętrznych i administracji jest uprawniony do wyłączenia stosowania restrykcyjnych regulacji, które zostały nałożone na byłych funkcjonariuszy z naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie informuję, że od pierwszego prawomocnego wyroku sądu zmieniającego decyzję organu emerytalnego o ponownym ustaleniu wysokości emerytury/renty inwalidzkiej/renty rodzinnej, wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin[1], do 28 lutego 2025 r. ZER MSWiA zrealizował 14 085 prawomocnych wyroków sądowych, wypłacając z tego tytułu wyrównania świadczeń na łączną kwotę 2 382 581 750,68 zł w tym:
Przedmiotowe dane dotyczą przegranych przez organ emerytalny spraw, od których świadczeniobiorcy złożyli odwołania od decyzji wydanych na podstawie ustawy zmieniającej, co stanowi około 91% wszystkich wyroków zakończonych do 28 lutego 2025 r.
W wyniku zapadłych wyroków sądowych ZER MSWiA był zobowiązany wypłacić koszty zastępstwa prawnego w kwocie ok. 3 481 tys. zł (stan na 28 lutego 2025 r.).
Ponadto sądy administracyjne wydały łącznie 1 644 prawomocnych wyroków w sprawach ze skarg na decyzje ministra spraw wewnętrznych i administracji wydane na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin[2]. Wśród ww. wyroków, 1 277 było niekorzystnych dla MSWiA, a zatem uchylały one zaskarżoną decyzję MSWiA.
Należy wskazać, że w okresie od kwietnia 2024 r. do 28 lutego 2025 r. ZER MSWiA zrealizował 952 ostateczne decyzje, wydane przez ministra spraw wewnętrznych i administracji w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Z tytułu realizacji ww. decyzji ZER MSWiA wypłacił wyrównania emerytur /rent inwalidzkich/ rent rodzinnych na łączną kwotę 191 673 629,45 zł.
Przedstawiając powyższe warto nadmienić, że ZER MSWiA nie posiada osobno wydzielonych środków na wypłaty świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego w związku z realizacją prawomocnych wyroków sądowych oraz decyzji wydanych w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Całość środków przeznaczonych na wypłatę świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego jest ujęta zgodnie z klasyfikacją wydatków budżetowych.
Odnosząc się do pytania nr 5 niniejszej interpelacji, uprzejmie informuję, że w ustawie budżetowej na rok 2025 z dnia 9 stycznia 2025 r.[3], na wypłatę przez ZER MSWiA świadczeń z zaopatrzenia emerytalno-rentowego, w tym na realizację prawomocnych orzeczeń sądów, ujęto środki finansowe w wysokości 20 219 079 000 zł, które są wyższe w stosunku do 2024 r. o kwotę: 2 193 901 000 zł.
Natomiast w odpowiedzi na pytanie nr 6 i kolejne wystąpienia pragnę wskazać, że dyrektor Biura Kadr, Szkolenia i Organizacji w MSWiA posiada upoważnienie do załatwiania w imieniu ministra spraw wewnętrznych i administracji spraw w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.
Ponadto uprzejmie informuję, że zgodnie z zarządzeniem nr 5 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 marca 2024 r. w sprawie ustanowienia Pełnomocnika Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do Spraw Postępowań Administracyjnych na stanowisko ww. pełnomocnika wyznaczono osobę wskazaną przez pana posła w wystąpieniu (w treści pytania nr 8). Zgodnie z § 2 ww. zarządzenia do zadań pełnomocnika należy załatwianie spraw, o których mowa w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, w szczególności wydawanie decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.
W uzupełnieniu powyższego pragnę wskazać, że osoba pełniąca funkcję pełnomocnika ministra spraw wewnętrznych i administracji do spraw postępowań administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne[4], była zobligowana do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej obejmującej praktykę prawniczą.
Z poważaniem
z up. Wiesław Szczepański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. 2016 poz. 2270, dalej: ustawa zmieniająca.
[2] Dz. U. 2024 poz. 1121 z późn. zm., dalej: ustawa zaopatrzeniowa.
[3] Dz. U. 2025 poz. 63.
[4] Dz. U. 2023 poz. 1090 z późn zm.