w sprawie planowanego wprowadzenia nowego przedmiotu - edukacja zdrowotna do programu nauczania w polskich szkołach
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 24-03-2025
Szanowna Pani Poseł,
uprzejmie informuję, że 6 marca br. minister edukacji Barbara Nowacka podpisała rozporządzenia zmieniające rozporządzenia:
– w których została określona podstawa programowa przedmiotu edukacja zdrowotna.
Głównym celem nowego przedmiotu edukacja zdrowotna jest kształtowanie kompetencji uczniów związanych z całożyciową dbałością o zdrowie oraz budowanie potencjału zdrowotnego własnego i otoczenia. Wymagania szczegółowe dotyczące wiedzy i umiejętności ujęte zostały w 11 działach tematycznych:
Podstawa programowa edukacji zdrowotnej zakłada wdrażanie uczniów do budowania alfabetyzmu zdrowotnego (ang. health literacy), czyli wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych pozwalających na trafne rozpoznanie potrzeb zdrowotnych własnych i otoczenia oraz podejmowanie odpowiednich działań profilaktycznych czy naprawczych. Zmiany mają związek z pogarszającymi się wskaźnikami zdrowia całej populacji i koniecznością kompleksowego ujęcia problematyki edukacji zdrowotnej w nauczaniu szkolnym. Potrzeba wprowadzenia do polskiego systemu edukacji nowego przedmiotu edukacja zdrowotna, w ramach którego nauczano by o zdrowiu, była wielokrotnie podnoszona w ostatnich latach przez Ministerstwo Zdrowia oraz licznych ekspertów.
Ww. rozporządzania oczekują na publikację w Dzienniku Ustaw RP. Szczegółowa treść podstawy programowej nowego przedmiotu jest dostępna m.in. na stronie internetowej MEN: https://www.gov.pl/web/edukacja/podstawy-programowe-do-przedmiotow-edukacja-obywatelska-i-edukacja-zdrowotna-podpisane-przez-minister-edukacji.
W związku z wprowadzeniem od 1 września 2025 r. do szkół podstawowych i ponadpodstawowych nowego przedmiotu edukacja zdrowotna Ministerstwo Edukacji Narodowej podjęło pracę nad zleceniem uczelniom organizacji i przeprowadzenia kwalifikacyjnych studiów podyplomowych dla nauczycieli w zakresie edukacji zdrowotnej.
Zadanie to będzie finansowane z budżetu MEN ze środków wydzielanych na podstawie art. 70a ust. 7 ustawy z dnia z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. 2024 poz. 986) i będzie zlecone na podstawie przepisów art. 464 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2024 poz. 1571) – zgodnie z którym minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, po zawiadomieniu ministra nauki oraz po zasięgnięciu opinii senatu, może zlecić uczelni wykonanie określonego zadania w zakresie nauczania lub kształcenia kadr naukowych, zapewniając odpowiednie środki na jego realizację. Studia będą bezpłatne dla nauczycieli.
Zespół ekspertów ds. przygotowania podstawy programowej edukacji zdrowotnej, uwzględniając konieczność zapewnienia nauczycielom równego dostępu terytorialnego do studiów, rekomendował do realizacji ww. studiów podyplomowych 11 uczelni.
Uczelnie i planowana liczba słuchaczy:
| Uczelnia |
liczba słuchaczy przewidzianych |
|
| 1 |
Uniwersytet Medyczny w Białymstoku |
70 |
| 2 |
Gdański Uniwersytet Medyczny (opinia Senatu) |
30 |
| 3 |
Uniwersytet Śląski w Katowicach |
50 |
| 4 |
Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum w Krakowie |
40 |
| 5 |
Uniwersytet Medyczny w Poznaniu |
50 |
| 6 |
Uniwersytet Rzeszowski (opinia Senatu) |
40 |
| 7 |
Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie (opinia Senatu) |
60 |
| 8 |
Akademia Pedagogiki Specjalnej w Warszawie (opinia Senatu) |
50 |
| 9 |
Uniwersytet Warszawski (opinia Senatu) |
60 |
| 10 |
Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu (opinia Senatu) |
60 |
| 11 |
Uniwersytet w Zielonej Górze |
60 |
| Razem |
570 |
|
Studia podyplomowe w zakresie edukacji zdrowotnej będą studiami trzysemestralnymi, nadającymi kwalifikacje do nauczania przedmiotu w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. Będą realizowane zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (t.j. Dz. U. 2024 poz. 453). Ramowy plan studiów, opracowany przy udziale uczelni zaproszonych do prowadzenia studiów, obejmuje wszystkie działy podstawy programowej edukacji zdrowotnej i spełnia warunki ww. rozporządzenia.
Rekrutacja na studia podyplomowe będzie prowadzona przez uczelnie. Przyjmowani na studia będą czynni nauczyciele, którzy przedłożą zaświadczenie wydane przez dyrektora szkoły potwierdzające zatrudnienie oraz oświadczenie dyrektora o zamiarze powierzenia nauczania edukacji zdrowotnej danemu nauczycielowi. Założono, że w pierwszej edycji studiów z jednej szkoły w studiach może uczestniczyć jeden nauczyciel. Przyjęto, że studia powinny rozpocząć się w marcu/kwietniu br. Jednocześnie Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie we współpracy z publicznymi placówkami doskonalenia nauczycieli przygotowuje materiały i proces doszkalania dla nauczycieli w zakresie edukacji zdrowotnej.
Na realizację ww. działań w zakresie edukacji zdrowotnej w latach 2025-2026 Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje przeznaczyć kwotę ok. 10 mln zł.
Raporty z konsultacji i opiniowania projektów rozporządzeń w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie edukacji zdrowotnej (i edukacji obywatelskiej), które trwały od 31 października do 21 listopada 2024 r., są publicznie dostępne w serwisie Rządowego Centrum Legislacji – Rządowy Proces Legislacyjny; linki:
http://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12391102
http://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12391100
Ostatecznie, w wyniku przesłanych uwag, dokonano zmian i uzupełnień mających na celu lepsze dostosowanie treści programowych podstawy do potrzeb uczniów oraz aktualnych wyzwań zdrowotnych i społecznych. Zdecydowano także, że przedmiot edukacja zdrowotna będzie nieobowiązkowy. Przedmiot edukacja zdrowotna będzie organizowany w szkołach analogicznie jak dotychczas zajęcia pn. wychowanie do życia rodzinie (które zastąpi od 1 września 2025 r.), tj. uczniowie niepełnoletni nie będą brać w nich udziału, jeżeli ich rodzice zgłoszą dyrektorowi szkoły w formie pisemnej rezygnację z udziału w tych zajęciach (uczniowie pełnoletni sami będą mogli złożyć taką rezygnację).
Dodatkowo uprzejmie informuję, że 23 stycznia 2025 r. do sprawy ewaluacji oraz nieobowiązkowości odniosła się wprost minister edukacji Barbara Nowacka: Muszę ochronić polskie szkoły przed polityczną awanturą. Edukacja zdrowotna w roku szkolnym 2025 będzie nieobowiązkowa. Po roku o nowy przedmiot zostaną zapytani uczniowie i nauczyciele, a nie politycy. Być może wtedy zmienimy decyzję.
Wprowadzenie przedmiotu edukacja zdrowotna przyczyni się do zwiększenia świadomości zdrowotnej uczniów, a w konsekwencji do świadomości zdrowotnej społeczeństwa. Budowanie u dzieci i młodzieży całożyciowych kompetencji pozwalających na świadome podejmowanie zachowań wspierających zdrowie i unikanie tzw. zachowań ryzykownych może mieć bezpośrednie przełożenie na lepszy stan zdrowia i jakość życia w późniejszym wieku.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu