w sprawie narastających zagrożeń wynikających z permanentnego naruszania prawa przez kierowców pojazdów typu ATV (quadów)
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 01-04-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 8486 Pani Poseł Weroniki Smarduch w sprawie narastających zagrożeń wynikających z permanentnego naruszania prawa przez kierowców pojazdów typu ATV (quadów), z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Policji, w zakresie właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (SWiA), uprzejmie przedstawiam co następuje.
Na wstępie pragnę wskazać, że Ministerstwo SWiA dostrzega problem związany z nieuprawnionym wjazdem pojazdów silnikowych do lasów (w tym także na tereny chronione), w szczególności pojazdów typu quad, skutkujący niszczeniem lasów, a także dróg leśnych, które muszą być utrzymane w odpowiednim stanie w celu przejazdu służb w przypadku, np. wystąpienia pożaru.
Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach[1], ruch pojazdem silnikowym, zaprzęgowym i motorowerem w lesie jest dozwolony jedynie drogami publicznymi. Natomiast drogami leśnymi jest dozwolony tylko wtedy, gdy są one oznakowane drogowskazami dopuszczającymi ruch po tych drogach. W związku z powyższym przepisy art. 161 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń[2] penalizują zachowanie sprawcy, który nie będąc do tego uprawnionym albo bez zgody właściciela lub posiadacza lasu, wjeżdża pojazdem silnikowym, zaprzęgowym lub motorowerem do nienależącego do niego lasu w miejscu, w którym jest to niedozwolone, albo pozostawia ww. pojazd w lesie w miejscu do tego nieprzeznaczonym.
Na podstawie obowiązujących przepisów prawa, Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe współdziała z Policją w zakresie zwalczania szkodnictwa leśnego oraz przestępstw i wykroczeń w przedmiotowym zakresie. Wspólne działania ww. podmiotów dotyczą również utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego na gruntach zarządzanych przez Lasy Państwowe. Zasady przywołanej współpracy zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2014 r. w sprawie szczegółowych zasad współdziałania Lasów Państwowych z Policją[3]. Stosownie do przepisów przedmiotowego rozporządzenia, za zgodą właściwego komendanta wojewódzkiego lub Komendanta Stołecznego Policji mogą być organizowane i przeprowadzane działania na określonym terenie, na podstawie opracowanego przez jednostki Lasów Państwowych i Policji planu.
W ramach podejmowanych przez jednostki organizacyjne Policji działań, mających na celu ochronę zasobów leśnych przed ich dewastacją, funkcjonariusze Policji wykorzystują nowoczesne narzędzia informatyczne, takie jak np. Krajowa Mapa Zagrożeń Bezpieczeństwa[4] (KMZB). Na podstawie konsultacji społecznych został opracowany katalog zagrożeń, które użytkownik może nanosić w części interaktywnej KMZB, co skutkuje reakcją Policji, polegającą na weryfikacji i wyeliminowaniu zagrożenia. Wśród dostępnych do zgłoszenia kategorii zagrożeń znajduje się m.in. „Poruszanie się po terenach leśnych quadami”. Warto dodać, że w KMZB przewidziano również możliwość zgłoszenia zagrożeń w kategoriach: „Nielegalna wycinka drzew”, Kłusownictwo”, a także „Dzikie wysypiska śmieci”. Fakt, że wszystkie przekazywane za pośrednictwem KMZB informacje są anonimowe sprawia, że wzrasta liczba zgłoszeń dotyczących zagrożeń występujących w okolicy miejsc stałego lub czasowego pobytu użytkowników. Należy wskazać, że znaczna część zgłaszanych za pośrednictwem KMZB informacji jest potwierdzana przez policjantów, a pozostałe – chociaż niepotwierdzone – stanowią dla Policji źródło wiedzy o potencjalnych zjawiskach negatywnie odbieranych społecznie.
Policjanci zwalczając zjawisko nieuprawnionego wjazdu pojazdów silnikowych do lasów podejmują także działania w zakresie wspólnych patroli ze Strażą Leśną i Strażą Parku oraz aktywnie uczestniczą w naradach i spotkaniach organizowanych przez wskazane podmioty. Policja inicjuje również spotkania policjantów z lokalnymi społecznościami (np. debaty, prelekcje dla dzieci i młodzieży, spotkania z seniorami), a także prowadzi akcje informacyjno-profilaktyczne. Ponadto, problematyka nieuprawnionego wjazdu pojazdów silnikowych do lasów jest uwzględniana w planach działania dzielnicowych, których rejony charakteryzują się występowaniem obszarów leśnych.
Mając na uwadze potrzebę zintensyfikowania działań we wskazanym obszarze, Minister SWiA zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o dokonanie analizy problematyki nieuprawnionego wjazdu pojazdów silnikowych do lasów oraz wdrożenia działań mających na celu zwiększenie skuteczności zwalczania przedmiotowego rodzaju naruszeń prawa. W związku z powyższym, komendanci wojewódzcy/Stołeczny Policji zostali zobowiązani m.in. do:
Niezwykle ważną kwestią jest również podejmowanie działań o charakterze informacyjno-edukacyjnym za pośrednictwem środków masowego przekazu, w szczególności lokalnych mediów oraz stron internetowych jednostek organizacyjnych Policji, ukierunkowanych na podnoszenie świadomości lokalnych społeczności w zakresie szkodliwości wyżej wskazanego niepożądanego zjawiska. W powyższym zakresie, kierownicy jednostek organizacyjnych Policji również zostali zobowiązani do intensyfikacji realizowanych przedsięwzięć.
Jednocześnie pragnę podkreślić, że działania podejmowane przez Policję w zakresie czuwania nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu drogowego oraz jego kontroli są ukierunkowane na ujawnianie naruszeń przepisów prawa przez wszystkich uczestników ruchu drogowego, niezależnie od rodzaju pojazdu, którym się poruszają. Prowadzone kontrole obejmują zarówno kierujących pojazdami podlegającymi procedurze dopuszczenia do ruchu (obowiązkowej rejestracji), jak i pojazdami, które takiej procedurze nie podlegają.
W MSWiA obecnie nie są prowadzone prace nad przygotowaniem propozycji zmian w przepisach prawa mających na celu zwiększenie liczby kontroli pojazdów typu ATV lub szczególne uregulowanie zagadnień związanych z przeciwdziałaniem szkodom wyrządzonym przez użytkowników ww. rodzajów pojazdów.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 530, z późn. zm.
[2] Dz. U. z 2023 r. poz. 2119, z późn. zm.
[3] Dz. U. poz. 910.