do ministra zdrowia
w sprawie niezbędnej regulacji ograniczeń w prowadzeniu aptek ogólnodostępnych, które przyczyniają się do pogorszenia dostępu do leków dla pacjentów, oraz zapowiedzianej zmiany przepisów Prawa farmaceutycznego określanych jako "apteka dla aptekarza"
Zgłaszający: Jerzy Meysztowicz
Data wpływu: 05-03-2025
Szanowna Pani Minister,
10 lutego 2025 r. prezes Rady Ministrów Donald Tusk ogłosił, że jednym z priorytetów polskiego rządu ma być wzrost konkurencyjności gospodarki. W tym celu Pan Premier zapowiedział przeprowadzenie sprawnego procesu deregulacji ograniczeń prawnych i biurokratycznych utrudniających funkcjonowanie polskich przedsiębiorstw. Zgodnie z informacją na stronach kancelarii premiera Polska ma się stać europejskim liderem deregulacji.
W grudniu 2024 roku Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że w latach 2015-2024 liczba gmin, w których nie ma apteki lub nawet punktu aptecznego, wzrosła dwukrotnie. Według informacji podanej przez PAP już prawie 2 mln Polaków nie ma dostępu do apteki w swojej gminie, a takich gmin jest już ponad 400. Biorąc pod uwagę fakt szybkiego starzenia się społeczeństwa i konieczności zaopatrzenia seniorów w leki, jest to bardzo niepokojące. Dwa dni temu na X Europejskim Kongresie Samorządów na panelu „Apteczne białe plamy na samorządowej mapie Polski” samorządowcy wyrażali zaniepokojenie brakiem dostępu do leków dla swoich mieszkańców.
Uznani eksperci z dziedziny farmacji, prawa oraz ekonomii wyjaśniają, że główną przyczyną pogarszania się sytuacji w zakresie dystrybucji leków w Polsce są przepisy wprowadzone w roku 2017 oraz 2023 wskutek działań lobbingowych określonych jako „apteka dla aptekarza".
Międzynarodowa firma badawcza PEX poinformowała, że wskutek właśnie tych rozwiązań ustawowych liczba aptek w ostatnim czasie zmalała o kolejne 250. Zapisy poprawki wprowadzonej poza zakresem przedłożenia w ustawie o gwarancjach kredytów eksportowych mają negatywny wpływ na sytuację pacjentów, co wynika z badań przeprowadzonych przez Uniwersytet Warszawski, jak i kontroli Najwyższej Izby Kontroli.
Obecne przeregulowanie sektora dystrybucji leków realnie pogarsza system ochrony zdrowia w Polsce oraz ogranicza konkurencyjność podmiotów działających na tym rynku co skutkuje wzrostem cen leków nierefundowanych. Zaobserwowany wzrost cen to 6% powyżej stopy inflacji. Niepokoją też informacje o znaczącym spadku nowo wydawanych zezwoleń na prowadzenie apteki oraz informacje o kierowanych roszczeniach wobec Skarbu Państwa wysuwanych przed firmy, inwestorów amerykańskich i polskich przedsiębiorców, z tytułu wprowadzenia niekonstytucyjnych przepisów ograniczających ich prawa własności i uniemożliwiających ich rozwój.
W ostatnich miesiącach zostały zapowiedziane zmiany tych przepisów, uznane za bardzo szkodliwe. Apele licznych organizacji zrzeszających pacjentów, ale i samych aptekarzy, mają na celu zmianę modelu „apteka dla aptekarza" na „apteka dla pacjenta", tak jak się to dokonało w innych europejskich krajach, które ograniczyły już nadmierną regulację.
W świetle powyższych uwag zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami.
1. Jak obecnie przebiegają prace zmierzające do usunięcia niezgodnych z Konstytucją i szkodliwych zapisów ustawy określonej jako „apteka dla aptekarza"?
2. Ile gmin obecnie nie ma dostępu do apteki ogólnodostępnej?
3. Ile aptek zostało zamkniętych w Polsce od wejścia w życie tych przepisów?
4. Czy pogorszyła się dostępność aptek w małych miasteczkach i na wsiach od wejścia w życie tych przepisów?
5. Czy w punktach aptecznych można się zaopatrzyć w te same leki co w aptece i czy punkty te mogą brać udział w programie antykoncepcji awaryjnej?
6. Czy są dostępne dane, w ilu i w których gminach zamknięto aptekę ogólnodostępną w latach 2017-2023?
7. Ile wydano zezwoleń na prowadzenie apteki w roku 2014, a ile w 2024?
8. Czy wiadomo, w ilu gminach jest ośrodek zdrowia, a nie ma apteki ogólnodostępnej?
9. Jaka może być odpowiedzialność Polski po uznaniu zgłaszanych roszczeń?
10. Czy w wypadku śmierci właściciela apteki lub rozwiązania spółki w danej lokalizacji apteka przestała funkcjonować, a jeżeli tak, to ile było takich przypadków?