w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym Rzeczypospolitej Polskiej (druk nr 951)
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 14-04-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8564 Pana Posła Marcina Józefaciuka w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym Rzeczypospolitej Polskiej, uprzejmie informuję, co następuje.
Przygotowany przez MSZ rządowy projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym Rzeczypospolitej Polskiej jest częścią pakietu pilnych ustaw korygujących uregulowania związane z wjazdem i pobytem cudzoziemców w PL – razem z innymi rządowymi projektami ustaw, przygotowanymi odpowiednio przez MRPiPS oraz MSWiA: o dostępie do rynku pracy i służbach zatrudnienia, o warunkach powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o cudzoziemcach i niektórych innych ustaw. Celem ustawy przygotowanej przez MSZ jest wyeliminowanie nieprawidłowości w systemie wizowym, zidentyfikowanych w toku prac Grupy Roboczej Międzyresortowego Zespołu do Spraw Migracji oraz ubiegłorocznej kontroli NIK (która obejmowała okres od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 17 maja 2024 r.). Niemniej ustawa realizuje założenia strategii migracyjnej Rządu RP w zakresie odzyskania kontroli nad procesami migracyjnymi. Na procesy migracyjne składa się szereg niekorzystnych zjawisk, nie tylko te zidentyfikowane przez NIK w ramach ubiegłorocznej kontroli MSZ. W toku prac nad ustawą założono przeprowadzenie reformy systemu wydawania wizy krajowej w celu odbycia studiów poprzez wprowadzenie obowiązku potwierdzania zagranicznych świadectw dojrzałości, który nie będzie dotyczył tylko świadectw/dyplomów wydanych w państwach UE/EFTA i OECD, świadectw międzynarodowej matury (IB/EB) i świadectw/dyplomów uznanych na podstawie umów dwustronnych i wielostronnych, potwierdzenie znajomości języka wykładowego przez cudzoziemca niebędący obywatelem państwa członkowskiego UE, EFTA, Szwajcarii lub Wielkiej Brytanii na poziomie B2, wzmocnienie dostępu do baz danych i informacji o studentach-cudzoziemcach, zapewnienie szczelniejszego systemu zatwierdzania uczelni na potrzeby przyjmowania cudzoziemców, wprowadzenie limitu cudzoziemców kształcących się na studiach w danej uczelni (max. 50%) oraz szybkiej ścieżki wizowej dla doktorantów i badaczy. W art. 7 projektowanej ustawy przewidziano nowelizację art. 165 ustawy - Prawo oświatowe w celu ustanowienia zasady, zgodnie z którą cudzoziemiec może korzystać z nauki w szkole policealnej (tak publicznej, jak i niepublicznej) pod warunkiem przedłożenia certyfikatu znajomości języka polskiego na poziomie biegłości językowej co najmniej B1. Stosownie do art. 31 projektowanej ustawy zasada ta ma mieć zastosowanie do cudzoziemca, który rozpoczął naukę w szkole policealnej po dniu 31 sierpnia 2025 r. 3 Zastosowane rozwiązanie jest pochodną podniesienia, na mocy przepisów ustawowych, wymogów językowych dla studentów i pośrednio wynika także z dostrzeżonej konieczności zagwarantowania właściwej biegłości językowej w kształceniu w szkołach policealnych. W Europejskim Systemie Opisu Kształcenia Językowego (CEFR) poziom znajomości języka obcego B1 prezentują osoby posługujące się językiem obcym w stopniu średnio zaawansowanym. Potrafią one z łatwością komunikować się z rodzimymi użytkownikami danego języka obcego. System CEFR doprecyzowuje, że osoba posługująca się językiem obcym na tym poziomie posiada następujące umiejętności:
• rozumie główne przesłanie prostych tekstów na znane sobie tematy, w tym dotyczących pracy, edukacji lub czasu wolnego,
• radzi sobie z większością sytuacji zachodzących podczas podróży w miejsca, w których używa się języka obcego,
• potrafi tworzyć proste i spójne teksty na tematy znane lub leżące we własnym obszarze zainteresowań,
• potrafi opisywać doświadczenia, wydarzenia, pragnienia i aspiracje i zwięźle przedstawić swoje opinie i plany.
W ocenie MSZ jest to najniższy możliwy poziom znajomości języka, pozwalający na podjęcie nauki w polskich szkołach i w języku polskim, przy czym od kandydatów na uczelnie wyższe wymagany jest jeszcze wyższy poziom zaawansowania – B2. Nie sposób pominąć również faktu, że kształcenie w szkole policealnej (często 2 semestralnej) było dotychczas wykorzystywane jako zastępcze dla potwierdzenia znajomości języka polskiego i zostało zidentyfikowane jako luka w systemie potwierdzenia kwalifikacji językowych
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu