w sprawie możliwości zdalnego uczestnictwa w zebraniach rad pedagogicznych
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 01-04-2025
Szanowny Panie Pośle,
odpowiadając na wątpliwości dotyczące organizacji pracy i sposobu działania rady pedagogicznej, przedstawiam następujące stanowisko:
Podstawy prawno-organizacyjne funkcjonowania rady pedagogicznej (sposób powstania, skład, zakres działalności etc.) powołane zostały ustawą Prawo oświatowe[1]. Art. 73 ust. 2 tej ustawy stanowi, że rada pedagogiczna ustala regulamin swojej działalności. W ten sposób prawodawca ustala podmiotowy status rady, przypisując jej członkom uprawnienie do suwerennego regulowania swojej bieżącej organizacji pracy, w części w jakiej zagadnienia te nie zostały rozstrzygnięte w przepisach prawa.
W ślad za zmieniającymi się warunkami i możliwościami wynikającymi z rozwoju cywilizacyjnego należy uznać, że w granicach tak opisanego upoważnienia ustawowego znajduje się również co do zasady prawo do określania sposobu współdziałania w warunkach komunikacji elektronicznej.
Takie stwierdzenie nie ma jednak w tym przypadku charakteru uprawnienia bezwarunkowego. Punktem odniesienia dla ewentualnego przyjęcia takich rozwiązań organizacyjnych przez radę musi być analiza kompetencji i uprawnień konkretnej szkoły, rady pedagogicznej i zakresu spraw, jakie będą na danym posiedzeniu rozpatrywane. Kluczowym w tym miejscu jest również ustalenie, jakie możliwości techniczne pozostają w dyspozycji rady dla prowadzenia procesu komunikacji. Rada pedagogiczna nie jest bowiem organem zwykłym. Powyższe rozstrzygnięcie uzasadnia opisany ustawą zakres zadań i wymiar odpowiedzialności rady za sytuację szkoły i dziecka (ucznia). Zgodnie m.in. z art. 73 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe ustawodawca zobowiązuje osoby biorące udział w zebraniu rady pedagogicznej do nieujawniania spraw poruszanych na zebraniu rady pedagogicznej, które mogą naruszać dobra osobiste uczniów lub ich rodziców, a także nauczycieli i innych pracowników szkoły lub placówki. Należy wskazać, że są to tak istotne obszary z punktu widzenia interesu jednostkowego jak: zagadnienia związane z podejmowaniem uchwał w sprawie wyników klasyfikacji i promocji poszczególnych uczniów, podejmowanie uchwał w sprawach skreślenia z listy uczniów, opiniowanie wniosków dyrektora o przyznanie nauczycielom odznaczeń, nagród i innych wyróżnień, występowanie z wnioskami o odwołanie nauczyciela ze stanowiska dyrektora lub z innego stanowiska kierowniczego w szkole lub placówce, czy wreszcie podejmowanie w głosowaniu tajnym uchwały w sprawach związanych z osobami pełniącymi funkcje kierownicze lub w sprawach związanych z opiniowaniem kandydatów na takie stanowiska. Rada, dokonując analizy swoich potrzeb i możliwości w zakresie inicjowania i prowadzenia posiedzeń zdalnych, musi uwzględnić, że w zakresie sposobu i trybu przetwarzania danych jest związana również przepisami ustawy o ochronie danych osobowych[2].
Z powyższego wynika, że zasadniczymi wątpliwościami do rozstrzygnięcia w kontekście przeprowadzania posiedzeń zdalnych czy hybrydowych jest nie tyle kwestia czy rada pedagogiczna posiada zdolność i uprawnienie do ustanowienia pracy zdalnej jako formy współdziałania – ale czy dysponuje warunkami technicznymi pozwalającymi na bezpieczne komunikowanie się za pośrednictwem powszechnie dostępnych środków komunikacji elektronicznej, zapewniając bezpieczeństwo tej komunikacji i danych. Dopiero stwierdzenie takiego faktu implikuje zdolność normatywną rady pedagogicznej do podjęcia decyzji w regulaminie działalności o prowadzeniu posiedzeń w formie zdalnej. Jeżeli natomiast nie ma takiej pewności, możliwe jest rozważanie innych rozwiązań np. wyodrębnienia obszarów aktywności rady pedagogicznej i przypadków, które mogą być podejmowane na posiedzeniu zdalnym bez konieczności zapewniania warunków szczególnych.
Podsumowując, należy podkreślić że prawodawca potwierdził podmiotowy status rady pedagogicznej, przypisując jej uprawnienia do ustanawiania szczegółowej organizacji swojego działania. Należy uznać, że w granicach tak ustalonych kompetencji pozostaje w szczególności zdolność do opisywania w regulaminie ewoluujących standardów komunikowania się i współpracy, w tym tych opartych na komunikacji elektronicznej. Konsekwencją podjęcia takich decyzji jest i pozostanie obowiązek uzyskania pewności co do ochrony w takim działania nadzwyczajnego interesu uczniów, osób i instytucji. Szczegółowe i zróżnicowane rozstrzygnięcia tym względzie podejmuje sama rada, kierując się jednak własnymi możliwościami, możliwościami danej szkoły oraz uwarunkowaniami technicznymi oraz tematycznymi danego posiedzenia.
W opinii ministra edukacji tak uniwersalne, szerokie uprawnienia rad pedagogicznych, urzeczywistniają ich podmiotowy charakter. W takim przypadku każda interwencja normatywna, ingerująca w te uprawnienia, musiałaby być słusznie oceniana jako większe lub mniejsze ograniczenie już przekazanego władztwa kluczowemu organowi szkoły.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] Art. 69-73a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 z późn. zm.).
[2] Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781).