do ministra klimatu i środowiska
w sprawie funkcjonowania PGL Lasy Państwowe
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 17-03-2025
Szanowna Pani Minister,
od wielu lat Lasy Państwowe stanowią fundament zrównoważonej gospodarki leśnej w Polsce. Dzięki nim możliwe jest zachowanie równowagi pomiędzy potrzebami ekologicznymi, gospodarczymi oraz społecznymi. Lasy nie tylko pełnią kluczową rolę w ochronie bioróżnorodności, ale także dostarczają surowiec dla przemysłu drzewnego, który stanowi istotną część polskiej gospodarki.
Tymczasem w ostatnich miesiącach podejmowane są decyzje, które znacząco wpływają na funkcjonowanie Lasów Państwowych, a w konsekwencji mogą doprowadzić do ich osłabienia, a nawet stopniowego upadku. Pod pozorem działań proekologicznych wdrażane są reformy, które prowadzą do ograniczenia możliwości gospodarki leśnej, zmniejszenia przychodów, a także likwidacji miejsc pracy w sektorze leśnym i drzewnym.
Działania te obejmują między innymi:
• wprowadzenie koncepcji "lasów społecznych", które ograniczają możliwości pozyskiwania drewna,
• zwiększenie powierzchni rezerwatów i parków narodowych kosztem gruntów zarządzanych przez Lasy Państwowe,
• przedłużenie moratorium na wycinkę lasów, które powoduje stagnację w sektorze drzewnym,
• blokowanie planów urządzania lasu w nadleśnictwach,
• systematyczne podważanie wiarygodności Lasów Państwowych przez organizacje ekologiczne,
• narastający kryzys w przemyśle drzewnym skutkujący likwidacją małych i średnich firm.
Polityka ta niesie daleko idące konsekwencje dla gospodarki, środowiska i społeczeństwa. W dłuższej perspektywie może prowadzić do osłabienia Lasów Państwowych jako stabilnego podmiotu gospodarczego, a także uzależnienia polskiego przemysłu drzewnego od importu drewna z zagranicy. Warto podkreślić, że Polska od lat była samowystarczalna w tym zakresie, a obecne działania rządu podważają tę pozycję.
W związku z powyższym zwracam się do ministerstwa z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Lasy społeczne
Jednym z kluczowych elementów zmian w zarządzaniu lasami jest koncepcja tzw. lasów społecznych. W teorii mają one zwiększać dostępność terenów leśnych dla społeczeństwa, jednak w praktyce oznaczają wyłączenie kolejnych obszarów z gospodarki leśnej. Lasy te nie będą mogły być eksploatowane w celu pozyskiwania drewna, co bezpośrednio zmniejszy przychody Lasów Państwowych.
Problemem jest także niejasność regulacji, mimo że obszary te mają służyć społecznościom lokalnym, odpowiedzialność za ich utrzymanie i ewentualne wypadki spoczywa nadal na Lasach Państwowych. Oznacza to, że firma zostanie obciążona kosztami zarządzania tymi terenami bez możliwości czerpania z nich korzyści ekonomicznych.
Pytania do Ministra:
1. Jakie kryteria będą decydowały o kwalifikowaniu lasów jako "społecznych"?
2. Jaki obszar lasów zostanie wyłączony z gospodarki leśnej w ramach tego projektu?
3. Czy istnieje analiza ekonomiczna przewidująca skutki tych zmian dla Lasów Państwowych?
4. Kto będzie ponosił odpowiedzialność finansową za utrzymanie lasów społecznych?
5. Czy planuje się jakiekolwiek rekompensaty dla Lasów Państwowych za straty wynikające z wyłączenia terenów leśnych z eksploatacji?
Tworzenie rezerwatów i parków narodowych
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi politykę zwiększania powierzchni obszarów objętych ochroną w postaci rezerwatów i parków narodowych. Chociaż ochrona przyrody jest kluczowa, skala tych działań budzi poważne wątpliwości. Lasy Państwowe zmuszone są do przekazywania kolejnych hektarów gruntów, co prowadzi do znacznego ograniczenia ich potencjału gospodarczego.
Niepokojące są doniesienia, że docelowo nawet 30% powierzchni Lasów Państwowych ma zostać wyłączonych z użytkowania. W sytuacji, gdy polska gospodarka drzewna opiera się na zasobach leśnych zarządzanych przez LP, może to doprowadzić do niedoboru surowca, wzrostu jego cen oraz konieczności importu drewna z zagranicy.
Pytania:
1. Czy potwierdza Pan informacje o planach wyłączenia 30% powierzchni Lasów Państwowych z gospodarki leśnej?
2. Jakie są długoterminowe skutki ekonomiczne tych zmian dla sektora leśnego?
3. Czy rząd przewiduje mechanizmy ochrony polskiego przemysłu drzewnego przed skutkami ograniczenia pozyskiwania drewna?
4. Czy istnieją analizy dotyczące wpływu tych zmian na lokalne społeczności uzależnione od sektora leśnego?
Przedłużenie moratorium na wycinkę lasów
W 2024 roku rząd zdecydował się na przedłużenie moratorium na wycinkę lasów, co miało na celu ograniczenie rzekomego nadmiernego pozyskiwania drewna. Jednak w praktyce doprowadziło to do stagnacji sektora drzewnego.
Drewno jest surowcem odnawialnym, a jego pozyskiwanie w Polsce odbywa się zgodnie z zasadami zrównoważonej gospodarki. Brak możliwości prowadzenia wycinki w wyznaczonych nadleśnictwach oznacza nie tylko utratę przychodów, ale także pogorszenie kondycji ekosystemu – martwe drzewa stanowią zagrożenie pożarowe i zwiększają ryzyko występowania chorób leśnych.
Pytania:
1. Czy przeprowadzono analizy skutków ekonomicznych tej decyzji dla Lasów Państwowych i sektora drzewnego?
2. Czy rząd planuje rekompensaty dla firm, które poniosły straty w wyniku ograniczenia dostępu do drewna?
Ponadto proszę o informację jakie działania edukacyjne planuje ministerstwo, aby zwiększyć świadomość społeczeństwa na temat funkcjonowania gospodarki leśnej i roli leśników, w kontekście pojawiających się dezinformacji?
Proszę o szczegółowe odpowiedzi na postawione pytania oraz przedstawienie długofalowej strategii rządu wobec Lasów Państwowych.
Z poważaniem
Magdalena Filipek-Sobczak
Poseł na Sejm RP