Interpelacja nr 8767

do ministra kultury i dziedzictwa narodowego

w sprawie naboru do programów Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w tym do programu "Muzyka 2025"

Zgłaszający: Paulina Matysiak, Marcelina Zawisza, Maciej Konieczny, Marta Stożek, Adrian Zandberg

Data wpływu: 20-03-2025

Szanowna Pani Minister,

zwracamy się do Pani w związku z ogłoszeniem wyników naboru do Programów Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2025.

Wyniki tegorocznego naboru programu „Muzyka 2025” spotkały się z szerokim oddźwiękiem w środowisku kultury. Jego reprezentanci w liście otwartym wyrażają wątpliwości co do tego, czy założenia, które stały za wprowadzanymi zmianami, zostały skutecznie zrealizowane[1].

Według zapowiedzi zmian, przedstawionych przez ministerstwo na konferencji prasowej, proces decyzyjny miał być „transparentny, efektywny, sprawiedliwy i dający możliwość realizacji ambitnych, wysokobudżetowych projektów przy zachowaniu równych szans dla mniejszych inicjatyw”[2]. Zapowiadano, że, aby ocena wniosków nie budziła żadnych wątpliwości, zrezygnowano z oceny strategicznej, „której zarzucano podatność na wpływy polityczne, co podważało zaufanie do całego procesu” oraz wzmocniono rolę niezależnych ekspertów.

Tymczasem obecne rozstrzygnięcia w programie „Muzyka 2025” budzą wątpliwości zarówno w środowisku artystycznym, jak i w gronie dziennikarzy muzycznych[3].

W gronie ekspertów z komitetów sterujących można zauważyć brak reprezentacji środowisk niezależnych oraz skupionych na tym, co w muzyce nowe i aktualne. Taka nierówna reprezentacja różnych obszarów kultury muzycznej może oznaczać nierówne szanse dla poszczególnych wnioskodawców i mieć bezpośredni związek z brakiem w gronie tegorocznych beneficjentów podmiotów odpowiedzialnych za organizację renomowanych festiwali o ugruntowanej pozycji w Polsce i na świecie, prezentujących nowe zjawiska muzyczne. Wydaje się to sprzeczne z celami programu, który miał wspierać kluczowe trendy i wartościowe inicjatywy niezależnie od gatunków.

Niestety, zaniepokojenie budzi również to, że deklarowana intencja depolityzacji i zwiększenia transparentności procesu nie znajduje odzwierciedlenia w procedurze przyznawania środków z rezerwy ministra. Zniesienie minimalnej punktacji kwalifikującej wnioski do finansowania w takim trybie wzbudza wątpliwości opinii publicznej i staje się przedmiotem krytycznych publikacji prasowych.

Kontrowersje wzbudza również całkowite odejście od procedury odwołań, co można rozumieć jako brak możliwości formalnego dialogu po zakończeniu naboru, pomiędzy podmiotami składającymi wnioski, a ministerstwem.

Apelujemy do Pani Minister o wsłuchanie się w głosy środowiska kultury, w tym działających w tym obszarze organizacji pozarządowych, i rozpoczęcie takiego dialogu poprzez przeprowadzenie konsultacji na temat skutków wprowadzonych zmian.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), prosimy o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

  1. Wyniki konkursu w programie „Muzyka 2025” wskazują na niewielką liczbę zakwalifikowanych wniosków z obszarów współczesnej muzyki niezależnej, elektronicznej, awangardowej i eksperymentalnej. Jak ministerstwo odnosi się do tej sytuacji w kontekście celu programu, który zakłada „wspieranie najbardziej wartościowych zjawisk i trendów w polskiej i światowej kulturze muzycznej, niezależnie od gatunkowych podziałów”?
  2. Jakie kryteria przyjęto przy doborze ekspertów oceniających wnioski w programie „Muzyka 2025”? Czy ministerstwo dostrzega konieczność równomiernej reprezentacji różnych dziedzin muzycznych, aby uniknąć nadreprezentacji jednego nurtu kosztem innego (np. muzyki klasycznej, dawnej i jazzu tradycyjnego w stosunku do nowych zjawisk muzycznych)? Czy rozważane jest wprowadzenie zmian w procedurze wyboru ekspertów, tak aby skład zespołów sterujących lepiej odzwierciedlał różnorodność muzycznych nurtów?
  3. Czy brane jest pod uwagę wydzielenie nowych zjawisk muzycznych do osobnego konkursu?
  4. Dlaczego w tegorocznej edycji konkursu „Muzyka 2025” wsparcie w wysokości 107 000 zł otrzymał festiwal o komercyjnym charakterze, tj. oceniony przez komitet sterujący na 40 punktów wniosek „Młoda polska muzyka alternatywna na Open'er Festival 2025 - Flow Stage”, złożony przez Alter Art Festival sp. z o.o., podczas gdy projekty prezentujące zjawiska polskiej sceny alternatywnej (w tym bezpłatne dla publiczności) nie uzyskały dofinansowania mimo uzyskania dużo wyższej punktacji? Jak decyzja ta wpisuje się w założenia programu, którego celem miało być wsparcie projektów o charakterze niekomercyjnym? Jakie uzasadnienie stoi za tym, żeby to właśnie wyżej wspomniany wniosek otrzymał dofinansowanie z rezerwy?
  5. Kto personalnie dokonuje wyboru projektów do dofinansowania z rezerwy w poszczególnych programach? Jaka jest szczegółowa dokumentacja tego procesu – czy tworzone są karty oceny oraz uzasadnienia dla wybranych projektów? Prosimy o dołączenie uzasadnienia przyznania dotacji z rezerwy wybranym projektom w programie „Muzyka 2025” do odpowiedzi na interpelację.
  6. Jakie były motywacje ministerstwa przy podejmowaniu decyzji o całkowitym zniesieniu procedury odwoławczej? Czy ktokolwiek z zaproszonych do konsultacji zmian ekspertów lub przedstawicieli środowisk twórczych opowiadał się za rezygnacją z możliwości odwołań?
  7. Jeśli głównym powodem wycofania możliwości odwołań była chęć przyspieszenia procesu decyzyjnego, czy analizowano inne rozwiązania, które mogłyby usprawnić procedurę bez eliminowania formalnej drogi odwoławczej i zastąpienia jej rezerwą ministra?
  8. Dlaczego ministerstwo zniosło minimalny pułap punktacji wymaganej do uzyskania dofinansowania z rezerwy ministra (dawniej w ramach procedury odwołań)?
  9. Czy ministerstwo przeprowadziło lub zleciło instytucjom zarządzającym lub innym podmiotom audyt wniosków dofinansowanych w poprzednich latach w ramach programów Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego? Jeśli tak – kiedy taki audyt został zlecony i w jakim czasie był realizowany?
  10. Jaką ścieżkę mają podmioty, których wnioski zostały odrzucone, aby uzyskać szczegółowe uzasadnienie swojej oceny? Czy mogą również otrzymać wyjaśnienie, dlaczego ich projekt nie zakwalifikował się do dofinansowania z rezerwy?
  11. Czy możliwe jest uruchomienie dodatkowych środków na działania z obszarów muzyki nowej, niezależnej, awangardowej i eksperymentalnej w najbliższym czasie?
  12. Czy ministerstwo planuje w najbliższym czasie przeprowadzenie konsultacji ze środowiskiem kultury w celu oceny efektywności zastosowanych zmian w procedurze przyznawania środków w ramach programów Ministra i zebrania opinii, jak wprowadzone zmiany zadziałały w praktyce?

Z wyrazami szacunku

Posłanki i Posłowie Partii Razem

[1] https://www.petycjeonline.com/list_otwarty_organizacji_pozarzdowych_w_zwizku_z_wynikami_naboru_do_programu_mkidn_muzyka_na_rok_2025?fbclid=IwY2xjawJGTWlleHRuA2FlbQIxMAABHTCjLlMHSUHygFrlD2IkzQu0rQIigvaVP6BOb6bFyRIgGjF-GyLk8DAIvQ_aem_xR8EWgPNTzx87AVo8Sg_SQ#form

[2] https://www.gov.pl/web/kultura/wprowadzilismy-zmiany-w-programach-ministra

[3] https://wyborcza.pl/7,113768,31772503,ministerstwo-glupich-grantow-rugujac-pis-owskie-patologie.html?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR3lw682nJGYTlvBxYd-2zHN3nyHBQAYig0PQiBG3qcD473CujccUPFAT8A_aem_i0qj2ggw8eBfqXl3FNyF3A