do ministra sprawiedliwości
w sprawie ochrony świadków małoletnich w postępowaniach karnych
Zgłaszający: Katarzyna Kierzek-Koperska
Data wpływu: 20-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art.192 Regulaminu Sejmu składam interpelację, w sprawie sytuacji przyjaznych pokojów przesłuchań oraz kwestii ochrony świadków małoletnich w postępowaniu karnym.
Świadek małoletni, szczególnie w przypadku bycia ofiarą lub bezpośrednim świadkiem przestępstwa, jest narażony na ogromny stres i traumę, które mogą negatywnie wpłynąć na jego zdrowie psychiczne oraz zdolność do składania wiarygodnych zeznań. Co za tym idzie małoletni jest narażony na wtórną wiktymizację. W polskim systemie prawnym istnieją przepisy, które chronią małoletnich świadków. Zgodnie z art. 185a i 185b Kodeksu postępowania karnego, przesłuchanie małoletniego pokrzywdzonego lub małoletniego w charakterze świadka może odbywać się tylko raz, w przyjaznym pokoju przesłuchań, a zeznania muszą być utrwalone za pomocą nagrania audio-wideo. Kluczową rolę pełni także biegły psycholog, który obecny jest podczas przesłuchania.
Ministerstwo Sprawiedliwości wraz z Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę prowadziło program certyfikacji przyjaznych pokojów przesłuchań, projekt ten nie jest już realizowany. Kontrola przyjaznych pokojów przesłuchań pod kątem spełnienia wymogów z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2024 r. (Dz.U.2024.1477) w zasadzie ogranicza się do kontroli na podstawie regulaminu urzędowania sądów powszechnych (Dz.U.2024.867) i polega na tym, iż dany dyrektor sądu przedstawia prezesowi sądu półroczną informację dotyczącą stanu tych pokoi oraz ich wyposażenia technicznego. Ponadto liczba przyjaznych pokojów budzi wątpliwości w kontekście ich dostępności dla świadków małoletnich i organów procesowych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Kiedy dokładnie zakończył się program realizowany wspólnie z Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę, w ramach którego dokonywano certyfikacji przyjaznych pokoi przesłuchań? Jaki był powód zakończenia niniejszego programu?
2. Czy jeszcze jakieś działania oprócz tych wskazanych powyżej podejmuje Ministerstwo Sprawiedliwości, aby kontrolować standardy panujące w przyjaznych pokojach przesłuchań?
3. Czy planowane są jakiekolwiek działania dotyczące przyjaznych pokojów przesłuchań?
4. Ile i w jakich miastach w Polsce dostępne są przyjazne pokoje przesłuchań?
5. Ile zostało łącznie przesłuchanych małoletnich w charakterze świadka w 2024 roku, z wyszczególnieniem małoletnich poniżej 18. roku życia i poniżej 15. roku życia?
6. Ile dostępnych jest aktualnie w Polsce biegłych psychologów?
7. Czy są jakieś szczególne wymagania względem biegłych psychologów powoływanych do udziału w czynnościach procesowych z udziałem małoletnich?