do ministra finansów
w sprawie dyskryminujących polskich przedsiębiorców nierówności w opodatkowaniu akcyzowym napojów alkoholowych
Zgłaszający: Mariusz Krystian
Data wpływu: 23-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na gruncie obowiązujących przepisów alkohol etylowy opodatkowany jest stawką w wysokości 7 991 zł za 1 hektolitr czystego alkoholu 100% obj., natomiast piwo, niezależnie od jego mocy alkoholowej, według stawki 10,92 zł za każdy stopień Plato gotowego wyrobu na 1 hektolitr. W praktyce oznacza to, że dla standardowej butelki piwa 0,5 l o zawartości 5% alkoholu akcyza wynosi ok. 0,66 zł, co przekłada się na 0,033 zł za gram czystego alkoholu etylowego. Dla porównania półlitrowa butelka wódki 40% obj. zawiera ok. 157,8 g alkoholu, a akcyza na nią wynosi aż 15,98 zł, czyli ok. 0,10 zł za gram czystego alkoholu. Wynika z tego, że akcyza na alkohol etylowy zawarty w wódce jest blisko trzykrotnie wyższa niż w przypadku piwa.
Taki sposób skonstruowania systemu podatkowego ma istotne konsekwencje gospodarcze. Zdecydowana większość producentów piwa w Polsce to duże zagraniczne koncerny piwowarskie, natomiast branża spirytusowa oparta jest głównie na polskim kapitale. W efekcie dochodzi do sytuacji, w której polscy przedsiębiorcy ponoszą dużo wyższe obciążenia finansowe, podczas gdy produkty zagranicznych koncernów piwnych są de facto uprzywilejowane podatkowo.
Taka sytuacja rodzi poważne wątpliwości w kontekście realizacji interesu narodowego, który powinien przejawiać się we wspieraniu rozwoju polskich przedsiębiorców.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Z czego wynika decyzja o znacząco niższym opodatkowaniu piwa niż wódki, mimo że oba napoje zawierają ten sam rodzaj alkoholu etylowego i mają identyczny wpływ na zdrowie społeczne?
2. Czy Ministerstwo Finansów planuje w najbliższym czasie analizę skutków gospodarczych obecnego modelu opodatkowania alkoholu, zwłaszcza w kontekście konkurencyjności polskich producentów produktów spirytusowych wobec uprzywilejowania zagranicznych właścicieli kompanii piwowarskich, których produkty są preferowane w obowiązującej skali podatkowej podatku akcyzowego?
3. Czy rozważane jest zrównanie opodatkowania akcyzowego napojów alkoholowych w przeliczeniu na gram czystego alkoholu?
4. Czy Ministerstwo Finansów przeprowadzało analizy wpływu obecnej struktury akcyzy na strukturę spożycia alkoholu w Polsce, w szczególności w kontekście zdrowia publicznego i profilaktyki uzależnień?
5. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie bardziej przejrzystego i spójnego modelu opodatkowania wszystkich napojów alkoholowych, np. wyłącznie w przeliczeniu na gram czystego alkoholu niezależnie od rodzaju trunku?