do ministra rozwoju i technologii
w sprawie interpretacji przepisu art. 52 ust. 8 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw
Zgłaszający: Krzysztof Habura
Data wpływu: 26-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
wykonując obowiązki poselskie zostałem zapoznany przez mieszkańców z terenu objętego procedowanym planem miejscowym z niejednolitą praktyką w działaniu organów planistycznych, które w sposób zgoła odmienny interpretują przepis art. 52 ust. 8 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (poz. 1688). Zainteresowani zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub przystąpieniem do opracowania miejscowego planu powołując się na art. 52 ust. 8 ww. ustawy zwracają się do odpowiednich wydziałów urbanistyki urzędów miejskich albo urzędów gmin o informowanie ich na każdym etapie postępowania planistycznego na podany adres mailowy o każdorazowym udostępnieniu w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu dokumentów, o których mowa w art. 52 ust. 1-5 ww. ustawy.
Od momentu złożenia przedstawionego pisma organy planistyczne na terenie kraju działają w dwojaki sposób.
W pierwszym przypadku na wskazany przez zainteresowanego adres mailowy przesyłają informacje, że wydział urbanistyki urzędu miejskiego zawiadamia, że w określonym wskazanym dniu na stronie Biuletynu Informacji Publicznej urzędu miejskiego w zakładce „Zagospodarowanie przestrzenne“ został udostępniony dokument, o którym mowa w art. 52 ust. 1–5 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1688 ze zm.)“. W tym przypadku po zalogowaniu się na wskazany link widnieje jedynie informacja ogólna pt. „Zagospodarowanie przestrzenne“ oraz przekierowanie „W celu zapoznania się z opublikowanymi artykułami proszę wybrać odpowiedni dział w kolumnie menu przedmiotowego“. Z kolei po przekierowaniu z menu przedmiotowego „Zagospodarowanie przestrzenne“ pojawiają się 3 (trzy) podrubryki tj. „Wnioski o zmianę i sporządzenie aktów planowania przestrzennego“, „Projekty aktów planowania przestrzennego“, „Uchwały w sprawie aktualności planów ogólnych gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego“. Po dokładnym przejrzeniu ww. podrubryk nie można ujawnić jakichkolwiek dokumentów dotyczących procedur planistycznych, gdyż urząd nie zamieszcza skanów tych dokumentów uznając, że sama informacja jest wystarczająca. W takiej sytuacji zainteresowani mieszkańcy nie mogą się na bieżąco zapoznać z dokumentami. Wymienieni nie mogą się nadto zapoznać z dokumentami poprzez dostęp do akt sprawy, gdyż urzędy odmawiają dostępu do akt postępowania planistycznego informując, że w postępowaniu planistycznym nie znajdują zastosowania przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że akt nie udostępnia się na bieżąco. Tym samym mieszkańcy muszą oczekiwać niekiedy przez kilka miesięcy na wyłożenie planu, aby zapoznać się ze wszystkimi dokumentami wytworzonymi, czy też pozyskanymi przez organ planistyczny. Zazwyczaj z uwagi na krótki termin wyłożenia planu, jest to utrudnione, gdyż dokumentacja planistyczna jest obszerna.
Oceniając ten sposób postępowania organów planistycznych pojawiają się głosy, że w takiej sytuacji organ planistyczny postępuje nieprawidłowo. Na uzasadnienie stanowiska mieszkańcy podnoszą, że unormowanie wynikające z art. 53 ww. ustawy miało umożliwić osobom zainteresowanym zapoznawanie się na bieżąco z dokumentami w toku postępowania planistycznego, tak aby wnioskodawca mógł brać czynny udział w postępowaniu administracyjnym i w sposób należyty reprezentować swoje prawa i przedstawiać swoje racje. Jak wynika z przywołanego przepisu „Do dnia 31 grudnia 2025 r. wójt, burmistrz albo prezydent miasta, na wniosek interesariusza, od dnia następującego po dniu otrzymania wniosku do dnia następującego po dniu otrzymania rezygnacji, przekazuje interesariuszowi za pomocą poczty elektronicznej informacje o każdorazowym udostępnieniu w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu oraz w swojej siedzibie dokumentów, o których mowa w ust. 1-5. Wniosek składa się na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej, w tym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej. Składając wniosek, interesariusz podaje swoje imię i nazwisko albo nazwę oraz adres zamieszkania albo siedziby oraz adres poczty elektronicznej, na który mają być przekazywane informacje“. Dokonując wykładni cytowanego przepisu należy wskazać, że udostępniane w BIP powinny być dokumenty, czyli ich treść. W podobnym tonie wypowiedziała się Pani dr Beata Bińkowska ekspert ds. legislacji w Biurze Analiz Sejmowych w treści opinii z dnia 17 kwietnia 2023 roku pt. „Ocena skutków prawnych regulacji zawartej w rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 3097)“ (str. 6 opinii). Dodatkowo w uzasadnieniu do projektu ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Druk Sejmowy Nr 3097), również wskazano, że organ udostępnia dokumenty, co ma służyć „uczytelnieniu“ i usprawnieniu postępowania planistycznego (str. 37 uzasadnienia). Szerzej na ten temat wypowiedzieli się m.in. M. Sługocka, Reforma planowania i zagospodarowania przestrzennego – najnowsze zmiany, Lex 2024 oraz P. Daniel, D. Kafar, K. Pawlik, Systemowe zmiany w planowaniu przestrzennym, Lex 2023.
Lektura przywołanej opinii i uzasadnienia do projektu ustawy skłania do przyjęcia, że zamieszczane na stronach BIP powinny być dokumenty, czyli ich treść, a nie jedynie informacja, że urząd pozyskał dokument.
W drugim przypadku część urzędów miejskich prezentuje zgoła odmienne stanowisko w zakresie interpretacji cytowanego art. 53 ust. 8 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (poz. 1688), gdyż zamieszcza na bieżąco pozyskane lub wytworzone dokumenty w ich pełnej treści w formie skanu w BIP.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie:
Czy organ planistyczny, stosując przepis art. 53 ust. 8 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (poz. 1688), powinien zamieszczać w BIP informacje o pozyskanym lub wytworzonym dokumencie, czy też powinien zamieszczać dokument w jego pełnej treści w formie skanu?
Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytanie w możliwie najkrótszym terminie, zgodnie z zasadami dotyczącymi interpelacji i zapytań poselskich.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Habura