do ministra zdrowia
w sprawie aptek
Zgłaszający: Marcin Józefaciuk
Data wpływu: 28-03-2025
Szanowna Pani Minister,
w przestrzeni publicznej ukazuje się wiele informacji ze strony organizacji przedsiębiorców (np. Pracodawcy RP) dotyczących w szczególności ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych oraz niektórych innych ustaw (AdA 2.0 - „apteka dla aptekarza”). Działalność ta w ostatnim okresie jest wzmożona. Trudno oprzeć się wrażeniu, że celem tych informacji jest obciążenie tej ustawy odpowiedzialnością za różne problemy rynku detalicznej dystrybucji produktów leczniczych (których geneza ma zróżnicowane podłoże), a które - logicznie patrząc - nie są związane z ustawą AdA czy AdA 2.0. Jak łatwo się domyślać, celem tych przekazów jest doprowadzenie do usunięcia z porządku prawnego tzw. ustawy AdA lub/oraz AdA 2.0, a tym samym – unicestwienie zamierzeń, które ustawa ta miała osiągnąć (np. przeciwdziałanie przejęciu polskiego rynku aptecznego przez podmioty zagraniczne oraz monopolizacji rynku aptecznego).
W związku z powyższym, celem wyjaśnienia poruszanych kwestii, kieruję do Pani Minister następujące pytania:
1. Z przekazu organizacji Pracodawcy RP wynika, że z powodu ustawy AdA z 2017 r. oraz AdA 2.0 z 2023 r. obecnie w 400 gminach w Polsce nie ma dostępu do apteki lub punktu aptecznego, co powoduje, że około 2 mln Polaków, w tym - osób starszych, musi jechać po lekarstwa do najbliższej apteki ponad godzinę. Tymczasem główny inspektor farmaceutyczny w trakcie posiedzenia Komisji ds. Petycji, która odbyła się w dn. 8 stycznia 2025 r. poinformował, że przed wejściem w życie ustawy AdA (2017 r.) w 300 gminach w ogóle nie było apteki oraz, że w połowie 2015 r. apteki nie było w 323 gminach, a do 2024 r. liczba ta zwiększyła się o 6 (brak apteki w 329 gminach). W związku z tym zwracam się z prośbą o wskazanie, które prezentowane w przestrzeni publicznej dane są prawdziwe poprzez podanie liczby gmin, w których nie było apteki (puntu aptecznego) w okresie przed wejściem AdA oraz obecnie, po wprowadzeniu AdA oraz AdA 2.0.
2. Czy prawdziwe jest twierdzenie, że w gminach, w których nie ma apteki ustawy AdA i/lub AdA 2.0. zakazują otworzenia apteki? Jeżeli tak, to które przepisy tych ustaw są podstawą takiego zakazu? Kieruję uprzejmą prośbę o wskazanie podstawy prawnej owego zakazu.
3. Ile zezwoleń na otwarcie nowej apteki wydano od roku 2017? Ile z nich dotyczyło terenów wiejskich?
4. Proszę o wskazanie nazw (marek, szyldów) 5 największych pod względem liczby aptek sieci aptecznych w Polsce, przybliżonej liczby aptek należących do każdej z tych sieci w 2017 r. (w okresie wprowadzania ustawy AdA), w 2023 r. (w okresie wprowadzania ustawy AdA 2.0) oraz obecnie.
5. W ilu gminach wiejskich funkcjonują apteki należące do tych 5 największych sieci?
6. Czy prawdą jest, że liczba aptek w Polsce w przeliczeniu na mieszkańca jest jedną z najniższych w Europie? Proszę o podanie liczby aptek w Polsce w przeliczeniu na mieszkańca oraz ten sam współczynnik w odniesieniu do innych krajów UE.
7. Czy regulacje zbliżone do AdA i AdA 2.0 występują w innych krajach Unii Europejskiej, czy tylko w Polsce? Czy Pani Minister posiada wiedzę odnośnie do tego, w jaki sposób tamtejsze rządy uzasadniają istnienie lub wprowadzenie tego rodzaju regulacji?
8. Czy prawdą jest, że w Niemczech, Francji, Hiszpanii (oraz innych krajach Unii Europejskiej) obowiązują limity antykoncentracyjne uniemożliwiające powstawanie sieci aptecznych? Proszę o wskazanie tych limitów. Czy są one ukształtowane na podobnym poziomie co w Polsce?
9. Czy regulację, według której prawo do prowadzenia apteki ma wyłącznie farmaceuta, oceniał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej? Jeśli tak, to jak ją ocenił?
Mając na względzie ważkość problemu oraz skalę szerzenia ww. informacji w przestrzeni publicznej, która wpisuje się w narrację podmiotów zainteresowanych koncentracją na rynku aptecznym, liczę, że informacje przekazane przez Panią Minister pozwolą na prowadzenie debaty publicznej o kształcie rynku aptecznego w oparciu o rzetelne i wiarygodne dane oraz fakty.