do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie podwyżek stypendiów doktoranckich
Zgłaszający: Kamil Wnuk, Ewa Szymanowska
Data wpływu: 01-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na początku roku Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zapowiedziało podwyżki stypendiów doktoranckich i wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym o 5%, z wyrównaniem od 1 stycznia 2025 roku. Była to jedynie minimalna waloryzacja o wskaźnik inflacji, lecz nawet ona dawała nadzieję na utrzymanie realnej wartości stypendiów. Niestety, według najnowszych doniesień medialnych Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie prowadzi już prac nad zwiększeniem stypendiów doktoranckich, co oznacza brak obiecanej waloryzacji. Jest to sprzeczne z wcześniejszymi deklaracjami oraz polityką rządu w zakresie wsparcia dla nauki i innowacji.
Warto zaznaczyć, że Ministerstwo Finansów przyznało w tym roku środki większe o 5% na naukę i szkolnictwo wyższe, przeznaczone na podwyżki. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego wystosowało nawet komunikat wzywający rektorów do rozdysponowania tych środków na wynagrodzenia. Jednak bez nowelizacji rozporządzenia o minimalnym wynagrodzeniu zasadniczym profesora stypendia doktoranckie i wynagrodzenia większości pracowników akademickich pozostaną na niezmienionym poziomie. Jest to sytuacja bez precedensu, zwłaszcza że inne grupy społeczne, w tym nauczyciele i emeryci, otrzymają stosowne waloryzacje.
Podkreślam, że brak waloryzacji stypendiów doktoranckich prowadzi do realnego spadku ich wartości, co w połączeniu z rosnącymi kosztami życia (m.in. wzrostem czynszów i cen energii) sprawia, że doktoranci znajdą się w wyjątkowo trudnej sytuacji. Może to skutkować odpływem młodych, utalentowanych badaczy z polskich uczelni oraz ograniczeniem potencjału innowacyjnego kraju.
Należy również zwrócić uwagę, że przyjęcie nowelizacji rozporządzenia z datą wsteczną nie jest niczym nadzwyczajnym – podobne regulacje były wielokrotnie wdrażane w sektorze budżetowym.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego planuje nowelizację rozporządzenia o minimalnym wynagrodzeniu zasadniczym profesora, umożliwiającą waloryzację stypendiów doktoranckich?
2. Jeśli nie, jakie są powody rezygnacji z obiecanej podwyżki?
3. Czy ministerstwo rozważa inne formy wsparcia finansowego dla doktorantów w obliczu rosnących kosztów życia?