do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie opóźnień w realizacji zobowiązań wynikających z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 01-04-2025
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się do Pani z interpelacją dotyczącą opóźnień w realizacji zobowiązań wynikających z Krajowego Planu Odbudowy, szczególnie w kontekście oskładkowania umów cywilnoprawnych. Jak wynika z dostępnych informacji, polskie władze nie zrealizowały kluczowego kamienia milowego, polegającego na objęciu wszystkich umów cywilnoprawnych, takich jak umowy o dzieło i zlecenia, obowiązkowymi składkami ZUS. Wprowadzenie tych regulacji miało na celu wzmocnienie ochrony socjalnej osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych, co jest istotnym elementem działań na rzecz sprawiedliwości społecznej oraz wyrównywania warunków zatrudnienia w Polsce.
Brak realizacji tego zobowiązania skutkuje opóźnieniami w wypłacie środków z Krajowego Planu Odbudowy, co w obliczu obecnych wyzwań gospodarczych może mieć poważne konsekwencje dla stabilności finansowej kraju. Przykładowo, opóźnienia te mogą negatywnie wpłynąć na realizację strategicznych projektów infrastrukturalnych, takich jak modernizacja sieci transportowej czy rozwój energetyki odnawialnej, które są kluczowe dla długoterminowego rozwoju gospodarczego. Środki z KPO są niezbędne do finansowania wielu projektów o fundamentalnym znaczeniu dla odbudowy gospodarki po pandemii COVID-19 oraz zwiększenia jej odporności na przyszłe kryzysy. Brak odpowiednich działań w zakresie oskładkowania umów cywilnoprawnych nie tylko wpływa na harmonogram pozyskiwania funduszy, ale również na efektywność realizacji inwestycji niezbędnych dla poprawy infrastruktury społecznej, gospodarczej oraz jakości życia obywateli.
Wpływ na sprawiedliwość społeczną
Wprowadzenie obowiązkowych składek ZUS dla umów cywilnoprawnych jest również kluczowe z punktu widzenia sprawiedliwości społecznej. Pracownicy zatrudnieni na podstawie umów cywilnoprawnych są w dużej mierze pozbawieni dostępu do pełnej ochrony socjalnej, co czyni ich szczególnie podatnymi na skutki sytuacji losowych, takich jak choroba, utrata pracy czy brak zabezpieczenia emerytalnego. Objęcie tych umów obowiązkowymi składkami ZUS zapewniłoby pracownikom dostęp do podstawowych świadczeń zdrowotnych oraz emerytalnych, co jest warunkiem koniecznym do zapewnienia elementarnego bezpieczeństwa socjalnego. W kontekście budowania spójnego społeczeństwa, brak takich regulacji jest nieakceptowalny, szczególnie biorąc pod uwagę zasadę równości, która powinna być fundamentem polityki państwowej.
Wizerunek międzynarodowy Polski
Brak realizacji tego kamienia milowego może negatywnie wpłynąć na międzynarodowy wizerunek Polski. Zobowiązania przyjęte w ramach Krajowego Planu Odbudowy są częścią umowy z Komisją Europejską, a ich niewypełnienie może skutkować nie tylko opóźnieniem wypłaty środków, ale również osłabieniem zaufania do Polski jako wiarygodnego partnera w Unii Europejskiej. Opóźnienia te mogą także wpłynąć na realizację innych międzynarodowych zobowiązań Polski, takich jak programy współpracy regionalnej czy projekty infrastrukturalne współfinansowane ze środków unijnych, co dodatkowo osłabi naszą pozycję w strukturach UE. W obliczu rosnącej potrzeby współpracy międzynarodowej i umacniania więzi europejskich, takie opóźnienia mogą być postrzegane jako brak odpowiedzialności i zaangażowania w realizację wspólnych celów. Realizacja zobowiązań wynikających z KPO to nie tylko kwestia techniczna, ale także polityczny wyraz naszego zaangażowania w budowę silnej, solidarnej i zjednoczonej Europy. Polska, jako pełnoprawny członek Unii Europejskiej, powinna aktywnie dążyć do realizacji zobowiązań, które wspierają wspólne dobro, ponieważ opóźnienia mogą negatywnie wpłynąć na relacje z innymi państwami członkowskimi oraz osłabić naszą pozycję w strukturach unijnych.
Konsekwencje dla rynku pracy
Obowiązkowe oskładkowanie umów cywilnoprawnych ma również istotne konsekwencje dla rynku pracy w Polsce. Młodzi ludzie są szczególnie narażeni na skutki zatrudnienia w ramach umów śmieciowych, co znacząco utrudnia im planowanie przyszłości oraz podejmowanie długoterminowych zobowiązań finansowych, takich jak kredyty mieszkaniowe. Brak stabilności zatrudnienia i dostępu do świadczeń socjalnych ma długofalowe konsekwencje, takie jak obniżenie jakości życia, ograniczenie możliwości rozwoju zawodowego i osobistego, a także pogłębianie nierówności społecznych. Osłabienie spójności społecznej stanowi poważne zagrożenie dla stabilności społecznej i gospodarczej kraju.
Wartość równości na rynku pracy
Równość na rynku pracy jest wartością, którą należy chronić i promować. Obecna sytuacja, w której pracownicy zatrudnieni na podstawie umów cywilnoprawnych są traktowani gorzej niż ci zatrudnieni na podstawie umów o pracę, jest sprzeczna z zasadą równości i narusza godność pracy. Taki stan rzeczy prowadzi do powstania dualnego rynku pracy, na którym pracownicy mają różny poziom ochrony socjalnej i praw. Wyrównanie tych różnic poprzez oskładkowanie umów cywilnoprawnych jest niezbędnym krokiem w kierunku zapewnienia wszystkim pracownikom równych praw i warunków pracy. Równe traktowanie pracowników, niezależnie od formy zatrudnienia, jest warunkiem koniecznym do budowy sprawiedliwego, nowoczesnego rynku pracy, zdolnego do sprostania wyzwaniom współczesności. Brak takiego podejścia negatywnie wpłynął na młodych pracowników oraz osoby zatrudnione w sektorze usług, które często są pozbawione stabilnych warunków zatrudnienia, co ogranicza ich rozwój zawodowy i możliwości planowania przyszłości.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje w najbliższym czasie podjąć działania zmierzające do realizacji zobowiązania dotyczącego oskładkowania umów cywilnoprawnych? Jakie konkretne kroki zostaną podjęte, aby zagwarantować, że kamień milowy związany z oskładkowaniem tych umów zostanie zrealizowany w najbliższym czasie?
Jakie działania zostały już podjęte lub są planowane w celu uniknięcia opóźnień w wypłacie środków z Krajowego Planu Odbudowy z powodu braku realizacji tego kamienia milowego? Czy ministerstwo rozważa wdrożenie tymczasowych rozwiązań, które mogłyby umożliwić wypłatę środków pomimo opóźnień w realizacji niektórych zobowiązań?
Czy ministerstwo rozważa modyfikację terminu wdrożenia nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, aby uniknąć dalszych opóźnień w realizacji KPO? Jeśli tak, to jakie są proponowane terminy oraz w jaki sposób ministerstwo zamierza zagwarantować, że opóźnienia te nie będą miały negatywnego wpływu na realizację kluczowych projektów inwestycyjnych finansowanych z KPO?
Czy ministerstwo planuje kampanię informacyjną skierowaną zarówno do pracowników, jak i pracodawców, na temat korzyści wynikających z oskładkowania umów cywilnoprawnych? Jakie działania edukacyjne są przewidziane, aby zwiększyć świadomość społeczną na temat potrzeby objęcia umów cywilnoprawnych składkami ZUS?
Jakie analizy zostały przeprowadzone przez ministerstwo w zakresie wpływu oskładkowania umów cywilnoprawnych na rynek pracy oraz gospodarkę? Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi potencjalnych korzyści, takich jak zmniejszenie nierówności społecznych czy poprawa stabilności finansowej systemu ubezpieczeń społecznych, które mogą wynikać z wprowadzenia tych zmian?
Jakie konsultacje społeczne zostały przeprowadzone w związku z planowanym oskładkowaniem umów cywilnoprawnych? Czy ministerstwo współpracuje z organizacjami reprezentującymi pracowników w celu wypracowania rozwiązań?
Jakie korzyści długoterminowe ministerstwo przewiduje w związku z oskładkowaniem umów cywilnoprawnych? W jaki sposób te działania wpłyną na jakość życia pracowników, stabilność rynku pracy oraz finanse publiczne w perspektywie najbliższych kilkunastu lat?
Z poważaniem
Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP