do ministra finansów, ministra rozwoju i technologii
w sprawie wsparcia dla posiadaczy książeczek mieszkaniowych
Zgłaszający: Kamil Wnuk, Łukasz Osmalak, Piotr Paweł Strach, Ewa Szymanowska
Data wpływu: 03-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
składam niniejszą interpelację dotyczącą kwestii wsparcia dla posiadaczy książeczek mieszkaniowych, których sytuacja finansowa oraz możliwość korzystania z premii gwarancyjnej uległy znacznej zmianie na przestrzeni lat. Instytucja mieszkaniowej książeczki oszczędnościowej, jako instrumentu zapewniającego uzyskanie lokatorskiego spółdzielczego prawa do lokalu, wprowadzona została w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Od roku 1958 obowiązywał system gwarantujący realną wartość zgromadzonych wkładów poprzez udzielanie tzw. premii gwarancyjnej. W kolejnych latach był on parokrotnie modyfikowany pod względem zasad gromadzenia wkładów, ich oprocentowania, czy też warunków nabywania prawa do premii. Książeczka mieszkaniowa stała się swoistym dowodem potwierdzającym zawarcie umowy mieszkaniowego rachunku oszczędnościowego pomiędzy jej posiadaczem a bankiem PKO, który cały system obsługiwał. Państwowy bank odpowiadał więc za zgromadzone przez obywateli wkłady na nabycie lokum, ich oprocentowanie oraz pieniężną premię gwarancyjną zapewniającą urealnienie wartości zgromadzonych środków. W III RP jedynym uprawnieniem przysługującym właścicielom książeczek mieszkaniowych jest prawo do premii gwarancyjnej. Zostało ono przyznane na warunkach określonych w ustawie z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych. Aktualny katalog celów mieszkaniowych uprawniających do uzyskania premii gwarancyjnej jest dalece niewystarczający. Nie zawiera on takich czynności, jak zwykły remont w celu poprawy standardu technicznego mieszkania, wymiana przestarzałych pieców grzewczych na ekologiczne, dostosowanie lokum do potrzeb osób starszych lub niepełnosprawnych, remonty mieszkań komunalnych itp. Co gorsza, prawo do premii nie przysługuje osobom bez tytułu prawnego do mieszkania, w tym także osobom bezdomnym.
Stąd proszę o odpowiedź na pytania:
1. Ile obecnie zostało niezrealizowanych książeczek mieszkaniowych oraz jaka jest ich łączna wartość wraz premiami gwarancyjnymi?
2. Ile książeczek i za jaką kwotę zostało zlikwidowanych w ostatnim dziesięcioleciu z podziałem na poszczególne lata i jakiego rzędu były to koszty?
3. Czy ministerstwo rozważa nowelizację ustawy, która przywróciłaby zasady przyznawania premii gwarancyjnej zgodnie z pierwotnymi warunkami? W momencie zakładania książeczek posiadacze byli zapewniani, że otrzymają wsparcie proporcjonalne do zgromadzonych środków?
4. Czy ministerstwo analizowało zgodność obecnych przepisów z Konstytucją RP? Istotne jest, aby rozważyć, czy zmiany w zasadach przyznawania premii nie naruszają praw nabytych.
Z poważaniem
Kamil Wnuk