w sprawie roku obowiązywania zakazu zadawania zadań domowych - roku dewastacji polskiej edukacji
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 12-05-2025
Szanowny Panie Pośle,
w związku z interpelacją z 23 kwietnia 2025 r. w sprawie roku obowiązywania zakazu zadawania zadań domowych – roku dewastacji polskiej edukacji, przedstawiam poniższe informacje.
Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 22 marca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych[1] nie wprowadziło zakazu zadawania prac domowych. Ograniczeniu podlega jedynie zadawanie pisemnych i praktyczno-technicznych prac domowych w klasach I-III szkoły podstawowej (przy pozostawieniu możliwości zadawania prac w zakresie ćwiczeń usprawniających motorykę małą). Natomiast w klasach IV-VIII nauczyciele nadal mogą zadawać tego rodzaju prace domowe według własnego uznania, z tym że uczeń zamiast oceny otrzyma informację zwrotną o jakości wykonania pracy domowej. Informacja zwrotna, a nie ocena, pełni w tym wypadku funkcję wspomagającą ucznia w procesie edukacyjnym.
W opinii Ministerstwa Edukacji Narodowej w dobie rosnącego wpływu nowoczesnych technologii na edukację i możliwości powszechnego wykorzystywania przez uczniów m.in. sztucznej inteligencji i specjalnych aplikacji na telefonach komórkowych – wątpliwe jest ocenianie pracy, co do której nie ma pewności, kto jest jej autorem. Nie przyczynia się to bowiem do realnego rozwoju i postępów w nauce, tylko sprowadza się do procesu powielania wygenerowanych treści.
Informuję również, że Ministerstwo Edukacji Narodowej kieruje swoje działania przede wszystkim na wspieranie nauczycieli w organizacji procesu dydaktycznego z uwzględnieniem ww. zmiany. W tym celu Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy opracował informatory zawierające przykładowe rozwiązania i dobre praktyki przydatne w zadawaniu prac domowych zgodnie z wymogami rozporządzenia. W publikacjach zaprezentowane są także wnioski, jakie płyną z badań naukowych na temat prac domowych, oraz omówione są różnorodne czynniki i strategie wynikające z nich dla praktyki szkolnej. Materiały można znaleźć na stronie IBE-PIB pod adresem:https://ibe.edu.pl/pl/aktualnosci/2316-informatory-dotyczace-prac-domowych-juz-do-pobrania
Ponadto informuję, że planowana jest ewaluacja wprowadzonej zmiany. Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy prowadzi badania, które mają pokazać, jak ww. rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 22 marca 2024 r. zostało wdrożone w różnych szkołach. Instytut zbierze opinie nauczycieli oraz uczniów, a także przeanalizuje, jak zmienią się wyniki egzaminów po roku szkolnym 2024/2025 (względem zeszłych lat) w szkołach, które zaprzestały zadawania prac domowych w porównaniu do szkół, które od lat prac domowych nie stosowały (metoda różnic w różnicach, ang. Difference-in-Difference).
Jednocześnie należy zauważyć, że wyników egzaminu ósmoklasisty co do zasady nie można porównywać z wynikami z lat ubiegłych, w tym roku również dlatego, że podstawą przeprowadzenia egzaminu ósmoklasisty w latach 2021–2024 były tzw. wymagania egzaminacyjne[2], natomiast w obecnym roku szkolnym podstawą przeprowadzania tego egzaminu będą wymagania określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego.
Informuję również, że do Ministerstwa Edukacji Narodowej spływają różnego rodzaju stanowiska zarówno od nauczycieli, rodziców uczniów, jak i samych uczniów – tak pozytywne, jak i negatywne. Wśród tych negatywnych są również takie, których powodem jest niepełne zrozumienie wprowadzonych zmian. Inną część wypowiedzi rodziców można interpretować jako zwrócenie uwagi na problem w skutecznym mobilizowaniu dzieci do nauki. Natomiast wiadomości od uczniów najczęściej mają formę „poinformowania Ministerstwa“, że dany nauczyciel zadaje pracę domową.
Odnośnie do kwestii badań, na podstawie których wprowadzono przedmiotową zmianę, uprzejmie informuję, że na stronie Rządowego Centrum Legislacji w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny pod adresem https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12381254 znajduje się całość dokumentacji dotyczącej przeprowadzonego procesu uzgodnień oraz opiniowania projektowanego wówczas rozporządzenia. W uzasadnieniu do projektu rozporządzenia oraz w OSR (ocena skutków regulacji) są przywołane badania, o których wskazanie pan poseł wnosi. Natomiast na stronie internetowej Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego znajduje się szczegółowy raport, w którym można znaleźć badania dotyczące wpływu prac domowych na proces edukacyjny. Raport ten można znaleźć pod adresem:https://www.ibe.edu.pl/images/publikacje/IBE_policy_brief_BM201401_Prace_domowe_v20240229.pdf
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] Dz. U. 2024 poz. 438.
[2] Określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla egzaminu ósmoklasisty przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz. U. 2022 poz. 1591).