w sprawie zmiany ustawy o samorządzie gminnym w zakresie procedury dokonywania zmiany granic gminy
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański
Warszawa, 29-04-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 9116 Pana Posła Stanisława Gorczycy w sprawie zmiany ustawy o samorządzie gminnym w zakresie procedury dokonywania zmiany granic gminy, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie pragnę podkreślić, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podtrzymuje stanowisko wyrażone w piśmie z 22 sierpnia 2024 r., skierowanym do Komisji ds. Petycji Sejmu RP, w sprawie potrzeby nowelizacji przepisów prawa dotyczących dokonywania zmian granic gmin oraz zasadności wypracowania kierunku przedmiotowych zmian na forum Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego (Komisja Wspólna).
Stronę samorządową Komisji Wspólnej reprezentują przedstawiciele organizacji zrzeszających jednostki samorządu terytorialnego, m.in. Związek Miast Polskich czy Związek Gmin Wiejskich RP, który od wielu lat jest głównym postulującym w obszarze nowelizacji przepisów prawa odnoszących się do zmian granic gmin. Najwięcej kontrowersji wywołują właśnie sprawy dotyczące włączenia do obszaru danego miasta terenu sąsiedniej gminy.
W listopadzie 2024 r. Narodowy Instytut Samorządu Terytorialnego zorganizował debatę pt.: Czy Polska potrzebuje zmian liczby gmin i powiatów? Do udziału w spotkaniu zaproszono m.in. ekspertów, członków Komisji Wspólnej oraz przedstawicieli ogólnopolskich i regionalnych organizacji samorządowych. Debata miała na celu wymianę poglądów oraz przedstawienie naukowych podstaw poszczególnych propozycji. Poruszone zostało również zagadnienie związane ze zmianami granic, także w kontekście ewentualnych kierunków zmian legislacyjnych.
W swoim wystąpieniu, wprowadzającym do debaty, podkreśliłem przede wszystkim rolę, jaką odgrywa dyskusja w kontekście szukania konsensusu odnośnie do ewentualnych rozwiązań prawnych dotyczących kwestii związanych z samorządem terytorialnym, w tym w zakresie dokonywanych zmian w podziale terytorialnym. Zaznaczyłem jednocześnie, że właściwą przestrzenią do prowadzenia rozmów w powyższym temacie jest Komisja Wspólna.
Na posiedzeniu plenarnym Komisji Wspólnej 26 lutego 2025 r. strona rządowa zaproponowała włączenie do pakietu propozycji zmian legislacyjnych, przedstawionych przez stronę samorządową ww. Komisji, dotyczących przywrócenia autonomii samorządom, prowadzących do poprawy usług publicznych oraz realizacji konstytucyjnej zasady pomocniczości w kontekście utraconych na przestrzeni ostatnich lat zadań i kompetencji, również nowelizację przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym[1] w zakresie zmian granic gmin, z zastrzeżeniem osiągnięcia porozumienia odnośnie do zakresu przedmiotowej nowelizacji przez korporacje samorządowe zrzeszone w Komisji Wspólnej.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że obecnie nie jest możliwe przesądzenie o ostatecznym kształcie przedmiotowej nowelizacji.
Z poważaniem
z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, z późn. zm.