Odpowiedź na interpelację nr 9118

w sprawie realizacji zapisów ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz

Warszawa, 30-04-2025

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 9118 Pani Poseł Urszuli Nowogórskiej w sprawie realizacji zapisów ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

Zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej^[1] szkolenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej dla wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), pracowników urzędów administracji publicznej oraz członków i pracowników podmiotów ochrony ludności oraz organów jednostek pomocniczych gminy mogą być prowadzone przez:

• uczelnie służb państwowych podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych,
• szkoły, dla których organem założycielskim jest minister właściwy do spraw wewnętrznych,
• ośrodki szkolenia służb podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych,
• inne uczelnie,
• związek ochotniczych straży pożarnych,
• przez osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, z którymi kierownik urzędu albo podmiot ochrony ludności zawarł umowę na realizację tych szkoleń.

Szkolenia dla wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) organizują wojewodowie.

Dodatkowo warto nadmienić, że osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej mogą prowadzić szkolenia, jeśli posiadają odpowiednie środki organizacyjne i techniczne oraz zatrudniają osoby z wymaganą wiedzą specjalistyczną. Powyższe wymagania w zakresie organizacji szkoleń weryfikuje Akademia Pożarnicza.

W nawiązaniu do wnioskowanych w niniejszym wystąpieniu danych, uprzejmie informuję, że dotychczas Akademia Pożarnicza przeszkoliła 293 starostów oraz prezydentów miast na prawach powiatu.^[2] W tym miejscu należy wyjaśnić, że Akademia Pożarnicza realizuje szkolenia określone w załącznikach nr 1-3 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 lutego 2025 r. w sprawie programów szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej oraz wymagań dla podmiotów prowadzących szkolenia^[3]. Z kolei, w zakresie liczby osób przeszkolonych w ramach programów szkolenia, określonych w załącznikach nr 4-9 do ww. rozporządzenia, należy wskazać, że ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej nie nakłada na Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji obowiązku gromadzenia ww. danych na bieżąco. Zgodnie z art. 6 ust. 2 przywołanej ustawy minister właściwy do spraw wewnętrznych przygotowuje dla Rady Ministrów informacje dotyczące realizacji zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej (por. art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej). Pierwsze sprawozdanie z wykonania powyższych zadań Rada Ministrów przedstawia Sejmowi i Senatowi RP do 30 kwietnia 2026 r.

W nawiązaniu do kolejnych zagadnień podniesionych w wystąpieniu, uprzejmie informuję, że Akademia Pożarnicza nie identyfikuje trudności związanych z organizowaniem przedmiotowych szkoleń. Informacje dotyczące ewentualnych utrudnień w omawianym obszarze nie były przekazywane również do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Dodatkowo warto zauważyć, że szkolenia prowadzone przez Akademię Pożarniczą zostały zaplanowane tak, aby wszystkie osoby objęte obowiązkiem szkoleniowym ukończyły szkolenie przez upływem terminu wskazanego w art. 205 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej.

Z kolei odnosząc się do kwestii finansowania szkoleń, uprzejmie informuję, że zgodnie z ustawą o ochronie ludności i obronie cywilnej, w 2025 roku, po uchwaleniu przez Radę Ministrów pierwszego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 (znajdującego się obecnie na końcowym etapie uzgadniania) oraz dokonaniu przeniesień wydatków pomiędzy częściami budżetu państwa w zakresie środków, o których mowa w art. 155 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy, wojewodowie oraz samorządy przystąpią do planowania zadań określonych w załączniku nr 1 do Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026, możliwych do realizacji do końca roku 2025 roku.

Zgodnie z ustawą o ochronie ludności i obronie cywilnej środki będące w dyspozycji właściwych dysponentów przeznacza się na finansowanie lub dofinansowanie organów i podmiotów ochrony ludności w zakresie realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, w szczególności na:

• tworzenie i utrzymanie zasobów ochrony ludności, w tym rozwój krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego oraz ochotniczych straży pożarnych i innych podmiotów ochrony ludności;
• zakup i modernizację sprzętu teleinformatycznego oraz zapewniającego funkcjonalność systemów wykrywania zagrożeń oraz ostrzegania i alarmowania ludności o zagrożeniach;
• budowę, utrzymanie lub doposażenie baz magazynowych zapewniających utrzymanie łańcucha dostaw usług niezbędnych do realizowania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej w czasie wystąpienia zagrożeń dla ludności i w sytuacjach kryzysowych dla administracji publicznej;
• przygotowanie dokumentacji technicznej lub przeprowadzenie modernizacji, remontów lub inwestycji w infrastrukturę przeznaczoną do realizacji zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym budowli ochronnych;
• szkolenia i edukację.

Z poważaniem

z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Dz. U. poz. 1907, z późn. zm.

^[2] Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej szkolenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej dla ministrów, sekretarzy stanu i podsekretarzy stanu, kierowników urzędów centralnych oraz wojewodów, marszałków województw i starostów prowadzi Akademia Pożarnicza.

^[3] Dz. U. poz. 162.