Odpowiedź na interpelację nr 9130

w sprawie spójnej i odpowiedzialnej polityki migracyjnej w obliczu rosnącej liczby cudzoziemców w Polsce

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Joanna Mucha

Warszawa, 30-04-2025

Szanowna Pani Poseł,

w odpowiedzi na zamieszczone w interpelacji pytanie skierowane do Ministra Edukacji, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.

„Czy Ministerstwo Edukacji przewiduje wzmocnienie wsparcia dla szkół, które przyjmują dzieci migrantów – np. poprzez dodatkowe godziny języka polskiego, wsparcie psychologiczne, materiały edukacyjne?”

Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy – Prawo oświatowe^[1], osoby niebędące obywatelami polskimi, podlegające obowiązkowi szkolnemu lub obowiązkowi nauki mają prawo do:

1. dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego nie dłużej niż przez okres 24 miesięcy

Dodatkową naukę języka polskiego dla osób, które nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki, organizuje organ prowadzący szkołę w wymiarze nie niższym niż 2 godziny lekcyjne tygodniowo.

Jednocześnie uczniowie – obywatele Ukrainy przybywający do Polski od 24 lutego 2022 r. mogą uczestniczyć w dodatkowych zajęciach z języka polskiego w wymiarze nie niższym niż 4 godziny lekcyjne tygodniowo. Ponadto, uczniom, którzy rozpoczęli dodatkową naukę języka polskiego w latach szkolnych 2022/2023 i 2023/2024, prawo do tej nauki przysługuje przez okres nie dłuższy niż 36 miesięcy^[2];

2. nauki w oddziale przygotowawczym dla osób, które wymagają dostosowania procesu kształcenia do ich potrzeb i możliwości edukacyjnych. W oddziale przygotowawczym, w ramach tygodniowego wymiaru godzin, prowadzi się naukę języka polskiego w wymiarze nie niższym niż 6 godzin tygodniowo.

Okres nauki ucznia w oddziale przygotowawczym trwa do końca roku szkolnego, w którym uczeń został zakwalifikowany do oddziału przygotowawczego, z tym że okres ten w zależności od postępów w nauce ucznia i jego potrzeb edukacyjnych może zostać skrócony albo przedłużony, nie dłużej niż o jeden rok szkolny;

3. dodatkowych zajęć wyrównawczych z danego przedmiotu organizowanych nie dłużej niż przez okres 12 miesięcy dla uczniów, w odniesieniu do których nauczyciel prowadzący zajęcia edukacyjne z danego przedmiotu stwierdzi konieczność uzupełnienia różnic programowych z tego przedmiotu. Zajęcia są prowadzone indywidualnie lub w grupach, w formie dodatkowych zajęć lekcyjnych z tego przedmiotu, w wymiarze 1 godziny lekcyjnej tygodniowo;
4. pomocy osoby władającej językiem kraju pochodzenia zatrudnionej w charakterze pomocy nauczyciela, udzielana nie dłużej niż przez okres 12 miesięcy;
5. pomocy asystenta międzykulturowego, który diagnozuje etapy szoku kulturowego i bariery adaptacji i integracji oraz podejmuje działania zapobiegawcze i naprawcze:
• rozpoznaje językowe i kulturowe trudności w procesie adaptacji, włączania i integracji w wielokulturowej społeczności szkolnej.
• współpracuje z rodziną i kadrą szkoły w zakresie profilaktyki i przeciwdziałania przemocy, wykluczenia i dyskryminacji.
• wspiera spójne funkcjonowanie wielokulturowej społeczności szkolnej;
6. pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Realizacja zajęć z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest jedną z podstawowych form działalności dydaktyczno-wychowawczej przedszkola, szkoły i placówki. Każdy uczeń uczęszczający do szkół polskiego systemu oświaty, a zatem również uczeń nieposiadający obywatelstwa polskiego, zgodnie z rozpoznanymi potrzebami, ma prawo do pomocy psychologiczno-pedagogicznej organizowanej przez przedszkole, szkołę lub placówkę, do której uczęszcza.

Uczniowie przybywający do Polski są wyposażani w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe na zasadach dotyczących obywateli polskich.

Ponadto, w Ministerstwie Edukacji Narodowej przygotowano Rządowy program Wyrównywanie szans edukacyjnych dzieci i młodzieży z Ukrainy – Szkoła dla wszystkich 2024 – 2027.

Program skierowany jest do dzieci i młodzieży z Ukrainy, w tym pochodzenia romskiego oraz z niepełnosprawnościami, uczęszczających do szkół w polskim systemie oświaty.

Wartość programu: 500 mln zł.

Program ma na celu:

1. dofinansowanie zatrudnienia asystentów międzykulturowych w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych,
2. podwyższenie poziomu dobrostanu uczniów i uczennic z Ukrainy, a także całości społeczności szkolnej, przez realizację różnorodnych form wsparcia kierowanych do uczniów i uczennic z doświadczeniem migracji, ich rówieśników, rodziców lub opiekunów (dotyczy również osób sprawujących pieczę zastępczą), a także kadr systemu oświaty w obszarze kształcenia, wychowania i opieki,
3. podwyższenie poziomu wiedzy i rozwinięcie umiejętności kadry nauczycielskiej i asystentów międzykulturowych w zakresie pracy w środowisku wielokulturowym.

Z poważaniem

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Joanna Mucha
Sekretarz Stanu

^[1] ustaw z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 z późn. zm.)

^[2] ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 337)