Odpowiedź na interpelację nr 9131

w sprawie wyzwań dla bezpieczeństwa wewnętrznego oraz stanu przygotowania służb i koordynacji działań międzyresortowych

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz

Warszawa, 05-05-2025

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 9131 Pani Poseł Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej w sprawie wyzwań dla bezpieczeństwa wewnętrznego oraz stanu przygotowania służb i koordynacji działań międzyresortowych, uprzejmie przedstawiam następujące informacje w zakresie właściwości Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA).

Na wstępie pragnę poinformować, że obecnie są prowadzone prace nad aktualizacją Krajowego Planu Zarządzania Kryzysowego (KPZK). Zgodnie z zapisami ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym^[1], wiodącym w przedmiotowym zakresie jest Dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. Nowa wersja KPZK ma zostać uzupełniona o zapisy i procedury dotyczące występowania nowych typów zagrożeń, w tym m.in. hybrydowych i cybernetycznych. Jednocześnie jest prowadzony proces legislacyjny związany ze zmianą ustawy o zarządzaniu kryzysowym oraz niektórych innych ustaw (UC 47), w którym ujęte zostaną kwestie m.in. z obszaru zagrożeń hybrydowych oraz implementacji Dyrektyw CER i NIS2.

W kwestii zwiększenia uposażeń funkcjonariuszy uprzejmie informuję, że w ustawie budżetowej na rok 2025^[2] został określony średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej, który wynosi 105,0%. Z uwagi na powyższe w budżecie resortu spraw wewnętrznych i administracji na rok 2025 zostały ujęte środki, które umożliwiły podwyższenie uposażeń funkcjonariuszy i wynagrodzeń pracowników o 5% w stosunku do roku 2024, co dało przeciętną podwyżkę – dla przykładu – uposażeń funkcjonariuszy Policji o 526 zł oraz wynagrodzeń pracowników Policji o 365 zł.

Ponadto warto podkreślić, że funkcjonariusze, jak i pracownicy: Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służby Ochrony Państwa od 1 stycznia 2024 r. otrzymali 20% podwyżki, co dało przeciętną podwyżkę uposażeń funkcjonariuszy Policji o 1.472 zł oraz wynagrodzeń pracowników Policji o 973 zł.

Odnosząc się natomiast do kwestii zwiększenia etatowego, pragnę poinformować, że w ramach Programu modernizacji^[3] ujęte zostało m.in. przedsięwzięcie pn. Wzmocnienie formacji o dodatkowe etaty funkcjonariuszy. Realizowane jest ono w: Policji, Straży Granicznej oraz Państwowej Straży Pożarnej. Założono coroczne zwiększanie etatów w tych formacjach – w całym okresie trwania Programu w:

• Policji nastąpi łączny wzrost o 5.600 etatów;
• Straży Granicznej nastąpi wzrost łącznie o 750 etatów;
• Państwowej Straży Pożarnej łączny wzrost wyniesie 750 etatów.

Na powyższy cel w Programie zapisano łączną kwotę 1.676.793 tys. zł, z czego na 2025 r. – 655.420 tys. zł.

Poniżej przedstawiam informację na temat całościowych, planowanych zwiększeń stanów etatowych Policji, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej w 2025 r. Na mocy:

• ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z powołaniem Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości^[4] oraz ustawy modernizacyjnej, zwiększeniu ulegnie stan etatowy w Policji – szczegóły w poniższej tabeli.

• ustawy modernizacyjnej zwiększeniu ulegnie stan etatowy Straży Granicznej – szczegóły w poniższej tabeli.

• ustawy modernizacyjnej oraz ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej^[5], zwiększeniu ulegnie stan etatowy Państwowej Straży Pożarnej, szczegóły w poniższej tabeli^[6].

Należy również wskazać, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podejmuje ciągłe prace, mające na celu redukcję braków kadrowych w służbach. Rozpoczęto wieloaspektowe działania, ukierunkowane na zmniejszenie liczby wakatów i zachęcenie do wstępowania do służb mundurowych jak największej liczby kandydatów – w szczególności do Policji i Straży Granicznej. Niezmiernie istotne stało się wprowadzanie nowych rozwiązań prawnych, stanowiących odpowiedź na aktualne wyzwania, które spowodują napływ dodatkowych kandydatów spełniających oczekiwania służby.

W celu podniesienia atrakcyjności podjęcia służby w formacjach mundurowych podległych resortowi spraw wewnętrznych i administracji od 1 maja 2024 r. wdrożono rozwiązanie finansowe polegające na zrównaniu pierwszego uposażenia policjantów, strażaków i funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz Służby Ochrony Państwa z uposażeniem żołnierzy zawodowych.

Zracjonalizowano również postępowania kwalifikacyjne wobec byłych funkcjonariuszy, którzy chcą ponownie wstąpić do służby w Policji, uwzględniając takie kryteria jak m.in. zróżnicowane doświadczenie, nabyte kwalifikacje zawodowe, a także czas pozostawania poza służbą.

Zmianie i uatrakcyjnieniu uległa procedura naboru do służby w Policji i Straży Granicznej, m.in. poprzez uruchomienie tzw. „klas mundurowych” i stworzenie dla ich absolwentów dogodniejszych warunków do wstąpienia do formacji, a także dostosowanie procesu doboru kandydatów do wyzwań rynku pracy.

Kolejnym sposobem profesjonalizacji służby w Policji jest przyjmowanie kandydatów do służby kontraktowej przede wszystkim w oddziałach prewencji Policji.

Należy także zauważyć, że zarządzeniem nr 57 z dnia 17 października 2024 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji powołał Zespół do spraw poprawy warunków pełnienia służby przez funkcjonariuszy służb podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez niego nadzorowanych.

Do zadań powołanego Zespołu należy:

1. przygotowanie założeń nowego programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa,
2. opracowanie propozycji rozwiązań prawnych i organizacyjnych dotyczących systemu uposażeń funkcjonariuszy służb, a także świadczeń, równoważników pieniężnych, ekwiwalentów oraz innych należności wypłacanych funkcjonariuszom służb,
3. opracowanie rozwiązań prawnych mających na celu poprawę zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy służb, w tym analiza obowiązujących rozwiązań prawnych dotyczących zasad przyznawania funkcjonariuszom służb lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater oraz świadczeń pieniężnych odnoszących się do lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater,
4. opracowanie rozwiązań ułatwiających korzystanie przez funkcjonariuszy służb ze świadczeń opieki zdrowotnej świadczonych przez samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej utworzone przez Ministra lub Państwowym Instytucie Medycznym MSWiA.

W celu zapewnienia efektywnego wypracowania oczekiwanych rozwiązań, przy Zespole zostały utworzone cztery grupy eksperckie do spraw: modernizacji, uposażeń, mieszkaniowych oraz świadczeń opieki zdrowotnej.

Ponadto zarządzeniem nr 63 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 listopada 2024 r. został powołany Zespół do spraw poprawy warunków pracy pracowników zatrudnionych w służbach podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez niego nadzorowanych.

Do zadań Zespołu należy:

1. analiza obowiązujących rozwiązań prawnych dotyczących warunków pracy pracowników zatrudnionych w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Ochrony Państwa, zwanych dalej „służbami” oraz opracowanie propozycji zmian mających na celu ich poprawę;
2. opracowanie propozycji uwzględniających problematykę dotyczącą warunków pracy pracowników służb w ramach założeń nowego programu modernizacji służb.

W dniu 6 marca 2025 r. zostało również zawarte porozumienie pomiędzy Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji a Stroną Społeczną, którego istotą jest podejmowanie wspólnych działań zmierzających do poprawy warunków służby funkcjonariuszy oraz dążenie do realizacji postulatów przedstawionych przez Stronę Społeczną.

Odnośnie do pytania o edukację obywatelską w zakresie obronności, cyberbezpieczeństwa, reagowania kryzysowego i dezinformacji, uprzejmie informuję, że w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2025 r. ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz trwającą od 2022 r. pełnoskalową wojną na Ukrainie, rozpoczęto intensywne prace zmierzające do budowy powszechnego systemu gotowości i odporności społeczeństwa na zagrożenia związane z kryzysem i wojną. Działania w tym zakresie są realizowane poprzez różnego rodzaju dostępne narzędzia edukacyjne, obejmujące:

• Poradnik Bezpieczeństwa, przygotowywany we współpracy MSWiA, Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. Publikacja, w kliku wersjach językowych oraz w wersji dla dzieci, będzie dostępna na stronie internetowej^[7]. Publikacja jest podzielona na rozdziały poświęcone przygotowaniu, rozpoznawaniu, reagowaniu, przeciwdziałaniu i współpracy w obszarach związanych m.in. z bezpieczeństwem, gromadzeniem zapasów niezbędnych do przetrwania przez trzy dni, wiedzą na temat specyfiki klęsk żywiołowych i innych zagrożeń, z uwzględnieniem zasad udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym, ewakuacji, alarmowania i ostrzegania ludności oraz zwiększania odporności na dezinformację. Poradnik będzie dostępny w wersji cyfrowej, a ponadto ma zostać dostarczony do kilkunastu milionów gospodarstw domowych z pomocą Poczty Polskiej do końca 2025 r.;
• powszechny system szkoleń wynikający z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 lutego 2025 r. w sprawie programów szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej oraz wymagań dla podmiotów prowadzących szkolenia^[8]. Celem planowanych szkoleń jest przygotowanie osób przebywających na terytorium RP do podejmowania właściwych reakcji w sytuacjach zagrożeń, w tym ich rozpoznawania i zapobiegania, a także – w przypadku ich wystąpienia – do wypracowania zdolności współdziałania z organami i podmiotami ochrony ludności. Szkolenia te, w ramach zajęć teoretycznych i praktycznych, będą prowadzone z zastosowaniem form i metod kształcenia na odległość, w tym samokształcenia kierowanego, kształcenia w formule mieszanej (blended learning) oraz kształcenia w bezpośrednim kontakcie z osobą prowadzącą zajęcia dydaktyczne. Czas trwania szkoleń będzie dostosowany do specyfiki grup odbiorców i obejmie obszary tematyczne dotyczące wiedzy z zakresu m.in.: sygnałów alarmowych i komunikatów ostrzegawczych, indywidualnego przygotowania do ewakuacji i przetrwania w warunkach długotrwałego zagrożenia, ewakuacji ludzi, zwierząt i mienia oraz współdziałania z podmiotami ochrony. Na podstawie przepisów ww. rozporządzenia trwają lub są zaplanowane do realizacji szkolenia zasadnicze i aktualizacyjne skierowane także do:
• osób pełniących funkcję ministrów, sekretarzy stanu, podsekretarzy stanu i kierowników urzędów centralnych;
• osób pełniących funkcję wojewodów i marszałków województw;
• osób pełniących funkcję starostów;
• osób pełniących funkcję wójtów, burmistrzów i prezydentów miast;
• kadry w urzędach obsługujących organy ochrony ludności oraz w innych urzędach, jednostkach organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego i organach jednostek pomocniczych gminy,
• osób posiadających przydziały mobilizacyjne obrony cywilnej,
• kadry podmiotów ochrony ludności,
• członków zrzeszeń i przedsiębiorców.
• utworzenie na stronie www.gov.pl/obrona-cywilna zakładki edukacyjnej zawierającej materiały informacyjne i promocyjne;
• przeprowadzenie w środkach masowego przekazu kampanii informacyjnych i edukacyjnych z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej;
• ujęcie zagadnień związanych z tematyką ochrony ludności i obrony cywilnej w programach nauczania w ramach systemu edukacji powszechnej.

Ponadto uprzejmie informuję, że funkcjonariusze Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2025 r. przeprowadzili 219 spotkań z zakresu cyberprofilaktyki, w których wzięło udział łącznie 24 090 uczestników. Dla porównania, w analogicznym okresie 2024 r. policjanci wzięli udział w 59 takich spotkaniach, w których uczestniczyło ogółem 7 557 osób.

Jednocześnie należy wskazać, że służbą odgrywającą kluczową rolę w zakresie cyberbezpieczeństwa jest Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w ramach której powołano Centrum Antyterrorystyczne Bezpieczeństwa Wewnętrznego (CAT ABW). Wydział Prewencji Zagrożeń CAT ABW specjalizuje się w szeroko pojętej profilaktyce, której kluczowym elementem jest rozpowszechnianie wiedzy na temat możliwości zapobiegania niekorzystnym – z punktu widzenia bezpieczeństwa – zdarzeniom. Ww. komórka organizuje m.in. szkolenia dla funkcjonariuszy i pracowników służb, a także organów administracji publicznej oraz innych podmiotów oraz opracowuje materiały i rekomendacje dotyczące cyberbezpieczeństwa, które pozwalają uniknąć większości zagrożeń w cyberprzestrzeni.

Nadmieniam również, że MSWiA informuje na bieżąco zarówno media, jak i społeczeństwo o podejmowanych przez resort działaniach za pośrednictwem strony internetowej MSWiA oraz mediów społecznościowych (w serwisach: X, Bluesky, Facebook, Instagram, YouTube, LinkedIn).

Na zakończenie, w kontekście wsparcia samorządów w zakresie tworzenia lokalnych systemów bezpieczeństwa – takich jak monitoring, patrole obywatelskie, centra zarządzania kryzysowego, pragnę poinformować, że kwestia związana z powyższym w dużej mierze zależy od woli i podejścia lokalnych społeczności oraz władz samorządowych. Ustawodawca w ustawie o zarządzaniu kryzysowym zarówno w art. 18 ust. 3, jak i art. 20 ust. 2 dał swobodę organom władz samorządowych co do sposobu organizacji zarówno powiatowego centrum zarządzania kryzysowego, jak i możliwości utworzenia gminnych/miejskich centrów zarządzania kryzysowego. Ponadto zgodnie z art. 18 ust. 3a Starosta może powierzyć wykonywanie zadań powiatowego centrum zarządzania kryzysowego Państwowej Straży Pożarnej.

Nadmieniam, że praktykowaną od wielu lat formą wsparcia dla samorządu terytorialnego jest „Rządowy program ograniczenia przestępczości i aspołecznych zachowań Razem bezpieczniej”. W kolejnej edycji Programu na lata 2025-2028 celem jest poprawa stanu bezpieczeństwa w miejscach publicznych i podniesienie poczucia bezpieczeństwa mieszkańców społeczności lokalnych. Cel ten będzie realizowany przez dwa cele szczegółowe, tj.:

• wzrost wiedzy oraz umiejętności w zakresie identyfikacji zagrożeń dla bezpieczeństwa i sposobów ograniczania i zapobiegania im w różnych sferach życia społecznego,
• kształtowanie bezpiecznych przestrzeni w miejscach publicznych społeczności lokalnych.

Na realizację Programu przewiduje się przeznaczenie ogółem 48 940 000 zł, po 12 235 000 zł na każdy rok realizacji programu, z czego 12 000 000,00 zł będzie pochodziło z rezerwy celowej, natomiast 235 000,00 zł – z budżetu MSWiA.

Z poważaniem

z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Dz. U. z 2023 r. poz. 122, z późn. zm.

^[2] Dz. U. poz. 63.

^[3] Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ustanowieniu „Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa w latach 2022-2025”, o ustanowieniu „Programu modernizacji Służby Więziennej w latach 2022-2025” oraz zmianie ustawy o Policji i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 86), dalej – ustawa modernizacyjna.

^[4] Dz. U. poz. 2447, z późn. zm.

^[5] Dz. U. poz. 1907.

^[6] Poniższa tabela przedstawia informacje dotyczące zwiększenia etatowego Państwowej Straży Pożarnej w latach 2025-2028.

^[7] W związku z wejściem w życie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej został utworzony specjalny serwis internetowy www.gov.pl/obrona-cywilna. Na wskazanej stronie internetowej znajdują się informacje o działaniach MSWiA związanych z wdrażaniem w życie ww. ustawy, akty prawne związane z ww. ustawą, materiały informacyjne (m.in. infografiki, press kit) oraz kalendarium wydarzeń. Dodatkowo na stronie znajduje się zakładka Informacje z regionów, na której są prezentowane działania urzędów wojewódzkich w zakresie wdrażania w życie ww. ustawy.

^[8] Dz. U. poz. 162.