do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie naruszeń prawa przez media publiczne w związku z organizacją debaty prezydenckiej jedynie dla dwóch kandydatów
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 10-04-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie poważnych naruszeń prawa, jakich dopuszcza się Telewizja Polska SA, w związku z planowaną debatą prezydencką, która ma uwzględniać jedynie dwóch wybranych kandydatów – Rafała Trzaskowskiego i Karola Nawrockiego. Tego rodzaju działania nie tylko godzą w podstawowe zasady demokracji, ale również wprowadzają głębokie podziały społeczne, wykluczając znaczną część społeczeństwa i naruszając obowiązujące przepisy prawa.
Zgodnie z art. 120 Kodeksu wyborczego media publiczne mają obowiązek zapewnienia wszystkim kandydatom na urząd prezydenta Rzeczypospolitej równych szans w prezentowaniu swoich programów i stanowisk. Organizacja debaty wyłącznie dla dwóch wybranych kandydatów przed pierwszą turą wyborów stanowi rażące naruszenie tego przepisu. Tego rodzaju praktyki faworyzują określonych uczestników wyścigu wyborczego, naruszając konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) oraz prawo wyborców do rzetelnej informacji o wszystkich kandydatach. Dodatkowo, zgodnie z ustawą o radiofonii i telewizji (art. 21 ust. 1), media publiczne mają obowiązek działania w interesie publicznym, z poszanowaniem pluralizmu i bezstronności. Wykluczenie pozostałych kandydatów z debaty jest sprzeczne z tymi zasadami i prowadzi do manipulacji opinią publiczną, co podważa zaufanie obywateli do instytucji publicznych.
Planowana debata, ograniczona do dwóch kandydatów, reprezentujących jedynie dwa główne obozy polityczne, cementuje polaryzację polskiego społeczeństwa. Tego typu działania mediów publicznych przyczyniają się do wykluczania znacznej części wyborców, których poglądy nie znajdują odzwierciedlenia w programach faworyzowanych kandydatów. W efekcie media publiczne, zamiast pełnić funkcję integrującą i informacyjną, stają się narzędziem pogłębiania konfliktów społecznych, co jest sprzeczne z ich misją określoną w ustawie o radiofonii i telewizji.
Media publiczne, w tym Telewizja Polska, są finansowane w znacznej mierze z budżetu państwa. W 2024 roku na media publiczne przeznaczono blisko 2,7 mld złotych w ramach rekompensaty za utracone wpływy z abonamentu radiowo-telewizyjnego. Środki te pochodzą z podatków płaconych przez wszystkich obywateli, niezależnie od ich preferencji politycznych. W kontekście tak wysokiego wsparcia finansowego działania TVP polegające na faworyzowaniu wybranych kandydatów i wykluczaniu innych są nie tylko niezgodne z prawem, ale również stanowią nadużycie zaufania publicznego i sprzeniewierzenie środków podatników.
Wysokie zarobki niektórych osób zatrudnionych w mediach publicznych budzą dodatkowe kontrowersje w świetle ich nieetycznych działań. Choć dokładne dane dotyczące wynagrodzeń są często utajniane, w mediach pojawiają się informacje o gwiazdach TVP, których roczne zarobki sięgają nawet kilkuset tysięcy złotych. Dla przykładu w 2023 roku ujawniono, że jeden z prominentnych dziennikarzy Polskiego Radia zarobił 230 tys. zł w ramach współpracy z rozgłośnią. Tego rodzaju kwoty, wypłacane z publicznych pieniędzy, stoją w jaskrawej sprzeczności z brakiem realizacji podstawowej misji mediów publicznych, jaką jest bezstronna i rzetelna informacja.
Planowana debata z udziałem jedynie dwóch kandydatów to nie tylko przejaw braku profesjonalizmu, ale również świadome łamanie prawa przez Telewizję Polską. Tego rodzaju działania godzą w fundamenty demokratycznego państwa prawa, podważają zaufanie obywateli do instytucji publicznych i przyczyniają się do eskalacji podziałów społecznych.
Polskie społeczeństwo zasługuje na media publiczne, które działają w interesie wszystkich obywateli, a nie wybranych grup politycznych.
W świetle powyższego wnoszę o ustosunkowanie się do poniższych postulatów i pytań: