Interpelacja nr 9180

do ministra obrony narodowej

w sprawie planowanego zakupu samolotów transportu strategicznego Airbus A400M Atlas przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej

Zgłaszający: Przemysław Wipler

Data wpływu: 10-04-2025

Szanowny Panie Ministrze,

działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu^[1], składam za pośrednictwem Marszałka Sejmu interpelację poselską skierowaną do Pana Ministra w sprawie planowanego zakupu przez Polskę samolotów transportu strategicznego Airbus A400M Atlas.

W związku z pojawiającymi się zapowiedziami dotyczącymi decyzji o zakupie wspomnianych samolotów zwracam się z prośbą o przedstawienie merytorycznego uzasadnienia tego przedsięwzięcia.

Samoloty A400M stanowią kosztowną platformę, której potencjał operacyjny – w kontekście pełnoskalowego konfliktu zbrojnego z Federacją Rosyjską – nie wydaje się znacząco wzmacniać zdolności obronnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z pojawiającymi się analizami zakup tych maszyn może mieć charakter przede wszystkim polityczny – jako element zabezpieczenia wcześniejszego kontraktu na zakup południowokoreańskich samolotów FA-50 – a nie wynikać z realnych potrzeb operacyjnych Sił Zbrojnych RP.

Z dostępnych informacji wynika, że A400M mają być wykorzystywane m.in. do transportu części zamiennych i elementów serwisowych dla FA-50. W obecnej i przewidywanej sytuacji geopolitycznej takie rozwiązanie należy uznać za nieracjonalne – w przypadku konfliktu zbrojnego z Federacją Rosyjską lub eskalacji o charakterze globalnym transport lotniczy z Korei Południowej przez przestrzeń powietrzną potencjalnie kontrolowaną przez Rosję lub Chiny byłby skrajnie trudny do realizacji, a wręcz niemożliwy.

W obliczu rosnącego zagrożenia militarnego kluczowe znaczenie mają realne zdolności bojowe, mobilność wojsk lądowych, zdolności rozpoznania, walki radioelektronicznej i obrony przeciwlotniczej. Zakup samolotów transportowych, które nie mają bezpośredniego przełożenia na zwiększenie tych zdolności, może być uznany za nieefektywne i kosztowne wykorzystanie środków publicznych – szczególnie w kontekście ograniczonych zasobów budżetowych i pilnych potrzeb modernizacyjnych Sił Zbrojnych RP.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy decyzja o zakupie samolotów Airbus A400M wynika z rzeczywistych potrzeb operacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej? Proszę o przedstawienie dokumentów lub analiz, które potwierdzają zasadność tego zakupu z punktu widzenia operacyjnego.
2. Czy Ministerstwo Obrony Narodowej posiada analizy potwierdzające przydatność A400M w scenariuszu pełnoskalowego konfliktu zbrojnego w Europie Środkowo-Wschodniej? Proszę o udostępnienie tych analiz wraz z oceną efektywności operacyjnej samolotów A400M w warunkach zagrożeń wynikających z potencjalnego konfliktu z Federacją Rosyjską.
3. Czy zakup A400M był koordynowany z NATO i poprzedzony analizą dostępnych zdolności transportu powietrznego w ramach wspólnego użytkowania zasobów sojuszniczych? Proszę o przedstawienie informacji dotyczących konsultacji z NATO oraz wyników analiz dotyczących zdolności transportowych sojuszu.
4. Czy ministerstwo przeprowadziło porównanie kosztów oraz możliwości operacyjnych A400M względem alternatywnych rozwiązań dostępnych na rynku? Proszę o przedstawienie pełnej analizy kosztów zakupu i eksploatacji A400M wraz z porównaniem z innymi dostępnymi rozwiązaniami transportu strategicznego.

^[1] Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2022 r. poz. 990, t.j. z dnia 18.10.2022 r.), dalej jako: „Regulamin Sejmu”