w sprawie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz
Warszawa, 14-05-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 9362 Pani Poseł Urszuli Nowogórskiej w sprawie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Organy ochrony ludności określone w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej[1] (dalej: ustawa) nie muszą samodzielnie prowadzić szkoleń, o których mowa w art. 52 ust. 1 ustawy. Mogą upoważnić do ich prowadzenia inne podmioty, o ile spełniają one wymagania określone w ustawie oraz rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 lutego 2025 r. w sprawie programów szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej oraz wymagań dla podmiotów prowadzących szkolenia[2] (dalej: rozporządzenie).
Odnosząc się do zagadnienia przedstawionego w pytaniu nr 2 informuję, że wsparcie udzielane organom ochrony ludności przez podmioty, o których mowa w art. 52 ust. 2 ustawy dotyczące organizacji szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej może polegać zarówno na wspólnym prowadzeniu zajęć, jak i na zastąpieniu organów ochrony ludności w prowadzeniu szkolenia, o ile takie rozwiązanie jest zgodne z przepisami prawa i spełnienia wymagań dla podmiotów prowadzących szkolenia[3].
W nawiązaniu do podniesionych w niniejszej interpelacji kwestii dotyczących osób prowadzących szkolenia[4] należy podkreślić, że osoby prowadzące szkolenia z art. 52 ustawy muszą spełniać kryteria fachowości określone w § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Powyższy wymóg dotyczy wszystkich szkoleń prowadzonych na podstawie ustawy, w tym szkoleń z art. 52 – co ma na celu zapewnienie jednolitego i wysokiego poziom merytorycznego szkoleń realizowanych na terenie całego kraju.
Natomiast osoba prowadząca szkolenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej nie musi mieć ukończonego szkolenia, o którym mowa w art. 50 ustawy, jeśli spełnia wymagania fachowości i kwalifikacji określone w ustawie i w rozporządzeniu.
Z kolei w kontekście zagadnień zawartych w pytaniach nr 5, 6 i 7 należy wskazać, że prowadzący szkolenie musi realizować program określony w odpowiednim załączniku do rozporządzenia i nie może dowolnie ustalać jego treści, bowiem celem przedmiotowego rozwiązania jest zapewnienie jednolitości i wysokiego poziomu merytorycznego szkoleń prowadzonych w całym kraju.
Czas trwania szkolenia również nie jest indywidualną sprawą prowadzącego – musi być zgodny z programem określonym w odpowiednim załączniku do rozporządzenia i nie może być dowolnie skracany.
W związku z powyższym, nie ma uzasadnienia prawnego ani merytorycznego dla istnienia odmiennych wymogów (np. co do czasu trwania, zakresu tematycznego czy formy realizacji) w ramach takich samych szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, jeśli są one prowadzone na podstawie tej samej ustawy i rozporządzenia.
Odpowiadając na pytanie nr 8 wyjaśniam, że osoby zobowiązane do odbycia szkolenia z art. 50 ustawy muszą je zrealizować niezależnie od udziału w szkoleniu z art. 52 ustawy.
Jednocześnie ustosunkowując się do zagadnień[5], dotyczących m.in. sposobu weryfikowania jakości szkoleń prowadzonych na podstawie art. 52 ustawy oraz ich dokumentowania informuję, że spełnienie wymagań przez prowadzące szkolenia osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej weryfikuje Akademia Pożarnicza na podstawie art. 50 ust. 3 i 4 ustawy, § 11 ust. 2 rozporządzenia oraz zarządzenia nr 8/2025 Rektora-Komendanta Akademii Pożarniczej z dnia 13 marca 2025 r. w sprawie weryfikacji spełnienia wymagań przez osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące szkolenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej[6]. Zgodnie z ww. zarządzeniem osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, w celu weryfikacji spełnienia wymagań określonych w § 11 ust. 1 rozporządzenia składają wniosek o przeprowadzenie weryfikacji.
Natomiast dokumentacja szkolenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej[7] powinna zawierać w szczególności: listę uczestników, plan zajęć, wykaz osób prowadzących zajęcia dydaktyczne, rejestr wydanych dyplomów ukończenia szkolenia, raport z ewaluacji szkolenia wraz z ankietami ewaluacji jakości szkolenia wypełnionymi przez uczestników szkolenia. Jednocześnie powinna być ona prowadzona w sposób umożliwiający kontrolę dokumentacji z przebiegu szkolenia.
Z poważaniem
z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. poz. 1907.
[2] Dz. U. poz. 162.
[3] W ustawie oraz jej uzasadnieniu podkreślono zasadę współpracy, wykorzystania potencjału i zasobów podmiotów ochrony ludności, w tym organizacji społecznych, służb, inspekcji, straży czy innych jednostek, które dysponują odpowiednią kadrą i infrastrukturą. Wsparcie to może mieć różne formy, w zależności od potrzeb i możliwości organizacyjnych.
[4] Zawartych w pytaniach nr 3 i 4 interpelacji.
[5] Zawartych w pytaniach nr 9 i 10.
[6] Niniejsze zarządzenie zostało opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej Akademii Pożarniczej, pod linkiem https://bip.apoz.edu.pl/sgs/prawo/zarzadzenia-rektora-kom/2025/25327,82025.html [dostęp 06.05.2025 r.]
[7] Zgodnie z § 12 rozporządzenia.