do ministra ds. Unii Europejskiej
w sprawie skandalicznych działań dotyczących wsparcia organizacji pozarządowych z puli środków UE na obronność
Zgłaszający: Anna Gembicka, Jarosław Sachajko
Data wpływu: 18-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z informacjami opublikowanymi w artykule na portalu niezalezna.pl z dnia 16 kwietnia 2025 r. (https://niezalezna.pl/polska/kasa-dla-ngo/541713), dotyczącymi działań polskiej prezydencji w Unii Europejskiej w sprawie wsparcia organizacji pozarządowych (NGO), które utraciły finansowanie z Agencji Stanów Zjednoczonych ds. Rozwoju Międzynarodowego (USAID), a także planów przeznaczania funduszy unijnych, w tym z puli obronnej, na tzw. Tarczę Demokracji, wyrażam głębokie zaniepokojenie i zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Jakie polskie organizacje pozarządowe otrzymywały w ostatnich pięciu latach finansowanie z zagranicznych źródeł, w tym z USAID, oraz w jakich kwotach? Proszę o przedstawienie szczegółowych danych, w tym nazw organizacji, wysokości przyznanych środków oraz celów, na które były przeznaczane.
2. Jakie działania podjął rząd w celu monitorowania i weryfikacji, czy środki zagraniczne przekazywane polskim NGO nie były wykorzystywane na cele sprzeczne z polskim interesem narodowym, takie jak wspieranie nielegalnej imigracji, destabilizacja społeczna czy podważanie bezpieczeństwa państwa? Czy rząd dysponuje raportami w tej sprawie i jakie wnioski z nich płyną?
3. Zdecydowanie krytykuję plany przeznaczania funduszy unijnych z puli obronnej na finansowanie organizacji pozarządowych, zwłaszcza tych, które mogą działać na szkodę polskiego bezpieczeństwa, np. poprzez wspieranie nielegalnej imigracji lub promowanie działań osłabiających spójność społeczną. Jakie konkretne organizacje miałyby otrzymać te środki i na podstawie jakich kryteriów? Czy rząd przeprowadził analizę ryzyka, że takie finansowanie może wspierać podmioty działające wbrew polskiej racji stanu?
4. Kto w polskim rządzie wydał polecenie podjęcia działań zmierzających do „zapełnienia luki” po wstrzymaniu finansowania USAID dla NGO? Proszę o wskazanie osoby lub instytucji odpowiedzialnej za zainicjowanie tych planów oraz przedstawienie dokumentów potwierdzających takie decyzje.
5. Czy w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (KPRM) lub innych instytucjach rządowych odbywały się spotkania dotyczące finansowania NGO z funduszy unijnych, w tym z puli obronnej, lub tworzenia tzw. Tarczy Demokracji? Jeśli tak, proszę o podanie dat, uczestników oraz celu tych spotkań. Proszę również o udostępnienie notatek służbowych, protokołów lub innych dokumentów związanych z tymi spotkaniami.
6. Jakie są szczegółowe założenia tzw. Tarczy Demokracji, o której mowa w artykule? Czy projekt ten obejmuje mechanizmy kontroli treści w mediach społecznościowych, co mogłoby prowadzić do ograniczania wolności słowa? Jak rząd zamierza zagwarantować, że działania te nie będą wykorzystywane do cenzury lub faworyzowania określonych grup interesów?
7. Dlaczego rząd polski podejmuje działania na rzecz finansowania NGO z funduszy unijnych, zamiast skoncentrować się na wzmacnianiu bezpieczeństwa narodowego, szczególnie w obliczu obecnych wyzwań geopolitycznych? Czy rząd rozważa alternatywne priorytety dla funduszy obronnych, takie jak modernizacja Sił Zbrojnych czy ochrona granic?
Z całą stanowczością wyrażam sprzeciw wobec finansowania polskich organizacji pozarządowych z zagranicznych źródeł bez odpowiedniej kontroli, zwłaszcza gdy istnieje ryzyko, że środki te mogą być wykorzystywane na działania szkodliwe dla Polski, takie jak wspieranie nielegalnej imigracji. Niedopuszczalne jest również przeznaczanie funduszy unijnych, w tym z puli obronnej, na cele niezwiązane z bezpieczeństwem narodowym, szczególnie w sytuacji, gdy priorytetem powinno być wzmacnianie polskiej obronności i suwerenności.
Proszę o szczegółowe odpowiedzi na powyższe pytania, w tym o przekazanie żądanych danych, dokumentów i notatek. Oczekuję również wyjaśnienia, jak rząd zamierza zapewnić pełną transparentność tych działań oraz zagwarantować, że nie będą one sprzeczne z polskim interesem narodowym.