w sprawie sposobu implementacji paktu migracyjnego UE przez Polskę w kontekście odmowy przyjmowania niechcianych migrantów
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk
Warszawa, 15-05-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 9419 Pana Posła Janusza Cieszyńskiego w sprawie sposobu implementacji paktu migracyjnego UE przez Polskę w kontekście odmowy przyjmowania niechcianych migrantów, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że stanowisko Rządu Rzeczypospolitej Polskiej (RP) w zakresie Paktu o migracji i azylu (dalej: Pakt) pozostaje niezmienne i jest negatywne. W wyniku błędów negocjacyjnych popełnionych przez poprzedni rząd w czasie negocjacji toczących się pomiędzy 2016 i 2023 rokiem, akty prawne wchodzące w zakres Paktu w niewystarczającym stopniu wychodzą naprzeciw instrumentalizacji migracji, z jaką mamy do czynienia m.in. na granicy polsko-białoruskiej. W tym miejscu pragnę przypomnieć stanowisko rządu zgodnie, z którym Polska nie będzie wdrażać jakichkolwiek przepisów prawa, które mogłyby zagrażać bezpieczeństwu państwa i obywateli, porządkowi publicznemu czy spójności społecznej.
Odnosząc się do mechanizmu solidarności zawartego w Pakcie należy zauważyć, że Państwa Członkowskie Unii Europejskiej (UE) mają swobodny wybór w zakresie wkładów solidarnościowych pomiędzy relokacją, wkładami finansowymi oraz tzw. alternatywnymi środkami wsparcia (obejmującymi m.in. uczestnictwo w projektach zarządzania migracjami). Jeżeli Pakt wszedłby w życie, co nadal nie jest przesądzone, to Polska zaoferuje jedynie tzw. alternatywne środki wsparcia, czyli takie które są realizowane m.in. przez Straż Graniczną od wielu lat. Są to np. działania realizowane w ramach operacji agencji Frontex na granicach zewnętrznych UE.
Komisja Europejska wielokrotnie potwierdziła możliwość wykorzystania alternatywnych wobec dobrowolnej relokacji środków solidarności, a także możliwość zwolnienia z udziału w mechanizmie solidarności. Sytuacja na granicy polsko-białoruskiej, a ponadto obecność w Polsce prawie miliona uchodźców wojennych z Ukrainy jest potwierdzoną przesłanką do ubiegania się o pełne zwolnienie z systemu solidarności przewidzianej w Pakcie.
Mając na uwadze, że relokacja nie jest obowiązkowa, należy wskazać, że przywołane przez Pana Posła w jednym z pytań niniejszej interpelacji negocjacje w ww. zakresie byłyby bezprzedmiotowe.
Jednocześnie wymaga podkreślenia, że w związku z tym, iż interes Polski nie został wystarczająco zabezpieczony na etapie negocjacji treści aktów wchodzących w zakres Paktu, prowadzonych w latach 2020-2023, Rząd RP podejmuje i w dalszym ciągu będzie podejmował wszelkie działania na forum UE, aby zabezpieczyć interes kraju. Polska ponosi obecnie ciężar ochrony znacznej części wschodniej granicy zewnętrznej UE w sytuacji ataku hybrydowego, wykorzystującego migrację jako broń, a ponadto udziela wsparcia znacznej grupie uchodźców wojennych z Ukrainy. W związku z powyższym Rząd RP nie widzi możliwości nałożenia na Polskę jakichkolwiek dodatkowych obciążeń w ramach Paktu.
Jednocześnie należy podkreślić, że Polska jest w stałym kontakcie z Komisją Europejską, która w swoich wystąpieniach nie wskazuje na zasadność podejmowania działań prawnych przeciwko Polsce. Powyższe stanowisko potwierdził Komisarz UE ds. wewnętrznych i migracji Pan Magnus Brunner podczas ostatniej wizyty na granicy polsko–białoruskiej, dziękując jednocześnie Polsce za wysiłki włożone w ochronę zewnętrznej granicy UE.
Z poważaniem
z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji