Interpelacja nr 9422

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie propozycji wprowadzenia dobrowolnych składek na ubezpieczenie społeczne dla osób samozatrudnionych

Zgłaszający: Janusz Cieszyński

Data wpływu: 18-04-2025

Szanowna Pani Minister,

w związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej propozycjami wprowadzenia dobrowolności składek na ubezpieczenie społeczne dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, zwracam się z interpelacją dotyczącą stanowiska resortu wobec tych propozycji.

Według informacji opublikowanych w dzienniku "Rzeczpospolita", żaden z 25 ekonomistów uczestniczących w panelu eksperckim nie popiera koncepcji dobrowolnych składek na ZUS. Specjaliści, w tym prof. Jan Hagemejer z Wydziału Nauk Ekonomicznych UW oraz prof. Marek Góra z SGH, argumentują, że brak obowiązkowych składek może prowadzić do niewystarczających oszczędności emerytalnych, co w konsekwencji obciąży system pomocy społecznej i emerytur minimalnych. Warto podkreślić, że według danych ZUS w Polsce jest około 1,9 miliona samozatrudnionych osób fizycznych, a statystyki Eurostatu wskazują, że skala samozatrudnienia w Polsce jest niemal najwyższa w Unii Europejskiej. Ewentualne zmiany w systemie składkowym dla tej grupy mogłyby mieć zatem istotny wpływ na stabilność systemu ubezpieczeń społecznych oraz przyszłe świadczenia emerytalne znacznej części społeczeństwa.

Ponieważ kwestia ta powraca w debacie publicznej zwracam się z następującymi pytaniami:

  1. Jakie jest oficjalne stanowisko ministerstwa wobec propozycji wprowadzenia dobrowolności składek na ubezpieczenie społeczne dla osób samozatrudnionych?

  2. Czy ministerstwo przeprowadziło analizy dotyczące potencjalnych skutków wprowadzenia dobrowolnego ZUS-u dla stabilności systemu ubezpieczeń społecznych w perspektywie długoterminowej?

  3. Czy resort dysponuje szacunkami, jaki odsetek samozatrudnionych zrezygnowałby z opłacania składek w przypadku wprowadzenia ich dobrowolności oraz jakie byłyby tego konsekwencje dla budżetu państwa i przyszłości systemu emerytalnego?

  4. Czy ministerstwo analizowało doświadczenia innych krajów, które wprowadziły podobne rozwiązania, i jakie wnioski płyną z tych analiz?

  5. Czy ministerstwo rozważa alternatywne rozwiązania w celu poprawy sytuacji finansowej osób samozatrudnionych, które nie osłabiałyby jednocześnie zabezpieczenia emerytalnego tej grupy?

  6. Czy w kontekście wysokiego poziomu samozatrudnienia w Polsce ministerstwo planuje zmiany w systemie składkowym, które uwzględniałyby specyfikę tej formy zatrudnienia, bez wprowadzania pełnej dobrowolności składek?

Z wyrazami szacunku

Janusz Cieszyński